Mở cửa xe ô tô gây tai nạn bị xử lý thế nào?

Nhiều vụ tai nạn giao thông đã xảy ra chỉ vì thao tác mở cửa xe ô tô thiếu quan sát.

Mở cửa ô tô thế nào là vi phạm?

Thực tế cho thấy, không ít tài xế và người ngồi trên ô tô vẫn giữ thói quen dừng xe rồi mở cửa bước xuống ngay mà không quan sát kỹ tình hình giao thông xung quanh. Trong điều kiện mật độ phương tiện dày đặc tại các đô thị, hành động này có thể tạo ra tình huống nguy hiểm cho người đi xe máy, xe đạp hoặc các phương tiện đang lưu thông cùng chiều phía sau.

Đã có nhiều vụ tai nạn từ nhẹ đến nghiêm trọng xảy ra khi cửa ô tô bất ngờ mở rộng, khiến người tham gia giao thông không kịp xử lý. Hậu quả không chỉ là hư hỏng phương tiện mà còn có thể dẫn đến thương tích nặng hoặc tử vong.

Điều 19 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 đã quy định rõ trách nhiệm của người mở cửa xe. Theo đó, trước khi mở cửa xe, người mở cửa phải quan sát phía trước, phía sau và bên phía mở cửa xe; chỉ mở cửa khi bảo đảm an toàn; không để cửa xe mở nếu không bảo đảm an toàn.

Luật cũng quy định chỉ được mở cửa xe khi xe đã dừng, đỗ. Trước khi mở cửa, người mở cửa phải quan sát kỹ và chỉ khi thấy an toàn mới được mở cửa và ra khỏi xe.

Như vậy, các hành vi như mở cửa xe khi chưa quan sát kỹ phía trước, phía sau và bên phía mở cửa, mở cửa khi chưa bảo đảm an toàn hoặc để cửa xe mở gây mất an toàn giao thông đều là hành vi vi phạm. Trong bối cảnh số lượng ô tô ngày càng gia tăng, việc tuân thủ các quy định này có ý nghĩa quan trọng nhằm phòng ngừa tai nạn và bảo đảm an toàn cho người tham gia giao thông.

Mức xử phạt đối với hành vi mở cửa xe không bảo đảm an toàn

Bên cạnh việc quy định nghĩa vụ của người tham gia giao thông, pháp luật hiện hành cũng đưa ra chế tài xử phạt cụ thể đối với hành vi mở cửa xe thiếu quan sát hoặc không bảo đảm an toàn.

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô có hành vi mở cửa xe hoặc để cửa xe mở không bảo đảm an toàn sẽ bị phạt tiền từ 4 - 6 triệu đồng.

Người thực hiện hành vi mở cửa xe hoặc để cửa xe mở không bảo đảm an toàn mà gây tai nạn giao thông sẽ bị phạt tiền từ 20 - 22 triệu đồng.

Không chỉ bị xử phạt bằng tiền, người vi phạm còn bị trừ 10 điểm trên giấy phép lái xe.

Đây là một trong những mức xử lý nghiêm khắc đối với hành vi vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ.

Không dừng lại ở xử phạt hành chính, hành vi mở cửa ô tô thiếu quan sát còn có thể kéo theo những hệ quả pháp lý nghiêm trọng hơn nếu gây hậu quả lớn.

Theo quy định, trường hợp hành vi vi phạm gây tai nạn giao thông dẫn tới thiệt hại về sức khỏe, tính mạng hoặc tài sản theo Điều 260 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, 2025), người điều khiển phương tiện vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc xử lý hình sự sẽ được xem xét căn cứ vào mức độ hậu quả và các điều kiện cụ thể theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, người gây tai nạn còn phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Các hành vi như mở cửa xe đột ngột, mở cửa khi chưa quan sát phía sau, để cửa xe mở rộng gây cản trở giao thông hoặc xuống xe trong khi chưa bảo đảm an toàn là vi phạm quy định về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Những lưu ý để tránh vi phạm và phòng ngừa tai nạn

Các chuyên gia giao thông khuyến cáo người sử dụng ô tô cần hình thành thói quen kiểm tra tình hình giao thông trước khi mở cửa xe.

Ngay từ khi dừng, đỗ phương tiện, tài xế cần lựa chọn vị trí phù hợp, tuân thủ quy định về dừng, đỗ xe và bật tín hiệu cảnh báo để các phương tiện phía sau nhận biết.

Trước khi mở cửa, cần quan sát kỹ bằng mắt thường kết hợp với gương chiếu hậu để phát hiện các phương tiện đang tiến đến từ phía sau hoặc bên cạnh.

Một trong những phương pháp được đánh giá hiệu quả là mở cửa bằng "tay nghịch". Đối với xe có vô lăng bên trái, người ngồi phía ghế lái nên dùng tay phải để mở cửa. Cách làm này buộc cơ thể phải xoay về phía sau, giúp mở rộng tầm quan sát trước khi bước xuống xe.

Người trên xe cũng nên mở hé cửa trước để kiểm tra, sau đó mới mở dần khi đã bảo đảm an toàn, tránh tình trạng mở bung cửa hết cỡ ngay lập tức.

Sau khi xuống xe, cần nhanh chóng di chuyển vào vị trí an toàn thay vì đứng cạnh xe hoặc đứng chắn trên phần đường đang lưu thông.

Đối với gia đình có trẻ nhỏ, tài xế nên kích hoạt khóa trẻ em nhằm ngăn trẻ tự ý mở cửa từ bên trong khi xe đang chạy hoặc khi dừng đỗ bên đường. Đây là chi tiết nhỏ nhưng có vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa những tình huống mất an toàn.

Trong bối cảnh số lượng ô tô ngày càng gia tăng, đặc biệt tại các đô thị lớn, việc tuân thủ quy định và thực hiện đúng kỹ năng mở cửa xe không chỉ giúp người điều khiển phương tiện tránh các chế tài của pháp luật mà còn góp phần xây dựng môi trường giao thông an toàn cho cộng đồng.