Mở dư địa thu hút dòng vốn chất lượng cao từ Pháp

PV: Theo số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), tính đến hết tháng 8/2026, Pháp đứng thứ 16 về đầu tư vào Việt Nam với trên 4 tỷ USD vốn đăng ký. Theo ông, Việt Nam cần những chính sách đột phá nào về thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực để thu hút dòng vốn chất lượng cao từ các tập đoàn Pháp?

TS. Bùi Duy Tùng

TS. Bùi Duy Tùng: Vị trí thứ 16 với 748 dự án và hơn 4 tỷ USD đầu tư của Pháp vào Việt Nam cho thấy một bệ phóng vững chắc để phát triển, vì thế mạnh của dòng vốn từ Pháp là hạ tầng, năng lượng và dịch vụ kỹ thuật cao - những lĩnh vực Việt Nam đang “khát vốn” nhất.

Việc Tập đoàn Artelia vừa ký hợp đồng quản lý dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đầu năm 2026 là minh chứng sống động, cho thấy các tập đoàn Pháp sẵn sàng gắn bó dài hạn với các công trình chiến lược của Việt Nam.

Điều đáng mừng là Việt Nam đang chủ động chuẩn bị đúng nền tảng mà nhà đầu tư Pháp cần.

Luật sửa đổi Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) đã mở đường cho cơ chế chia sẻ doanh thu và giải quyết tranh chấp rõ ràng hơn, giúp dự án hạ tầng lớn dễ thu xếp tài chính hơn trước. Nghị định số 57/2025/NĐ-CP về mua bán điện trực tiếp cũng gỡ đúng nút thắt mà các tập đoàn năng lượng Pháp chờ đợi từ lâu, mở đường cho hợp tác điện gió, điện mặt trời và cả điện hạt nhân dân dụng.

Về nhân lực, mục tiêu chi 2% GDP cho nghiên cứu và phát triển theo Nghị quyết số 57-NQ/TW cùng mục tiêu nâng tỷ trọng kinh tế tư nhân lên 55 - 58% GDP theo Nghị quyết số 68-NQ/TW đang góp phần tạo ra thế hệ doanh nghiệp nội đủ năng lực hấp thụ công nghệ, điều kiện then chốt để lan tỏa công nghệ thực sự diễn ra.

Với các mảnh ghép thể chế đang dần khớp lại, Việt Nam hoàn toàn có cơ sở kỳ vọng một làn sóng đầu tư chất lượng cao mới từ Pháp.

PV: Dòng vốn đầu tư của doanh nghiệp Việt sang Pháp hiện vẫn rất khiêm tốn, với 20 dự án và 38,78 triệu USD vốn đăng ký. Theo ông, những lĩnh vực nào sẽ là “cửa sáng” cho doanh nghiệp Việt tại Pháp và EU?

TS. Bùi Duy Tùng: Đầu tư của doanh nghiệp Việt sang Pháp còn khiêm tốn, nhưng đây chính là dư địa tăng trưởng lớn cho giai đoạn tới.

Câu chuyện của FPT cho thấy con đường đi lên hoàn toàn khả thi. Từ năm 2008, FPT đã kiên trì xây dựng vị thế tại Pháp qua hợp tác với Airbus, La Poste, SNCF hay Sagemcom, nay đặt mục tiêu vào nhóm 50 công ty công nghệ thông tin hàng đầu nước này, một tấm gương đáng khích lệ cho doanh nghiệp Việt khác.

Để mở rộng con đường đó, doanh nghiệp Việt nên lưu ý hai điểm.

Một là, khung pháp lý song phương sẽ sớm thuận lợi hơn khi Hiệp định Bảo hộ đầu tư giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVIPA) có hiệu lực, mang lại cơ chế bảo hộ và giải quyết tranh chấp rõ ràng cho cả hai chiều đầu tư.

Hai là, với nông sản, việc đáp ứng sớm tiêu chuẩn kiểm dịch động thực vật của EU sẽ giúp doanh nghiệp tích lũy kinh nghiệm và giảm dần chi phí tuân thủ theo thời gian, đúng kinh nghiệm của các nước xuất khẩu nông sản thành công vào EU.

Các lĩnh vực tiềm năng là công nghệ thông tin và dịch vụ số, nơi doanh nghiệp Việt đã chứng minh được năng lực cạnh tranh toàn cầu, tiếp theo là nông sản chế biến sâu khi đáp ứng chuẩn truy xuất nguồn gốc EUDR. Chiến lược liên kết với đối tác công nghệ và đối tác bản địa, như FPT đã làm, chính là chìa khóa để doanh nghiệp Việt tiếp cận nhanh hơn mạng lưới chuỗi giá trị tại Pháp và toàn EU.

Decathlon là một trong những doanh nghiệp Pháp thành công tại Việt Nam. Ảnh tư liệu

PV: Tiến trình thúc đẩy phê chuẩn EVIPA sẽ tạo ra xung lực mới ra sao cho niềm tin của các nhà đầu tư Pháp tại Việt Nam trong giai đoạn tới, thưa ông?

TS. Bùi Duy Tùng: Việc Chính phủ Pháp trình dự luật phê chuẩn EVIPA lên Hội đồng Bộ trưởng ngày 27/7/2026 rồi chuyển sang Quốc hội là tín hiệu rất tích cực, đến đúng lúc quan hệ Việt - Pháp đang ở mức cao nhất trong quan hệ giữa Việt Nam với các nước EU. Đến cuối năm 2025 đã có 18 nước thành viên phê chuẩn, Ba Lan là nước thứ 19, và khi Pháp, một trong những đầu tàu của EU, đang tăng tốc quy trình nội bộ, tiến trình phê chuẩn toàn khối được kỳ vọng sẽ có thêm động lực về đích.

Khi EVIPA có hiệu lực, cơ chế bảo hộ đầu tư và giải quyết tranh chấp thường trực sẽ thay các hiệp định song phương cũ, mang lại sự yên tâm rõ rệt hơn cho nhà đầu tư lâu dài. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, chính những cam kết bảo hộ cụ thể như vậy, chứ không chỉ lời cam kết chung chung, mới thực sự củng cố niềm tin nhà đầu tư vào một thị trường. Đây là lợi thế lớn cho các dự án hạ tầng chiến lược mà doanh nghiệp Pháp có thế mạnh, như năng lượng, đường sắt hay cấp nước, vốn cần cam kết dài hạn 20 đến 30 năm.

Đồng thời, khung pháp lý minh bạch hơn từ EVIPA cũng là động lực để Việt Nam nâng cao chất lượng điều hành các cấp, mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp trong và ngoài nước. Với đà chuẩn bị hiện tại, hoàn toàn có thể kỳ vọng một làn sóng tin cậy mới từ nhà đầu tư Pháp ngay khi EVIPA chính thức được thông qua.

PV: Xin cảm ơn ông!