Mở đường đổi mới sáng tạo từ giá trị di sản

Một số nghệ nhân ở Hội An đề xuất sớm hình thành không gian trình diễn nghề truyền thống để thúc đẩy đổi mới sáng tạo trên nền tảng di sản. Ảnh: QUỐC TUẤN

Startup cần tiếp sức

Là “cái nôi” của khởi nghiệp gắn với giá trị bản địa và di sản văn hóa, thời gian qua, cộng đồng startup Hội An để lại không ít dấu ấn trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo.

Dù vậy, một số ý kiến từ startup kỳ vọng sớm có không gian trình diễn nghề truyền thống tại phố cổ Hội An để quy tụ bản sắc địa phương, dễ tiếp cận du khách. Theo ông Huỳnh Phương Đỏ (nghệ nhân điêu khắc gốc tre), nếu có không gian trình diễn nghề chung sẽ rất thuận lợi để nghệ nhân thiết kế các show diễn trải nghiệm cho du khách với thời lượng hợp lý cũng như sáng tạo thêm các sản phẩm đặc sắc, nâng tầm nghề.

Trong khi đó, một số đơn vị khởi nghiệp nêu thách thức về nguyên liệu và mặt bằng sản xuất. Đại diện Công ty TNHH Bếp Gấu Trúc đề xuất được ưu đãi về giá thuê mặt bằng đối với doanh nghiệp khởi nghiệp. Trong khi một đơn vị khác mong muốn cơ quan chức năng hỗ trợ thủ tục để thành lập Hội Sáng tạo Hội An và ưu đãi giá để thuê trụ sở công dôi dư làm văn phòng hoạt động.

Ông Nguyễn Mạnh Tây, hậu duệ nghề đóng ghe Cẩm Kim (phường Hội An) kiến nghị cơ quan chức năng hỗ trợ cho thuê đất tại làng mộc Kim Bồng cũng như chính sách vay vốn cho startup để phát triển doanh nghiệp, khôi phục nghề truyền thống. Ngoài ra, ông Tây đang ấp ủ phục dựng lại 1 chiếc ghe bầu để chuyển tải giá trị lịch sử - văn hóa của vùng đất Hội An, xứ Quảng.

Ông Trần Thanh Hải, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Hội An đề xuất, thành phố cần sớm ban hành cơ chế chính sách đặc thù hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, ưu tiên các dự án ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn và phát huy di sản. Đồng thời đẩy mạnh hợp tác công - tư để huy động nguồn lực xã hội hóa cho hoạt động sáng tạo.

Đại diện lãnh đạo Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng nêu nhiều đề xuất thí điểm để thúc đẩy đổi mới sáng tạo tại thành phố Đà Nẵng. Ảnh: QUỐC TUẤN

Những đề xuất đột phá

Không chỉ dừng ở các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp truyền thống, nhiều đề xuất thí điểm cơ chế, chính sách mang tính đột phá đã được nêu ra tại hội thảo.

Với nguồn lực hạn chế, phần lớn startup địa phương hiện khó tiếp cận các hội chợ công nghệ, diễn đàn đầu tư hay mạng lưới kết nối toàn cầu do chi phí lớn, vượt quá khả năng tự cân đối. Do vậy, hỗ trợ doanh nghiệp khoa học công nghệ và khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tham gia hoạt động quốc tế được đề xuất.

Cạnh đó, cơ chế visa dành cho “du mục số” - nhóm lao động tri thức làm việc từ xa, có thu nhập quốc tế và thường lựa chọn các thành phố có môi trường sống tốt để lưu trú dài hạn được nêu lên. Quy định thị thực hiện nay chủ yếu phục vụ nhu cầu du lịch ngắn hạn với thời gian lưu trú khoảng 3 tháng. Đề xuất kéo dài thời hạn lưu trú đến một năm được xem là bước đi phù hợp với xu hướng kinh tế số toàn cầu.

Ông Võ Đức Anh, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng cho hay, Hội An nói riêng và Đà Nẵng nói chung thời gian qua là điểm đến có sức hút rất lớn với cộng đồng “digital nomads”. Cộng đồng “du mục số” trên toàn cầu hiện có hơn 40 triệu người. Nếu thu hút được thị phần này, thành phố không chỉ hưởng lợi từ nguồn chi tiêu ổn định mà còn có thêm lực lượng chuyên gia quốc tế góp phần lan tỏa tri thức, công nghệ và văn hóa khởi nghiệp.

Ở góc độ tài chính cho startup, Trung tâm Hỗ trợ khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Đà Nẵng kiến nghị thí điểm sàn giao dịch cổ phần, vốn góp dành riêng cho doanh nghiệp khởi nghiệp cùng mô hình “doanh nghiệp một người”. Đây được xem là giải pháp nhằm tháo gỡ bài toán “khát vốn” vốn kéo dài nhiều năm đối với startup khu vực miền Trung.

Một đề xuất gắn với thực tiễn là việc thí điểm đầu tư, quản lý và khai thác tài sản công hình thành không gian đổi mới sáng tạo tại các xã, phường trong bối cảnh nhiều trụ sở công đang dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Theo đề xuất, các cơ sở hạ tầng hiện có có thể được xã hội hóa, kết hợp mô hình công - tư để trở thành nơi trưng bày sản phẩm khởi nghiệp, tổ chức kết nối đầu tư hoặc hỗ trợ thanh niên tiếp cận thủ tục pháp lý bằng trợ lý ảo.

Đột phá nhất là đề xuất thí điểm mô hình cấp giấy đăng ký kinh doanh toàn cầu cho nhà đầu tư nước ngoài theo hướng tham chiếu kinh nghiệm Singapore và Dubai. Cơ chế này cho phép doanh nghiệp đăng ký nhanh, không cần giấy chứng nhận dự án đầu tư, áp dụng mô hình quản trị linh hoạt và hoạt động tại không gian đổi mới sáng tạo của thành phố.

Ông Võ Đức Anh thông tin, qua nghiên cứu mô hình trên thế giới, một trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu trên thế giới cần có 2 tiêu chí cốt lõi là dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo “go global” (vươn ra toàn cầu) và có môi trường mà nhà đầu tư nước ngoài cảm thấy xứng đáng để đến khởi nghiệp. Do đó, cơ quan thẩm quyền cần nghiên cứu, áp dụng các nhóm chính sách thí điểm nêu trên để Đà Nẵng tạo đột phá trong khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.