Mở gian hàng toàn cầu, doanh nghiệp Việt cần gì để chốt đơn quốc tế?

Đơn hàng quốc tế từ những gian hàng số

Ngày 5-11, Hội nghị nhà bán hàng thường niên 2026 của Amazon Global Selling với chủ đề “Thương hiệu quốc gia, tỏa sáng toàn cầu” được tổ chức tại Hà Nội, tập trung vào giải pháp xuất khẩu trực tuyến, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các ngành hàng có lợi thế như đồ gỗ, sản phẩm tùy chỉnh. Trước đó một ngày, Bộ Công Thương công bố Chương trình Go Global và mạng lưới đối tác đồng hành, xác định kinh doanh số xuyên biên giới là một hướng hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng hiện diện quốc tế.

Theo Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương), năm 2025, xuất khẩu qua thương mại điện tử tăng 78%, tổng giá trị xuất nhập khẩu qua kênh này đạt khoảng 4,45 tỷ USD. Tuy nhiên, riêng xuất khẩu trực tuyến mới chiếm khoảng 0,48% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Khoảng cách giữa tốc độ tăng trưởng và tỷ trọng thực tế cho thấy thị trường còn nhiều dư địa nhưng kênh bán hàng số vẫn chưa được phần lớn doanh nghiệp khai thác hiệu quả.

Thương mại điện tử giúp doanh nghiệp tìm người mua và nhận phản hồi nhanh hơn. Amazon chủ yếu kết nối với người tiêu dùng cuối cùng, còn Alibaba.com hỗ trợ giao dịch giữa các doanh nghiệp.

Amazon Global Selling Việt Nam và Cục Xúc tiến thương mại kích hoạt chương trình hợp tác cấp cao nhằm hỗ trợ thương hiệu quốc gia Việt Nam vươn ra thế giới. Ảnh: T.H

Tại hội thảo về tiếp cận thị trường châu Âu cuối tháng 9-2026, đại diện Công ty cổ phần Toàn cầu Lắp SaLi Việt Nam cho biết trước đây khách hàng quốc tế chủ yếu đến từ hội chợ và đối tác giới thiệu. Sau khi cải thiện hình ảnh và thông tin sản phẩm, gian hàng Alibaba.com ghi nhận khoảng 100.000 lượt tìm kiếm mỗi tháng, tạo khoảng 100 cơ hội kinh doanh và chốt hơn 10 đơn hàng. Kết quả cho thấy khả năng được tìm thấy trên nền tảng có ý nghĩa lớn trong việc tìm khách hàng mới.

Đại diện Công ty cổ phần Đầu tư Thương mại Quốc tế Toàn Mỹ cho biết doanh nghiệp đã xuất khẩu tới hơn 30 quốc gia, vùng lãnh thổ; doanh thu qua Alibaba.com chiếm khoảng 60-70% tổng doanh số. Doanh nghiệp chú trọng các chứng nhận, tiêu chuẩn thị trường nhập khẩu, đồng thời đầu tư đội ngũ vận hành. Câu chuyện cho thấy sàn trực tuyến có thể trở thành kênh bán hàng chủ lực nhưng phía sau mỗi đơn hàng vẫn là năng lực sản xuất và thực hiện cam kết với đối tác.

Với hàng tiêu dùng, Công ty Lafooco đã đưa hạt điều chế biến và trái cây sấy lên Amazon, lựa chọn Mỹ làm thị trường khởi đầu. Doanh nghiệp chú trọng chế biến sâu, tiêu chuẩn chất lượng và xây dựng thương hiệu thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá. Những trường hợp này phản ánh chuyển dịch từ xuất khẩu gia công, bán qua trung gian sang chủ động hơn trong tiếp cận khách hàng và định vị sản phẩm Việt.

Từ cơ hội đến năng lực xuất khẩu thực chất

Đưa hàng lên sàn quốc tế không đơn giản như mở gian hàng trong nước. Doanh nghiệp phải nghiên cứu thị hiếu từng thị trường, chuẩn hóa thông tin bằng ngôn ngữ phù hợp, đáp ứng quy định về chất lượng, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc và sở hữu trí tuệ. Với thực phẩm, mỹ phẩm hoặc hàng có yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn nhập khẩu phải được chuẩn bị trước, không thể chờ đến khi có đơn hàng mới xử lý.

Chi phí cũng là rào cản lớn. Ngoài sản xuất, doanh nghiệp phải tính vận chuyển quốc tế, lưu kho, phí nền tảng, quảng cáo, đổi trả và các nghĩa vụ thuế, phí theo từng thị trường. Nếu không tính đầy đủ chi phí đến tay người mua, doanh số tăng chưa chắc mang lại lợi nhuận. Hàng cồng kềnh hoặc giá trị đơn nhỏ còn chịu sức ép logistics lớn. Do đó, lựa chọn thị trường phải đi cùng phương án giao hàng, quản lý tồn kho và chăm sóc khách hàng.

Doanh nghiệp Việt ứng dụng công nghệ số để bán hàng ra toàn cầu. Ảnh: Vũ Khuê

Tại Diễn đàn Thương mại điện tử xuyên biên giới tháng 10-2026, Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương) Lại Việt Anh nhấn mạnh, doanh nghiệp phải xây dựng năng lực xuất khẩu số chứ không chỉ đăng sản phẩm lên nền tảng. Năng lực đó gồm hiểu thị trường, xây dựng thương hiệu, tiếp thị, thanh toán, logistics và tuân thủ quy định. Đại diện Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cũng chỉ ra hạn chế về nhân lực và kỹ năng vận hành đang cản trở hiệu quả khai thác các sàn quốc tế.

Nhiều chương trình hỗ trợ đang được triển khai. Dự án “Tiếp cận thị trường châu Âu thông qua thương mại điện tử” do Trung tâm Thương mại Quốc tế phối hợp cùng các đối tác đã đào tạo hơn 200 doanh nghiệp trong giai đoạn đầu, hỗ trợ 32 đơn vị xây dựng gian hàng trên Alibaba.com. Tháng 10-2026, Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam và Amazon cũng khởi động chương trình giúp doanh nhân trẻ nâng kỹ năng số, ứng dụng AI và tiếp cận xuất khẩu trực tuyến.

Chương trình Go Global được công bố ngày 4-11 cũng đặt mục tiêu đến năm 2030 đào tạo 10.000 lượt doanh nghiệp về đầu tư, kinh doanh quốc tế; hỗ trợ 100 doanh nghiệp hoạt động hiệu quả trên các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới, trong đó ít nhất 10 đơn vị đạt doanh thu xuất khẩu trực tuyến trên 10 triệu USD. Định hướng này cho thấy hỗ trợ xuất khẩu cần đi xa hơn việc mở tài khoản, hướng tới tư vấn thị trường, kết nối đối tác và nâng năng lực cạnh tranh.

Để tận dụng cơ hội, doanh nghiệp nên lựa chọn sản phẩm có lợi thế, thử nghiệm tại một thị trường trước khi mở rộng. Các chỉ số lượt tìm kiếm, yêu cầu báo giá, đơn hàng, tỷ lệ trả hàng và chi phí thực tế cần được theo dõi thường xuyên. Quan trọng hơn, gian hàng số phải được vận hành như một bộ phận xuất khẩu chuyên nghiệp, có nhân sự, quy trình xử lý đơn và chăm sóc khách hàng sau bán.

Thương mại điện tử rút ngắn khoảng cách tới người mua quốc tế nhưng không thể thay thế chất lượng và uy tín. Cơ hội chỉ thành tăng trưởng bền vững khi doanh nghiệp làm chủ công cụ số, cạnh tranh bằng sản phẩm, thương hiệu và dịch vụ.