Mô hình bảo hiểm từ 100 đồng: Lưới an toàn cho tài xế công nghệ Việt

Việc đảm bảo an toàn, bảo vệ sức khỏe và sinh mạng cho đội ngũ tài xế đang dần trở thành ưu tiên thực tế của các nền tảng gọi xe.

Bảo hiểm thương mại cho tài xế công nghệ trên thế giới

Tại thị trường Mỹ, các giải pháp bảo hiểm tai nạn sự nghiệp được áp dụng khá phổ biến để lấp đầy khoảng trống an sinh cho lao động tự do. Các nền tảng lớn như Uber đã chủ động phối hợp với các tổ chức bảo hiểm, điển hình là Aon, để thiết kế chương trình Bảo vệ thương tổn cho tài xế (Driver Injury Protection).

Theo quy định bảo hiểm tai nạn sự nghiệp của Uber, trọng tâm của chính sách này là hỗ trợ chi trả các chi phí y tế, thanh toán trợ cấp thương tật tạm thời và cung cấp phúc lợi sinh tồn cho gia đình trong trường hợp tài xế không may gặp sự cố lúc đang mở ứng dụng làm việc.

Uber hỗ trợ tài xế công nghệ với gói hỗ trợ bảo hiểm “Partner Support”. (Ảnh: Cleverland)

Tại thị trường Úc, hệ thống an sinh cho đối tác chạy xe có mức độ bao phủ rộng hơn với gói hỗ trợ toàn diện “Partner Support”. Cụ thể, theo chính sách của Uber Australia, nền tảng này triển khai gói bảo hiểm tai nạn cá nhân nhóm hoàn toàn miễn phí cho đối tác tài xế. Chương trình chi trả bồi thường trọn gói cho các chấn thương vật lý phổ biến như gãy xương, thương tật vĩnh viễn, hỗ trợ chi phí nằm viện và mai táng.

Đáng chú ý, chính sách tại Úc còn mở rộng phạm vi bảo vệ sang sức khỏe tinh thần, tài trợ cả các buổi trị liệu tâm lý cho tài xế khi cần thiết sau các sự cố va chạm.

Câu chuyện của tài xế công nghệ ở Việt Nam

Tại Việt Nam, bức tranh an sinh cho tài xế công nghệ hiện vẫn tồn tại nhiều khoảng trống. Theo một nghiên cứu khảo sát vào năm 2024 đối với các tài xế xe công nghệ tại TP.HCM, có đến 20,6% tài xế từng gặp ít nhất một vụ tai nạn xe máy trong vòng 12 tháng, với nguyên nhân chủ yếu là va chạm trên đường. Đáng chú ý, khi tai nạn xảy ra, gánh nặng tài chính thường đổ dồn lên vai người lao động. Một số tài xế phải nghỉ làm hàng tháng trời, mất đi nguồn thu nhập chính, thậm chí chịu thương tật vĩnh viễn.

Thực tế, trên thị trường hiện nay, các nền tảng gọi xe lớn cũng đã bắt đầu triển khai các chính sách bảo hiểm thương mại nhất định để hỗ trợ đối tác. Một số hãng áp dụng chương trình Bảo hiểm Tai nạn Cá nhân miễn phí cho cả tài xế và hành khách trong suốt chuyến đi (từ lúc nhận cuốc đến khi kết thúc) hoặc thực hiện chính sách chi trả 100% chi phí bảo hiểm tai nạn cho nhóm tài xế có mức độ gắn bó cao với nền tảng. Mặc dù vậy, các gói bảo hiểm hiện hành thường chỉ có hiệu lực chặt chẽ trong khoảng thời gian “đang thực hiện cuốc xe” (on-trip), khiến tài xế vẫn rơi vào vùng trắng rủi ro khi di chuyển ngoài ứng dụng.

Từ bối cảnh đó, thách thức lớn nhất trong việc thiết lập một quỹ an sinh toàn diện là làm sao dung hòa được tính bền vững của dòng tiền với mức thu nhập bấp bênh, phụ thuộc vào số chuyến xe của người lao động. Tại điểm nghẽn này, GSM đã tạo ra một giải pháp mang tính đột phá khi chuyển đổi mô hình bảo hiểm theo hướng “tích lũy vi mô”.

Thay vì yêu cầu người lao động phải đóng một khoản tiền lớn định kỳ, mô hình của GSM cho phép chia nhỏ mức đóng theo từng chuyến đi: Trích tự động chỉ từ 100 đồng cho mỗi cuốc xe máy và 200 đồng cho mỗi cuốc ô tô. Tính trung bình, mức đóng góp chỉ dao động từ 20.000 - 40.000 đồng/tháng. Phương thức này phá vỡ rào cản tài chính truyền thống, giúp tài xế hoàn toàn nhẹ gánh lo toan về dòng tiền ngắn hạn mà vẫn thiết lập được một lưới bảo vệ an toàn chủ động trong dài hạn.

Green SM nắm giữ thị phần lớn nhất trên thị trường taxi Việt Nam. (Ảnh: Nikkei)

Dù mức trích lập ở quy mô siêu nhỏ, tỷ lệ bồi thường của gói bảo hiểm tích lũy tự nguyện này lại sở hữu đòn bẩy tài chính cực kỳ lớn. Quyền lợi bảo hiểm tối đa có thể lên tới 300 triệu đồng đối với xe máy và 600 triệu đồng đối với ô tô - tương đương mức bồi thường có thể cao gấp 1.250 lần số tiền đóng thực tế.

Qua hơn hai năm triển khai, mô hình này đã thuyết phục được gần như toàn bộ 300.000 đối tác tài xế của nền tảng tham gia. Thực tế đã chứng minh, đây không chỉ là một con số thống kê mà đã trở thành điểm tựa tài chính sống còn, giúp nhiều gia đình tài xế có nguồn lực đủ lớn để vượt qua các biến cố nghiêm trọng về sức khỏe và tai nạn.

Cách tiếp cận của GSM không chỉ lấp đầy khoảng trống bảo hiểm giữa các chuyến đi, mà còn cho thấy sự thay đổi sâu sắc trong định hướng quản trị doanh nghiệp: gắn bó lâu dài với đối tác và đưa người lao động trở thành trọng tâm của chiến lược phát triển bền vững.

Trong thời gian tới, sự kết hợp giữa các sáng kiến chủ động từ những doanh nghiệp tiên phong như GSM và quá trình hoàn thiện hành lang pháp lý về lao động sẽ tạo ra một hệ sinh thái an sinh toàn diện, bảo vệ thực chất hơn cho lực lượng lao động số tại Việt Nam.