Mô hình chính quyền 3 cấp tạo bước chuyển từ 'quản lý hành chính' sang 'kiến tạo phát triển'

Tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp diễn ra sáng 1/7, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết, sau một năm triển khai, mô hình mới đã đạt nhiều kết quả quan trọng, thể hiện rõ trên 6 nội dung trọng tâm, khẳng định tính đúng đắn của chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: Media Quochoi

Hoàn thiện thể chế, tinh gọn bộ máy và đổi mới công tác cán bộ

Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, kết quả nổi bật đầu tiên là hệ thống các văn bản của Đảng và pháp luật của Nhà nước được rà soát, ban hành kịp thời, đồng bộ, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, góp phần bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt.

Trong một năm qua, Trung ương đã ban hành 4 văn kiện; Bộ Chính trị, Ban Bí thư ban hành 61 kết luận chỉ đạo. Quốc hội và Chính phủ khẩn trương thể chế hóa các chủ trương của Đảng, sửa đổi Hiến pháp năm 2013 và hoàn thành khối lượng rất lớn công việc lập pháp trong thời gian ngắn. Các cấp ủy, chính quyền cũng ban hành hơn 13.400 văn bản để cụ thể hóa việc triển khai tại cơ sở.

Đáng chú ý, việc phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền được rà soát, điều chỉnh theo nguyên tắc "một việc - một cơ quan chủ trì - một người chịu trách nhiệm chính". Qua đó từng bước khắc phục tình trạng chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ, đùn đẩy trách nhiệm; đồng thời phân định rõ thẩm quyền giữa Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã, tạo cơ sở nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong thực thi công vụ.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc trình bày báo cáo.

Kết quả thứ hai là việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy được thực hiện đồng bộ, quyết liệt, tạo bước đột phá trong tinh gọn hệ thống chính trị.

Sau sắp xếp, số đơn vị hành chính (ĐVHC) cấp tỉnh giảm từ 63 xuống còn 34 tỉnh, thành phố; số ĐVHC cấp xã giảm từ 10.035 xuống còn 3.321; đồng thời kết thúc hoạt động của 696 ĐVHC cấp huyện.

Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, việc sắp xếp đã góp phần xác lập quy mô quản trị phù hợp, tối ưu hóa nguồn lực, mở rộng không gian phát triển và khắc phục căn bản tình trạng cồng kềnh của bộ máy. Hệ thống chính trị được tổ chức lại theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, tăng cường phân cấp cho cơ sở, chuyển từ cơ chế điều hành nhiều tầng nấc sang mô hình liên thông "Trung ương - tỉnh - xã", giúp rút ngắn thời gian ra quyết định và cá thể hóa trách nhiệm của người đứng đầu.

Cùng với đó, công tác cán bộ được triển khai đồng bộ với việc sắp xếp tổ chức bộ máy. Trong năm qua đã bố trí 134 lượt cán bộ diện Trung ương quản lý; kiện toàn 1.853 lượt nhân sự tại 23 địa phương thực hiện sáp nhập, đồng thời giải quyết kịp thời chế độ, chính sách đối với cán bộ dôi dư.

6 kết quả nổi bật sau 1 năm vận hành mô hình hệ thống chính trị mới.

Đặc biệt, lần đầu tiên hoàn thành việc bố trí 100% bí thư tỉnh ủy, thành ủy; chủ tịch UBND cấp tỉnh; chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra; chánh án tòa án và viện trưởng viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh không là người địa phương. Hệ thống quy định về công tác cán bộ cũng được rà soát, hoàn thiện đồng bộ, gắn với quản lý biên chế và xây dựng vị trí việc làm theo mô hình mới.

Đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo động lực phát triển KT-XH

Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, kết quả nổi bật thứ tư là cải cách hành chính và chuyển đổi số được đẩy mạnh trong toàn hệ thống chính trị.

Bộ máy tinh gọn gắn với chuyển đổi số đã tạo bước đột phá trong xây dựng chính quyền gần dân, phục vụ Nhân dân tốt hơn. Kết quả khảo sát cho thấy mức độ hài lòng của người dân đạt 83,08%; đặc biệt có tới 89,09% ý kiến đánh giá tình trạng công chức sách nhiễu, gây phiền hà cơ bản không còn. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của công cuộc cải cách và góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với các chủ trương của Đảng.

Bên cạnh đó, công tác quản lý tài chính, tài sản công và bảo đảm điều kiện vận hành mô hình mới cũng được triển khai đồng bộ. Các bộ, ngành và địa phương đã hoàn thành rà soát cơ sở nhà, đất dôi dư; từng bước chuyển đổi mục đích sử dụng nhiều cơ sở để phục vụ cộng đồng và an sinh xã hội; đồng thời tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị bảo đảm chính quyền các cấp hoạt động ổn định, thông suốt.

Kết quả thứ sáu là mô hình mới đã góp phần thúc đẩy phát triển KT-XH và nâng cao đời sống Nhân dân: Theo đó, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn từ thiên tai, biến động kinh tế thế giới và khối lượng công việc rất lớn trong quá trình chuyển đổi mô hình, hệ thống chính trị vẫn chứng minh được tính ưu việt và tạo ra những động lực mới cho phát triển.

Kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm. Năm 2025, cả nước hoàn thành vượt mức 15/15 chỉ tiêu chủ yếu và đạt, vượt 22/26 chỉ tiêu phát triển KT-XH của cả giai đoạn 2021-2025. Quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội được giữ vững; đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân tiếp tục được cải thiện.

Đặc biệt, việc tổ chức thành công Đại hội Đảng các cấp, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng cùng cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đã thể hiện rõ hiệu quả vận hành của hệ thống chính trị theo mô hình mới.

Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, thực tiễn đã chứng minh mô hình mới có nhiều ưu điểm vượt trội so với mô hình trước đây, đánh dấu bước phát triển cả về lý luận và thực tiễn trong phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng; chuyển mạnh tư duy từ "quản lý hành chính" sang "kiến tạo phát triển", gắn phân quyền với kiểm soát quyền lực.

Bộ máy được tổ chức tinh gọn, giảm mạnh tầng nấc trung gian, tiết kiệm nguồn lực cho phát triển, tối ưu hóa không gian KT-XH và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Đồng thời, tinh thần chủ động, dám nghĩ, dám làm ở cơ sở được phát huy mạnh mẽ; các xã, phường và đặc khu từng bước trở thành trung tâm vận hành mới, gần dân, sát dân, tạo nền tảng để đất nước tiếp tục phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.