Mô hình nhà văn hóa tự quản tại tổ dân phố 48 phường Nghĩa Đô

Khuôn viên nhà văn hóa tổ dân phố số 48, phường Nghĩa Đô luôn tấp nập người ra vào từ 6 giờ sáng đến tối muộn. Khoảng sân rộng rãi, thoáng mát đã trở thành điểm hẹn bắt đầu ngày mới quen thuộc của người dân trong khu phố.

Câu lạc bộ Dưỡng sinh tập luyện tại sân nhà văn hóa tổ dân phố số 48. Ảnh: PV

Đều đặn mỗi sáng, bác Nguyễn Thị Tuyết Liên cùng các thành viên câu lạc bộ Dưỡng sinh lại có mặt tại khoảng sân của tổ dân phố 48. Ở độ tuổi ngoài 70, thay vì quanh quẩn với nếp sinh hoạt khép kín trong nhà, việc duy trì tập luyện ngoài trời giúp bác Liên cùng những người bạn đồng niên giữ gìn thể lực và tìm thấy niềm vui tinh thần.

“Khi có một sân chơi rộng rãi và những người bạn thân thiết, đây là cơ hội quý giá để chúng tôi giao lưu, chuyện trò. Đặc biệt, thông qua các buổi tập luyện đều đặn, sức khỏe của người già được nâng lên rõ rệt, tinh thần lúc nào cũng sảng khoái”, bà Liên chia sẻ.

Câu lạc bộ Dân vũ luyện tập trong khoảng sân nhà văn hóa. Ảnh: PV

Không chỉ phục vụ người cao tuổi, không gian mở của nhà văn hóa tổ 48 hiện là nơi sinh hoạt nền nếp của 12 câu lạc bộ văn hóa, thể thao. Tùy theo nhu cầu, mỗi lứa tuổi đều dễ dàng tìm thấy một bộ môn phù hợp, từ dân vũ, khiêu vũ, cờ tướng cho đến bóng chuyền, cầu lông.

Đáng chú ý, các phòng chức năng bên trong nhà văn hóa được bố trí làm phòng tập thể hình với đầy đủ thiết bị, thu hút đông đảo thanh thiếu niên rèn luyện thể chất sau giờ học, giờ làm. Việc kéo được người trẻ tham gia sinh hoạt tại không gian công cộng đã tạo nên một nhịp sống cộng đồng gắn kết hiếm thấy.

Chứng kiến không khí nhộn nhịp tại đây, anh Hoàng Hải Dương chia sẻ, bản thân rất ấn tượng khi thấy các bác lớn tuổi và các em nhỏ cùng hòa chung vào một không gian sinh hoạt. Theo anh, sự đan xen này đã xóa nhòa khoảng cách thế hệ, vừa tạo nên bầu không khí vui tươi, vừa bồi đắp thêm sự gắn bó bền chặt của tình làng nghĩa xóm giữa lòng phố thị.

Tất cả các lứa tuổi đều cùng có mặt trong một không gian sinh hoạt. Ảnh: PV

Điểm cốt lõi giúp nhà văn hóa tổ 48 duy trì hoạt động nhộn nhịp suốt nhiều năm qua là bài toán tự chủ tài chính. Công trình hoàn toàn không sử dụng kinh phí hỗ trợ từ ngân sách phường. Từ tiền điện chiếu sáng, nước sinh hoạt, mua sắm máy tập ngoài trời, khu vui chơi thiếu nhi cho đến màn hình LED giá trị lớn trong hội trường đều đến từ nguồn kinh phí do nhân dân tự nguyện đóng góp.

Sân chơi cho trẻ em được đầu tư bởi nguồn lực xã hội hóa. Ảnh: PV

Ông Nguyễn Tiến Hợp, Tổ trưởng tổ dân phố 48 cho biết, để huy động được nguồn lực lớn trong nhân dân, chìa khóa nằm ở sự công khai và minh bạch. Nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của hơn 700 hộ dân, Chi bộ ra nghị quyết lãnh đạo, tổ dân phố đưa ra bàn bạc dân chủ để người dân cùng quyết định và trực tiếp giám sát. Khi thấy từng đồng đóng góp của mình được chuyển hóa thành những thiết bị tập luyện thiết thực, phục vụ trực tiếp cho gia đình mình, bà con đều đồng thuận, tự giác tham gia.

Dù vậy, khi một khoảng sân mở phục vụ nhu cầu cùng lúc của hàng trăm lượt người mỗi ngày, áp lực quá tải mặt bằng vào khung giờ cao điểm là điều khó tránh khỏi. Quá trình vận hành thực tế nảy sinh không ít trở ngại: Nguồn kinh phí bảo trì, sửa chữa thiết bị sau thời gian dài sử dụng còn eo hẹp; tình trạng một số người dân thiếu ý thức tự ý dựng xe máy, để ô tô lấn chiếm lòng sân cản trở lối đi; cùng với đó là sự va chạm không gian sinh hoạt khi những trận bóng đá ngẫu hứng của trẻ nhỏ vô tình ảnh hưởng đến khu vực người già đang đi bộ, tập dưỡng sinh.

Người dân tập luyện với hệ thống máy tập thể dục được đầu tư từ nguồn lực xã hội hóa. Ảnh: PV

Trước những vướng mắc phát sinh từ đời sống thực tế, Chi bộ tổ dân phố đã chủ động bàn bạc, đưa ra biện pháp tháo gỡ linh hoạt bằng cách phân chia lại khung giờ sinh hoạt khoa học cho từng câu lạc bộ nhằm giảm tải áp lực mặt bằng. Trong thời gian tới, tổ dân phố sẽ đầu tư thêm cơ sở vật chất, trọng tâm là xây dựng một sân bóng đá mini riêng biệt dành cho lứa tuổi dưới 12. Giải pháp này vừa giúp giải tỏa xung đột mặt bằng, vừa bảo đảm mọi lứa tuổi đều có không gian sinh hoạt bình đẳng và an toàn.

Kinh nghiệm từ tổ dân phố 48, phường Nghĩa Đô đã chứng minh: Một thiết chế văn hóa cơ sở sẽ không bao giờ rơi vào cảnh lãng phí một khi được vận hành bằng chính hơi thở của đời sống dân sinh, nơi mọi nhu cầu chính đáng đều được lắng nghe và giải quyết bằng sự đồng thuận của nhân dân.