Mở hướng đi bền vững, nâng tầm giá trị nông sản Việt

Bằng việc lai tạo thành công giống roi (mận) hồng Sân Tiên và áp dụng quy trình canh tác theo hướng hữu cơ nghiêm ngặt, anh Phục không chỉ làm giàu cho gia đình mà còn mở ra hướng đi bền vững, nâng tầm giá trị nông sản Việt vươn ra thế giới.

Anh Trần Văn Phục, chủ nhân giống mận hồng Sân Tiên dự kiến sẽ đưa quả mận chinh phục các thị trường khó tính.

Sau nhiều năm miệt mài nghiên cứu và thử nghiệm dựa trên nền gốc mận An Phước, anh Phục đã lai tạo thành công giống roi mới mang tên mận hồng Sân Tiên. Đây là thế hệ thứ ba trong hành trình lai tạo của anh, được đánh giá là giống roi ngon nhất và phù hợp nhất với vùng đất chân mặn Cù Lao Dung – nơi mà những loại quả như sầu riêng hay măng cụt không thể bám rễ.

Điểm nổi bật nhất của mận hồng Sân Tiên chính là khả năng chịu mặn cực tốt, lên đến 10‰ trong khoảng một tuần. Khả năng chịu mặn của giống roi này gấp 10 lần so với các giống mận thông thường.

Không chỉ có sức sống mãnh liệt, mận hồng Sân Tiên còn sở hữu những đặc tính thương phẩm vượt trội: quả to (3-4 quả/kg), đặc ruột, không hạt, giòn, thơm và ráo nước. Đặc biệt, độ đường của mận hồng Sân Tiên đạt từ 15 – 16 chấm (15° - 16° Brix), ngọt thanh gấp đôi mận An Phước và an toàn cho cả người bệnh tiểu đường.

Mỗi quả mận (roi) hồng Sân Tiên đều tích hợp mã QR truy xuất nguồn gốc, cho phép người dùng biết rõ từ lô trồng, lịch trình bón phân hữu cơ, ngày thu hoạch…

Mận hồng Sân Tiên cho quả quanh năm nhưng anh Phục chỉ để cây cho quả tập trung 3 đợt và cho nghỉ ngơi vào mùa mưa. Tuy nhiên, trong giai đoạn mùa khô, nắng nóng kéo dài và thời tiết thay đổi thất thường như hiện nay, anh Phục chọn giải pháp để quả chuyền, chứ không để quả ra đồng loạt. Mỗi cây chỉ nuôi khoảng 20kg thay vì 40kg. Mỗi công roi (1.000m2) có thể thu hoạch được 4 tấn quả/đợt, nhưng để bảo vệ sức khỏe cho cây, anh Phục chỉ để 2 tấn quả/công.

Quy trình chăm sóc tại vườn mận hồng Sân Tiên được thực hiện tỉ mỉ. Khi hoa vừa rụng nhụy, quả non được bao bằng túi lưới để ngăn nhện đỏ, bọ trĩ. Trước thu hoạch 30 ngày, quả được bao thêm một lớp giấy gắn số để tránh tác động của thời tiết và côn trùng.

Mọi thông tin từ phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đến người đóng gói đều được ghi chép và tích hợp vào mã QR code trên tem nhãn. Khách hàng có thể quét mã để biết chính xác quả roi đến từ lô nào, liếp nào và quy trình sản xuất ra sao. Việc quản lý số và mã QR giúp hạn chế tối đa tình trạng hàng kém chất lượng giả danh sản phẩm sạch.

Quả mận (roi) được dán tem mã QR code để khách hàng dễ dàng truy xuất nguồn gốc.

Hiện nay, nhãn hiệu "Mận hồng Sân Tiên" đã được bảo hộ sở hữu trí tuệ và chứng nhận hữu cơ 40ha vào năm 2025.

Theo anh Thạch Văn Hoàng, quản lý vườn mận hồng Sân Tiên cho biết, nếu chăm sóc tốt thì mận sau khi trồng khoảng 14 - 15 tháng sẽ cho quả. Sản lượng vụ đầu chỉ để khoảng 25 chùm/cây (tương đương 10 - 15 kg) để tránh mất sức cây. Khi cây từ 24 - 36 tháng tuổi, có thể để từ 70 - 75 chùm/cây (tương đương 35 - 40 kg).

Với giá bán hiện tại khoảng 230.000 đồng/kg cho loại 1 và 150.000 - 160.000 đồng/kg cho loại 2, mận hồng Sân Tiên đang giữ mức giá cao kỷ lục đối với mặt hàng mận nội địa. Theo tính toán, trung bình 1 ha mận cho thu nhập khoảng 3 tỷ đồng, sau khi trừ chi phí đầu tư (khoảng 400 triệu đồng/ha), đem về lợi nhuận khoảng 2 tỷ đồng.

Không chỉ dừng lại ở việc bán quả tươi tại các chuỗi cửa hàng cao cấp ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, hiện Công ty Trách nhiệm hữu hạn Sân Tiên do anh Phục làm Tổng Giám đốc đã đầu tư hệ thống kho lạnh (bảo quản mận tươi ngon đến 30 ngày ở nhiệt độ 10-14 độ C) và nhà xưởng đạt chuẩn HACCP để chế biến sâu các sản phẩm như mứt mận, nước ép, siro và rượu mận. Ngay cả hoa mận cũng được tận dụng để làm trà.

Khát vọng của người nông dân lớp 6 này còn vươn xa hơn biên giới quốc gia. Vừa qua, mận hồng Sân Tiên đã được gửi đi chào hàng tại một số thị trường châu Âu, Trung Đông,…và nhận được những phản hồi tích cực. Ngoài ra, anh nông dân xứ cù lao cũng nghiên cứu trồng mận trong nhà lưới để mận không bị ảnh hưởng thời tiết (mưa, gió,…) làm giảm chất lượng quả; đồng thời, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu của các nước khó tính. Đây là bước đi chiến lược nhằm đưa nông sản Cù Lao Dung chinh phục các thị trường khắt khe nhất thế giới.

Những quả mận hồng Sân Tiên đã được chào hàng, giới thiệu tại một số thị trường châu Âu, Trung Đông,...

Mận là loại quả mọng nước, dễ dập nên khó bảo quản đi xa, nhưng anh Phục tự tin với quy trình sản xuất để cho ra những quả mận xuất ngoại. “Về vấn đề vận chuyển, đường hàng không và đường biển mận hồng Sân Tiên đều có thể “vượt đại dương” được. Bởi lẽ, mận hồng Sân Tiên được bảo quản ở nhiệt độ 10 đến 14 độ C thì được khoảng 30 ngày”, anh Phục khẳng định.

Mô hình của anh Trần Văn Phục không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho gia đình mà còn tạo công ăn việc làm ổn định cho gần 50 lao động địa phương. Trong tương lai, anh Phục dự định hợp tác với các nông dân trên Cù Lao Dung mở rộng vùng nguyên liệu từ 1.000ha trở lên trồng mận hồng Sân Tiên đạt chuẩn xuất khẩu. Cùng đó là phát triển mô hình nông nghiệp công nghệ cao kết hợp với du lịch cộng đồng. Khách du lịch có thể đến tham quan vườn mận xanh mướt, trải nghiệm thu hoạch và thưởng thức đặc sản ngay tại vườn, giữa không gian sinh thái đặc trưng của vùng cù lao.

Bài và ảnh: Thu Hiền (TTXVN)