Mở hướng làm giàu bền vững từ nuôi ngựa bạch

Trang trại của gia đình ông Đức hiện có hơn 3.000 m² cỏ voi, hơn 2.000 m² ngô lai và khu chuồng nuôi rộng hơn 100 m², đang duy trì 6 con ngựa bạch. Trước đây, gia đình chủ yếu nuôi trâu, bò nhưng hiệu quả kinh tế chưa cao do thời gian nuôi dài, giá cả thiếu ổn định. Nhận thấy thị trường thịt ngựa bạch, đặc biệt là ngựa trưởng thành phục vụ chế biến cao, có nhu cầu lớn, ông quyết định đầu tư giống mới.

Hiện giá ngựa giống khoảng 40 - 45 triệu đồng/con. Khi xuất bán, thịt ngựa hơi có giá 480.000 - 500.000 đồng/kg; ngựa trưởng thành đạt tiêu chuẩn nấu cao có giá khoảng 80 - 90 triệu đồng/con, những con to khỏe, đẹp, có thể bán được 100 triệu đồng/con. Một chu kỳ nuôi kéo dài 3 - 5 năm, càng nuôi lâu, giá trị kinh tế càng tăng.

Đàn ngựa bạch mang lại giá trị kinh tế cao tại trang trại của gia đình ông Hoàng Ngọc Đức, xóm Tân Phong, xã Nam Tuấn.

Để duy trì đàn ngựa khỏe mạnh, ông Đức đặc biệt chú trọng vệ sinh chuồng trại, chia ô nuôi riêng để kiểm soát khẩu phần và hạn chế ngựa tranh giành, gây xây xước. Nền chuồng luôn được giữ khô ráo; phân và nước thải được ủ hoai mục để bón cho cỏ voi, tạo vòng tuần hoàn tận dụng chất thải làm phân bón. Thức ăn chủ yếu là cỏ voi, ngô kết hợp cám; vào mùa hè, thức ăn xanh được rửa sạch bùn đất. Gia đình duy trì phun khử trùng, phòng ruồi muỗi, tẩy giun sán và tiêm vắc xin định kỳ.

Tuy nhiên, do ngựa bạch có thời gian nuôi dài, ông Đức xác định không chỉ trông chờ vào nguồn thu từ đàn ngựa mà xây dựng mô hình “lấy ngắn nuôi dài”. Mỗi năm, gia đình trồng trên 7.000 m² thuốc lá, tận dụng quỹ đất gia đình và đất mượn của hàng xóm. Riêng năm 2025, tiền bán thuốc lá sấy khô đạt gần 100 triệu đồng.

Bên cạnh đó, gia đình dành hơn 300 m² để nuôi lợn. Sau khi trải qua dịch tả lợn châu Phi, ông Đức tái đàn theo hướng an toàn sinh học, thường xuyên phun khử khuẩn, rắc vôi bột và kiểm soát chặt chẽ khu vực chăn nuôi. Hiện đàn lợn duy trì 35 - 40 con/lứa, thời điểm cao điểm đạt 50 - 60 con. Chu kỳ nuôi ngắn giúp gia đình có nguồn tiền quay vòng thường xuyên để đầu tư thức ăn, chăm sóc đàn ngựa bạch; phụ phẩm từ cỏ voi và ngô cũng được tận dụng làm nguồn thức ăn thô xanh.

Từ cách làm này, gia đình ông Đức từng bước hình thành hệ thống sản xuất bổ trợ lẫn nhau: thuốc lá tạo nguồn thu trong năm, nuôi lợn tạo dòng tiền ngắn hạn, còn ngựa bạch là khoản đầu tư dài hạn. Cách kết hợp nhiều nguồn thu giúp giảm rủi ro, tận dụng hiệu quả đất đai và chủ động hơn về thức ăn chăn nuôi.

 Ông Đức kết hợp cho ăn cỏ voi sạch và bổ sung tinh bột từ cám, ngô để đàn ngựa bạch luôn khỏe mạnh.

Thời gian tới, ông Đức dự định nâng đàn ngựa lên hơn chục con, đồng thời, bắt đầu tự nhân giống từ những cá thể ngựa cái khỏe mạnh để giảm chi phí mua giống. Cùng với đó, gia đình dự kiến vay hơn 100 triệu đồng từ ngân hàng để duy trì đàn lợn, mở rộng chuồng trại, đầu tư máy thái cỏ, máy nghiền cám, từng bước hướng tới mô hình chăn nuôi khép kín, giảm công lao động và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Từ một hộ quen với cách chăn nuôi trâu, bò truyền thống, ông Hoàng Ngọc Đức mạnh dạn thay đổi tư duy sản xuất, tìm kiếm giống vật nuôi có giá trị kinh tế cao và kết hợp các mô hình để tạo dòng tiền. Câu chuyện của gia đình ông cho thấy, khi người nông dân chủ động tìm hiểu thị trường, tính toán bài toán vốn, thời gian và đầu ra, những mô hình sản xuất phù hợp hoàn toàn có thể mở ra hướng làm giàu bền vững ngay trên quê hương.