Mở không gian phát triển mới từ kinh tế đêm, kinh tế tuần hoàn

Quang cảnh thảo luận tại Tổ 5. Ảnh: Thành Thái

Kinh tế đêm phải tạo ra sản phẩm đặc sắc của Hà Nội

Góp ý vào dự thảo Nghị quyết quy định hoạt động đầu tư kinh doanh sản phẩm, dịch vụ ban đêm, nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng đô thị, thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa và du lịch (thực hiện điểm b khoản 2 Điều 27 Luật Thủ đô số 02/2026/QH16), đại biểu Phạm Thị Thanh Hương (Tổ đại biểu số 4) nhận định, đây là cơ sở pháp lý quan trọng để Hà Nội khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế đêm, phát huy lợi thế về văn hóa, du lịch và dịch vụ, từ đó hình thành động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô.

Theo đại biểu, kinh tế đêm có thể mở rộng không gian tiêu dùng, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng mức chi tiêu của du khách. Lĩnh vực này liên quan trực tiếp đến giao thông, an ninh trật tự, phòng cháy, chữa cháy và đời sống dân cư. Vì vậy, việc phân cấp cho cấp xã quản lý các khu, tuyến, điểm kinh tế đêm cần được cân nhắc kỹ lưỡng nhằm bảo đảm năng lực quản lý và tính thống nhất trong điều hành đô thị.

Nêu quan điểm về định hướng phát triển, đại biểu đặt vấn đề: “Điều quan trọng nhất cần làm rõ là Hà Nội đang xây dựng một nghị quyết về phát triển kinh tế đêm hay chỉ là một nghị quyết kéo dài thời gian hoạt động của các cơ sở kinh doanh hiện có?”.

Theo đại biểu Phạm Thị Thanh Hương, giá trị của kinh tế đêm không nằm ở việc các cơ sở kinh doanh mở cửa muộn hơn, mà ở khả năng tạo ra các sản phẩm văn hóa, du lịch đặc sắc mang bản sắc Hà Nội. “Đây mới là yếu tố quyết định sức hấp dẫn và tính bền vững của kinh tế đêm”, đại biểu nhấn mạnh.

Cũng góp ý về dự thảo nghị quyết này, đại biểu Nguyễn Hồng Dân (Tổ đại biểu số 4) đề nghị thành phố quy định rõ trách nhiệm của đơn vị vận hành và Ban quản lý trong xử lý tiếng ồn, rác thải phát sinh vào ban đêm, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và chất lượng sống của người dân.

Đại biểu Nguyễn Danh Phúc (Tổ đại biểu số 22) cho rằng, thành phố đang đẩy mạnh cải cách hành chính nên cần làm rõ liệu các quy định mới từ kinh tế đêm có làm phát sinh thêm thủ tục, điều kiện kinh doanh và chi phí tuân thủ đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh hay không.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị UBND thành phố đánh giá cụ thể hơn hiệu quả dự kiến của chính sách, như mức đóng góp vào tăng trưởng GRDP, khả năng thúc đẩy phát triển du lịch, thương mại, dịch vụ, tạo việc làm cho người lao động, đặc biệt là lao động trẻ và lao động trong các ngành công nghiệp văn hóa, sáng tạo.

Đại biểu HĐND thành phố Hà Nội thảo luận tại các tổ. Ảnh: Thành Thái

Đóng góp ý kiến vào dự thảo Nghị quyết quy định về chính sách khuyến khích, huy động nguồn lực xã hội hóa và sử dụng ngân sách nhà nước để bảo vệ, phát triển văn hóa, thể thao; chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển các thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn thành phố, đại biểu Nguyễn Nguyên Hùng (Tổ đại biểu số 16) nhấn mạnh, trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thôn, tổ dân phố chính là nơi trực tiếp kết nối chính quyền với cộng đồng dân cư. Vì vậy, việc hỗ trợ các thiết chế văn hóa cơ sở tạo điều kiện để triển khai chuyển đổi số, phổ cập thông tin và nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở.

Từ thực tiễn địa phương, đại biểu cho biết việc sắp xếp đơn vị hành chính đang làm thay đổi đáng kể quy mô các thôn, tổ dân phố. Tại xã Trần Phú, xã dự kiến giảm từ 32 thôn xuống còn 15 thôn, trong đó có những thôn quy mô trên 1.000 hộ dân. Trong khi đó, nhiều nhà văn hóa được xây dựng từ nhiều năm trước, chủ yếu phục vụ hội họp, chưa đáp ứng yêu cầu mới về sinh hoạt cộng đồng và chuyển đổi số.

Đại biểu đánh giá cao đề xuất hỗ trợ kinh phí đầu tư một lần và kinh phí hoạt động hằng năm cho các nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng. Đây là chính sách hỗ trợ cần thiết đối với hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở. Tuy nhiên, hỗ trợ kinh phí mới là bước đầu, điều quan trọng hơn là cần gắn chính sách này với quy hoạch tổng thể hệ thống nhà văn hóa trong bối cảnh mới để bảo đảm hiệu quả đầu tư và đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng.

Bổ sung cơ chế linh hoạt hỗ trợ doanh nghiệp

Thảo luận về các nghị quyết thuộc lĩnh vực kinh tế - ngân sách, đại biểu Nguyễn Hồng Dân (Tổ đại biểu số 4) đánh giá cao nỗ lực của thành phố trong việc xây dựng các cơ chế đặc thù nhằm khơi thông nguồn lực cho phát triển. Trong đó, đại biểu đặc biệt quan tâm đến dự thảo Nghị quyết quy định chính sách ưu đãi, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực công nghiệp môi trường và dịch vụ môi trường trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Theo đại biểu, việc hỗ trợ tới 70% lãi suất vay vốn từ Quỹ Đầu tư phát triển thành phố trong thời gian ưu đãi 10 năm đã cụ thể hóa các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026, tạo động lực cho doanh nghiệp đầu tư vào các mô hình sản xuất xanh, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải.

Đại biểu HĐND thành phố kiến nghị khai thác hiệu quả đất nông nghiệp tại bãi sông, bãi nổi ở các tuyến sông. Ảnh: PV

Để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, đại biểu cho rằng thành phố cần sớm ban hành bộ tiêu chí kỹ thuật rõ ràng, đơn giản, dễ áp dụng nhằm xác định thế nào là mô hình kinh tế tuần hoàn. “Nếu thủ tục xác nhận quá phức tạp, doanh nghiệp sẽ khó tiếp cận chính sách và điểm nghẽn sẽ xuất hiện ngay từ khâu hồ sơ”, đại biểu Nguyễn Hồng Dân lưu ý.

Đại biểu cũng đề nghị nghiên cứu cơ chế hỗ trợ linh hoạt đối với các doanh nghiệp hoạt động trong ngành nghề phụ nhưng thuộc các lĩnh vực ưu tiên như công nghệ xanh, chuyển đổi số. Thực tế tại địa phương, nhiều hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp đang bắt đầu từ ngành nghề phụ này. Nếu không xác định rõ điều kiện hỗ trợ có thể bỏ sót nhóm doanh nghiệp năng động này.

Bên cạnh đó, đại biểu bày tỏ đồng tình với các cơ chế mới về huy động nguồn lực đầu tư qua các loại hình trái phiếu, đồng thời thành phố cần xây dựng tiêu chí lựa chọn dự án sử dụng vốn trái phiếu hết sức khắt khe, chỉ tập trung vào công trình chiến lược, tránh đầu tư dàn trải nhằm hạn chế rủi ro nợ công địa phương.

Góp ý vào dự thảo Nghị quyết quy định việc sử dụng, khai thác quỹ đất nông nghiệp tại bãi sông, bãi nổi ở các tuyến sông có đê để sản xuất nông nghiệp, đại biểu Phạm Hải Hoa (Tổ đại biểu số 16) đánh giá đây là một chính sách mang tính đột phá, mở ra cơ hội khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên đất đai còn nhiều dư địa của Thủ đô.

Theo đại biểu, Hà Nội hiện có hệ thống đê điều dài khoảng 770km, với hơn 36.000ha bãi sông và lòng sông. Nếu được khai thác hợp lý sẽ là nguồn lực kinh tế quan trọng, tạo không gian phát triển cho nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp công nghệ cao gắn với du lịch trải nghiệm.

Đại biểu cho rằng thực tế đã xuất hiện nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp kết hợp du lịch tại các vùng bãi sông, bãi nổi cho hiệu quả tích cực. Tuy nhiên, nếu không có quy định chặt chẽ, việc khai thác quỹ đất này rất dễ bị biến tướng, nhất là liên quan đến quy mô công trình, diện tích sử dụng và mục đích khai thác.

Theo đại biểu, ngoài nhà màng, nhà lưới, các mô hình nông nghiệp sinh thái còn cần nhiều hạng mục như khu sơ chế, bảo quản, xử lý môi trường, giới thiệu sản phẩm. Do đó, cơ quan soạn thảo cần tiếp tục rà soát kỹ từng loại hình công trình để có quy định phù hợp, vừa đáp ứng yêu cầu sản xuất, vừa bảo đảm phát triển bền vững.

Đại biểu cũng đề nghị bổ sung cơ chế hậu kiểm chặt chẽ của cơ quan chuyên môn đối với các công trình được cấp xã chấp thuận hoặc gia hạn.

Bên cạnh đó, cần đánh giá thêm tác động của quy định thời hạn cho thuê đất nông nghiệp không quá 10 năm đối với khả năng thu hồi vốn của nhà đầu tư; nghiên cứu áp dụng thời hạn thuê linh hoạt hơn theo quy mô và tính chất từng dự án.

Đối với dự thảo Nghị quyết quy định một số nội dung và cơ chế chính sách về quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng và phát triển bền vững toàn bộ diện tích rừng; quy định về phát triển cây xanh, cây trồng phân tán trên địa bàn thành phố Hà Nội, đại biểu cho rằng đây là bước cụ thể hóa quan trọng các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026, góp phần xây dựng nền tảng chính sách dài hạn cho phát triển hệ sinh thái xanh và đô thị xanh. Bên cạnh đó, cần lượng hóa rõ nguồn lực thực hiện và cơ chế đầu tư đối với từng chính sách hỗ trợ để bảo đảm tính khả thi…