Mở không gian tăng trưởng công nghiệp - năng lượng - dịch vụ kỹ thuật cao cho TP Hồ Chí Minh

Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP Hồ Chí Minh Trần Quang Thắng: Petrovietnam sở hữu chuỗi giá trị hoàn chỉnh trải dài từ khí - điện - đạm - lọc dầu đến dịch vụ kỹ thuật cao, là nền tảng giúp Tập đoàn có thể tham gia sâu vào quá trình tái cấu trúc kinh tế của TP Hồ Chí Minh.

Hệ sinh thái năng lượng - công nghiệp hoàn chỉnh

Trao đổi với PetroTimes, TS Trần Quang Thắng - Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP Hồ Chí Minh cho biết, thành phố đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng: từ nền kinh tế dựa nhiều vào bất động sản, dịch vụ tiêu dùng và gia công, sang mô hình phát triển dựa trên công nghiệp công nghệ cao - năng lượng - dịch vụ kỹ thuật cao. Để hiện thực hóa mục tiêu này, TP Hồ Chí Minh cần những “đầu tàu” đủ tầm về vốn, công nghệ và hệ sinh thái. Trong bức tranh đó, Petrovietnam có thể nhìn nhận là một đối tác chiến lược với khả năng tạo ra cú hích mạnh mẽ, không chỉ về tăng trưởng mà còn về chất lượng tăng trưởng và nguồn thu ngân sách bền vững.

Khác với nhiều doanh nghiệp đơn ngành, Petrovietnam sở hữu chuỗi giá trị hoàn chỉnh trải dài từ khí - điện - đạm - lọc dầu đến dịch vụ kỹ thuật cao. Đây chính là nền tảng giúp Tập đoàn có thể tham gia sâu vào quá trình tái cấu trúc kinh tế của TP Hồ Chí Minh.

Theo TS Trần Quang Thắng, một trong những đóng góp trực tiếp và rõ nét nhất là việc phát triển các trung tâm dịch vụ kỹ thuật cao tại TP Hồ Chí Minh. Với hệ sinh thái gồm các đơn vị thành viên mạnh như PTSC, PV GAS, PVTrans, PVCFC, PVFCCo - Phú Mỹ..., Petrovietnam hoàn toàn có thể mở rộng hoặc đặt các trung tâm điều hành, dịch vụ, logistics tại thành phố. Khi đó, nguồn thu ngân sách không chỉ đến từ thuế thu nhập doanh nghiệp, mà còn từ thuế thu nhập cá nhân của đội ngũ kỹ sư - chuyên gia chất lượng cao, thuế giá trị gia tăng trong chuỗi cung ứng, cũng như các loại phí logistics, cảng biển. Đây là dòng thu ổn định, ít chịu biến động theo chu kỳ kinh tế.

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu, Petrovietnam đang đẩy mạnh các lĩnh vực mới như LNG, điện khí, điện gió ngoài khơi, hydrogen và ammonia xanh, cùng hệ thống hạ tầng khí - kho LNG - đường ống. Nếu các cấu phần này được kết nối với TP Hồ Chí Minh thông qua cảng biển, trung tâm logistics, điều độ hoặc dịch vụ kỹ thuật, thành phố sẽ hình thành thêm một “trục tăng trưởng” hoàn toàn mới.

Không chỉ mang lại nguồn thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh năng lượng, các dự án này còn kéo theo sự phát triển của hệ sinh thái công nghiệp phụ trợ như EPC, cơ khí - chế tạo, tự động hóa. Đồng thời, việc đặt các trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D) về năng lượng tại TP Hồ Chí Minh sẽ mở ra nguồn thu từ chuyển giao công nghệ, dịch vụ kỹ thuật và đào tạo nhân lực chất lượng cao.

“Quan trọng hơn, năng lượng sạch là nguồn thu dài hạn, phù hợp với định hướng tăng trưởng xanh mà TP Hồ Chí Minh đang theo đuổi, góp phần nâng cao chất lượng phát triển thay vì chỉ mở rộng quy mô”, TS Trần Quang Thắng nhấn mạnh.

Với lợi thế sẵn có về cảng biển, logistics và dịch vụ tài chính, TP Hồ Chí Minh hoàn toàn có thể hợp tác cùng Petrovietnam để hình thành các trung tâm thương mại - phân phối hóa dầu, logistics LNG và khí công nghiệp, cũng như các trung tâm vật liệu mới như polymer, composite, carbon.

Đây là những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, tạo nguồn thu lớn và bền vững cho ngân sách. Đồng thời, việc phát triển một trung tâm giao dịch năng lượng (energy trading hub) sẽ giúp TP Hồ Chí Minh nâng tầm vị thế, không chỉ là trung tâm kinh tế mà còn là trung tâm năng lượng - tài chính của khu vực.

Nếu được triển khai đồng bộ, Petrovietnam có thể đóng vai trò hạt nhân trong việc hình thành trung tâm công nghiệp - năng lượng của TP Hồ Chí Minh.

Không dừng lại ở các đóng góp trực tiếp, mỗi dự án năng lượng quy mô lớn của Petrovietnam còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ. Các ngành EPC, cơ khí, tự động hóa, logistics, tài chính - bảo hiểm đều được kích hoạt, kéo theo sự gia tăng việc làm chất lượng cao và cải thiện năng suất lao động.

Bên cạnh đó, sự tham gia của các nhà thầu quốc tế và công nghệ tiên tiến trong các dự án năng lượng sẽ giúp TP Hồ Chí Minh thu hút thêm dòng vốn FDI chất lượng cao, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh của toàn bộ nền kinh tế đô thị.

Nghị quyết 98: “Cú mở khóa” cho hợp tác chiến lược

Theo phân tích của Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP Hồ Chí Minh, việc Quốc hội ban hành Nghị quyết 98/2023/QH15 (ngày 24/6/2023) và sau đó là Nghị quyết 260/2025/QH15 (ngày 11/12/2025) sửa đổi, với hàng loạt cơ chế thí điểm về PPP, đầu tư hạ tầng, năng lượng và mô hình khu công nghiệp - đô thị - dịch vụ tích hợp đã mở ra không gian chính sách rộng lớn hơn cho các tập đoàn như Petrovietnam.

Trong lĩnh vực hạ tầng năng lượng, Petrovietnam có thể tham gia với vai trò nhà đầu tư hoặc đồng đầu tư trong các dự án kho LNG, cảng khí, đường ống dẫn khí, nhà máy điện khí, hệ thống lưu trữ năng lượng hay thậm chí là hạ tầng hydrogen trong tương lai. Điều này không chỉ giúp TP Hồ Chí Minh giảm áp lực vốn đầu tư công mà còn bảo đảm nền tảng năng lượng ổn định cho phát triển công nghiệp công nghệ cao.

Ở lĩnh vực logistics, thông qua các đơn vị thành viên, Petrovietnam có thể tham gia phát triển cảng chuyên dụng LNG - khí - hóa dầu, trung tâm logistics năng lượng và hệ thống vận tải chuyên biệt. Đây sẽ là nền tảng để hình thành chuỗi cung ứng năng lượng hiện đại cho toàn vùng Đông Nam Bộ.

Đáng chú ý, mô hình PPP trong phát triển các khu công nghiệp - năng lượng - dịch vụ tích hợp, khu công nghiệp xanh hay hạ tầng xử lý môi trường sẽ mở ra hướng đi mới cho TP Hồ Chí Minh trong xây dựng các khu công nghiệp thế hệ mới, vừa tạo nguồn thu từ đất đai, vừa nâng cao tiêu chuẩn phát triển bền vững.

“Nếu được triển khai đồng bộ, Petrovietnam có thể đóng vai trò hạt nhân trong việc hình thành trung tâm công nghiệp - năng lượng TP Hồ Chí Minh. Trong đó, Tập đoàn không chỉ là nhà cung cấp khí, LNG hay hydrogen cho toàn vùng, mà còn là nhà đầu tư hạ tầng chiến lược và vận hành các trung tâm điều độ năng lượng”, TS Trần Quang Thắng nhấn mạnh.

Song song, TP Hồ Chí Minh có thể trở thành trung tâm dịch vụ kỹ thuật cao của ngành năng lượng, nơi đặt các trung tâm R&D, thiết kế - tư vấn kỹ thuật và đào tạo kỹ sư chất lượng cao. Xa hơn, việc hình thành các sàn giao dịch LNG, khí và hóa dầu sẽ giúp thành phố từng bước trở thành trung tâm giao dịch năng lượng của khu vực.

“Sự tham gia của Petrovietnam có thể giúp TP Hồ Chí Minh hình thành các nguồn thu ngân sách mới mang tính ổn định, dài hạn và có hàm lượng công nghệ cao. Từ dịch vụ kỹ thuật, năng lượng sạch, hạ tầng LNG, hydrogen, đến công nghiệp hóa dầu, logistics năng lượng và R&D, tất cả đều phù hợp với định hướng chuyển đổi mô hình tăng trưởng của thành phố. Đây không chỉ là câu chuyện về nguồn thu, mà còn là câu chuyện về tái cấu trúc nền kinh tế theo hướng hiện đại, bền vững và có sức cạnh tranh toàn cầu. Trong tiến trình đó, Petrovietnam hoàn toàn có thể trở thành một trong những ‘trụ cột’ góp phần tạo nên sức bật mới cho TP Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển tiếp theo”, TS Trần Quang Thắng nhấn mạnh.