Mở rộng hình thức tiêm chủng, tập trung vào trẻ em và phụ nữ

Ảnh minh họa

Bổ sung 4 hình thức tiêm chủng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Hôm nay, 19/3, tại Hội thảo xin ý kiến dự thảo Nghị định và các Thông tư hướng dẫn Luật Phòng bệnh do Bộ Y tế tổ chức, nhiều nội dung mới liên quan đến hoạt động tiêm chủng đã được đưa ra thảo luận. Điểm đáng chú ý là dự thảo Thông tư quy định về hoạt động tiêm chủng được xây dựng theo hướng linh hoạt, phù hợp hơn với thực tiễn, nhằm nâng cao hiệu quả phòng chống dịch bệnh trong bối cảnh xuất hiện nhiều nguy cơ dịch tễ mới.

Theo ông Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế thì dự thảo lần này có nhiều điểm mới so với quy định trước đây, đặc biệt là việc bổ sung các hình thức tiêm chủng và mở rộng cơ chế tổ chức triển khai.

Ông Hoàng Minh Đức (bìa phải), Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, trình bày tại Hội thảo

Một trong những nội dung quan trọng của dự thảo là việc bổ sung 4 hình thức tiêm chủng mới, góp phần hoàn thiện hệ thống tiêm chủng theo hướng toàn diện và chủ động hơn.

Cụ thể, tiêm chủng thường xuyên được xác định là hoạt động tổ chức tiêm định kỳ hàng tháng cho các đối tượng theo lịch trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Đây là hình thức duy trì miễn dịch cộng đồng ổn định, đặc biệt đối với trẻ em và phụ nữ mang thai những nhóm đối tượng dễ bị tổn thương trước các bệnh truyền nhiễm.

Bên cạnh đó, tiêm chủng bù liều được đưa vào nhằm giải quyết tình trạng nhiều người chưa được tiêm đủ liều theo lịch, nhất là sau giai đoạn gián đoạn do dịch Covid-19. Việc tổ chức tiêm bù sẽ giúp nâng cao tỷ lệ bao phủ vaccine, hạn chế nguy cơ bùng phát dịch từ các "khoảng trống miễn dịch".

Một điểm mới đáng chú ý là tiêm chủng chiến dịch chủ động. Đây là hình thức triển khai tiêm chủng theo kế hoạch trên diện rộng nhằm nâng cao miễn dịch cộng đồng trong thời gian ngắn. Theo dự thảo, trong các chiến dịch này, cơ quan y tế có thể tổ chức tiêm cho tất cả các đối tượng có nguy cơ mà không phụ thuộc vào tiền sử tiêm chủng. Quy định này phù hợp với khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới, giúp tăng tốc độ bao phủ vaccine khi cần thiết.

Ngoài ra, tiêm chủng chống dịch cũng được quy định rõ ràng hơn, áp dụng cho những người có nguy cơ mắc bệnh tại vùng có dịch, ổ dịch hoặc khu vực có nguy cơ bùng phát dịch bệnh. Điều này giúp các địa phương chủ động triển khai các biện pháp bảo vệ cộng đồng ngay khi có dấu hiệu dịch tễ.

Bổ sung 4 hình thức tiêm chủng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn

Không chỉ bổ sung hình thức, dự thảo còn thay đổi cách xây dựng lịch tiêm chủng. Thay vì quy định cứng trong thông tư, lịch tiêm sẽ được ban hành bằng quyết định riêng của Bộ trưởng Bộ Y tế. Cách làm này giúp tăng tính linh hoạt, cho phép điều chỉnh kịp thời theo tình hình dịch bệnh, nguồn vaccine và điều kiện thực tế tại từng địa phương.

Trong tổ chức tiêm chủng thường xuyên, các đối tượng ưu tiên gồm trẻ em, phụ nữ có thai và những người có nguy cơ cao mắc bệnh truyền nhiễm. Việc triển khai sẽ được thực hiện định kỳ hàng tháng tại các cơ sở đủ điều kiện, đồng thời có thể tổ chức theo đợt đối với trẻ em và học sinh nhằm đảm bảo độ bao phủ tối đa.

Bổ sung vaccine HPV, mở rộng cơ sở pháp lý ứng phó dịch bệnh mới

Một điểm mới đáng chú ý khác trong dự thảo là việc bổ sung bệnh do virus HPV vào danh mục các bệnh truyền nhiễm phải sử dụng vaccine trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng. Theo kế hoạch, ngành y tế dự kiến sẽ triển khai tiêm vaccine HPV tại một số khu vực ngay trong năm 2026.

Việc đưa vaccine HPV vào chương trình được đánh giá là bước tiến quan trọng trong công tác phòng bệnh, đặc biệt trong phòng ngừa các bệnh ung thư liên quan đến HPV. Điều này không chỉ giúp người dân, nhất là trẻ em gái và phụ nữ trẻ, có cơ hội tiếp cận vaccine dễ dàng hơn mà còn góp phần giảm gánh nặng bệnh tật lâu dài cho xã hội.

Đối với vaccine cúm, dù Chính phủ đã định hướng đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng từ năm 2030, hiện nay vẫn chưa được đưa vào danh mục bắt buộc. Các cơ quan chức năng đang tiếp tục rà soát, đánh giá hiệu quả và nguồn lực để có lộ trình triển khai phù hợp.

Bổ sung vaccine HPV vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng và ứng phó dịch bệnh mới

Đáng chú ý, trong danh mục tiêm chủng chống dịch, dự thảo đã bổ sung quy định mở: "Các bệnh truyền nhiễm khác theo khuyến cáo của WHO". Quy định này được xem là rất cần thiết trong bối cảnh các dịch bệnh mới có thể xuất hiện bất cứ lúc nào. Nhờ đó, ngành y tế có thể nhanh chóng triển khai tiêm chủng khi cần thiết mà không phải chờ sửa đổi văn bản pháp lý, vốn thường mất nhiều thời gian.

Theo đại diện Sở Y tế TPHCM, các quy định mới đang được xây dựng đã tạo điều kiện thuận lợi hơn rất nhiều cho công tác tiêm chủng và phòng chống dịch. Thực tế trước đây, khi ứng phó với dịch sởi, địa phương này từng phải áp dụng các quy định khẩn cấp, thậm chí công bố dịch để có thể kịp thời mua sắm vaccine.

Tuy nhiên, tại hội thảo, nhiều ý kiến cũng cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến cơ chế mua vaccine. Ông Đào Hữu Thân, Phó Giám đốc CDC Hà Nội, cho biết việc mua vaccine chống dịch thực tế đã được triển khai nhiều lần, song cần làm rõ quy định về điều kiện mua bổ sung.

Theo ông, vaccine là mặt hàng cần có kế hoạch chuẩn bị từ sớm. Nếu phải chờ đến khi công bố dịch mới tiến hành mua thì sẽ dẫn đến chậm trễ, ảnh hưởng đến hiệu quả phòng chống dịch. Do đó, cần quy định rõ việc mua vaccine có bắt buộc phải công bố dịch hay không, nhằm tạo điều kiện chủ động hơn cho các địa phương.

Bài, ảnh: Thành Nam