Mở rộng hợp lý chính sách tài khóa, hướng tới tăng trưởng hai con số

Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng - Ảnh : VGP

Hoàn thiện thể chế, gỡ điểm nghẽn thu hút nguồn lực

Trao đổi với báo chí nhân dịp năm mới 2026, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng chia sẻ: Năm 2025 được xem là một năm đặc biệt của đất nước. Nhiều thiên tai và dịch bệnh gây thiệt hại nặng nề cho sản xuất, đời sống người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, nền kinh tế vẫn đạt mức tăng trưởng hơn 8%, tạo dấu ấn quan trọng trong bối cảnh nhiều thách thức đan xen. Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết đây là năm đầu tiên ngành hoạt động theo mô hình mới, triển khai nhiều nhiệm vụ mang tính lịch sử, song song với yêu cầu đổi mới cách làm và nâng cao hiệu quả điều hành.

Theo Bộ trưởng, ngành tài chính đã thể hiện bản lĩnh vững vàng, quyết tâm cao trong tham mưu, hoạch định chính sách và tổ chức điều hành, góp phần quan trọng vào ổn định kinh tế – xã hội và ngân sách nhà nước.

Trước hết, ngành tài chính tập trung hoàn thiện thể chế theo hướng chuyển mạnh từ quản lý sang kiến tạo, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm thủ tục hành chính, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Bộ Tài chính chú trọng hoàn thiện pháp luật về tài chính, ngân sách và đầu tư, nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, tạo điều kiện thu hút nguồn lực phát triển, đồng thời triển khai các nghị quyết mang tính đột phá của Bộ Chính trị.

Trong đó, đáng chú ý là nghị quyết về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nghị quyết về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, gắn với phân cấp, phân quyền, phù hợp thực tiễn điều hành ở địa phương... Bộ Tài chính đã tham mưu ban hành khối lượng lớn đề án, chính sách và văn bản quy phạm pháp luật, gồm một nghị quyết của Bộ Chính trị, 28 luật và Nghị quyết của Quốc hội, 93 Nghị định, Nghị quyết của Chính phủ và quyết định của Thủ tướng.

Những văn bản này gắn với đổi mới tư duy làm luật, đẩy mạnh phân cấp, qua đó tháo gỡ khó khăn, giảm điều kiện kinh doanh, cắt giảm thủ tục, giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Hơn nữa, nguồn lực được bảo đảm kịp thời để triển khai các nghị quyết đột phá, đồng thời tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý cho các mô hình kinh tế mới, tạo dư địa phát triển trong giai đoạn tới.

Về điều hành tài khóa, chính sách được triển khai theo hướng mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, nhưng vẫn giữ vững ổn định vĩ mô và an toàn tài chính quốc gia. Đến cuối năm 2025, thu ngân sách dự kiến vượt dự toán từ 33–35%, trong khi Chính phủ tiếp tục thực hiện các chính sách giảm, gia hạn thuế, phí để hỗ trợ sản xuất kinh doanh và bảo đảm an sinh xã hội. Nợ công và bội chi ngân sách được quản lý chặt chẽ, góp phần bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Song song với đó, Bộ Tài chính chủ động xây dựng các kịch bản tăng trưởng, tham mưu giao chỉ tiêu cụ thể cho từng ngành, từng địa phương, gắn với giải pháp triển khai phù hợp, hướng đến mục tiêu tăng trưởng chung hơn 8%. Các giải pháp điều hành linh hoạt được triển khai nhằm tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực và phát huy động lực tăng trưởng mới.

Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba cho tập thể Cục Thuế - Ảnh: VGP

Đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển đồng bộ các thị trường

Người đứng đầu ngành tài chính cho hay: Cùng với hoàn thiện thể chế, ngành tài chính tiếp tục phát triển thị trường chứng khoán thành kênh huy động vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp và nền kinh tế. Đồng thời, chuyển đổi số được đẩy mạnh trên mọi lĩnh vực như thuế, hải quan, ngân sách, tài sản công, doanh nghiệp và bảo hiểm xã hội. Mục tiêu là bảo đảm 100% thủ tục hành chính được đồng bộ trên hệ thống thông tin, kết nối 13 cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành, phục vụ hiệu quả mô hình chính quyền hai cấp, hướng tới chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Bước sang giai đoạn mới, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng xác định nhiệm vụ của ngành tài chính được đặt ra nặng nề hơn. Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026, đồng thời giữ vững ổn định vĩ mô, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục tham mưu và triển khai quyết liệt những nhiệm vụ Đảng và Nhà nước giao.

Ngành ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng đi đôi với kiểm soát lạm phát, bảo đảm cân đối lớn, quản lý nợ công và bội chi trong giới hạn phù hợp. Bộ đang trình Chính phủ dự thảo nghị quyết điều hành năm 2026, trong đó xây dựng các kịch bản phấn đấu tăng trưởng từ 10% trở lên, gắn kèm nhiệm vụ cụ thể cho từng ngành, từng địa phương.

Chính sách tài khóa tiếp tục được điều hành chủ động, mở rộng hợp lý, củng cố vai trò ngân sách Trung ương nhưng vẫn phát huy tính chủ động của địa phương. Đồng thời, phối hợp chặt với chính sách tiền tệ để vừa ổn định vĩ mô, vừa thúc đẩy tăng trưởng cao, đổi mới mô hình phát triển và nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Ngành tài chính đặt mục tiêu nâng cao hiệu lực quản lý thu – chi, thu đúng, thu đủ, nuôi dưỡng nguồn thu, hướng đến tỷ lệ huy động ngân sách giai đoạn 2026–2030 khoảng 18% GDP. Trong năm 2026, phấn đấu thu tăng tối thiểu 10% so với 2025, tạo dư địa chi cho đầu tư phát triển, an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh. Đồng thời, thực hiện tiết kiệm ngay từ đầu năm với 10% chi thường xuyên và 5% chi đầu tư, dành nguồn lực cho hạ tầng giao thông và chính sách an sinh.

Tỷ trọng chi đầu tư phát triển phấn đấu lên khoảng 40% tổng chi, ưu tiên dự án trọng tâm, hoàn thiện hạ tầng chiến lược, quản lý bội chi và nợ công phù hợp khả năng trả nợ, qua đó cải thiện xếp hạng tín nhiệm quốc gia.

Bên cạnh đó, ngành tiếp tục hoàn thiện pháp luật tài chính – ngân sách, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, gắn với nâng cao hiệu quả giám sát. Kinh tế nhà nước được yêu cầu nâng cao vai trò chủ đạo trong các lĩnh vực then chốt, trong khi kinh tế tư nhân được tạo điều kiện trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế theo tinh thần nghị quyết của Bộ Chính trị.

Thị trường vốn và thị trường chứng khoán tiếp tục được phát triển theo hướng trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn, tận dụng cơ hội từ tiến trình nâng hạng để thu hút vốn quốc tế, gắn với nâng cao quản trị doanh nghiệp và hoàn thiện hành lang pháp lý cho các xu hướng mới như tài sản số, chuyển đổi xanh.

"Ngành tài chính định hướng thu hút đầu tư nước ngoài có chọn lọc, ưu tiên dự án quy mô lớn, công nghệ cao, thân thiện môi trường, có khả năng lan tỏa, kết nối chặt chẽ doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp FDI, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu", Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh.

Anh Minh