'Mỏ vàng' không ngờ tới của Elon Musk

Công nghệ

'Mỏ vàng' không ngờ tới của Elon Musk

{

Từ vùng hẻo lánh đến chiến sự, Starlink đang tiến gần vị thế một hạ tầng thiết yếu có thể định hình cả thị trường viễn thông lẫn cán cân quyền lực.

}

Minh Hoàng

Starlink đang trở thành một trong những tài sản quan trọng nhất trong đế chế kinh doanh của Elon Musk. Dịch vụ Internet vệ tinh này hiện phục vụ khoảng 13 triệu người tại hơn 167 quốc gia. Năm 2025, Starlink đóng góp hơn 60% trong 18,6 tỷ USD doanh thu của SpaceX. Đây cũng là mảng duy nhất của công ty có lợi nhuận, theo Business Insider.

Vai trò của Starlink đã vượt xa mục tiêu ban đầu là cung cấp Internet cho vùng hẻo lánh. Hệ thống này hiện được sử dụng trên tàu biển, máy bay và tại các khu vực xung đột. SpaceX còn muốn đưa Starlink vào thị trường viễn thông di động. Công ty đặt mục tiêu cạnh tranh trực tiếp với những nhà mạng lớn như AT&T, Verizon và T-Mobile.

Gwynne Shotwell, Chủ tịch SpaceX cho rằng Starlink có thể thu hút nhiều khách hàng từ các nhà mạng truyền thống. Đây là dấu hiệu cho thấy SpaceX không còn coi Starlink đơn thuần là giải pháp Internet vệ tinh.

{ 01 }

Từ dự án phụ

thành trụ cột của SpaceX

Elon Musk lần đầu công bố kế hoạch Starlink vào năm 2015. Khi đó, dự án chỉ là một phần nhỏ bên cạnh mục tiêu chính của SpaceX. Công ty tập trung vào giảm chi phí bằng tên lửa Falcon có khả năng tái sử dụng.

Đến năm 2020, vị trí của Starlink đã thay đổi. CEO Tesla từng dự đoán dịch vụ này có thể tạo doanh thu 30 tỷ USD mỗi năm. Ông cũng kỳ vọng dòng tiền từ Starlink sẽ hỗ trợ tham vọng đưa con người lên sao Hỏa của SpaceX.

SpaceX sở hữu lợi thế đặc biệt trong việc triển khai số lượng lớn vệ tinh. Ảnh: Bloomberg.

SpaceX có một lợi thế quan trọng mà nhiều đối thủ khó sao chép. Công ty tự sở hữu năng lực phóng vệ tinh. Falcon 9 thực hiện 165 lần phóng trong năm 2025. Con số này nhiều hơn tổng số vụ phóng của phần còn lại của thế giới, theo Business Insider. Thậm chí vệ tinh thuộc dự án Kuiper của Amazon cũng từng được đưa lên quỹ đạo bằng tên lửa SpaceX.

Starlink cũng nhanh chóng mở rộng sang hàng không. Hơn 40 hãng bay đã lựa chọn hệ thống này để cung cấp Wi-Fi trên máy bay. Dịch vụ Internet tốc độ cao đang trở thành yếu tố cạnh tranh mới giữa các hãng hàng không. United Airlines thậm chí sử dụng Starlink như một điểm khác biệt để thu hút khách hàng.

Vị tỷ phú gốc Nam Phi còn nhìn thấy một thị trường lớn hơn. Trong cuộc họp công bố kết quả kinh doanh của SpaceX vào tháng 8, Musk cho biết Starlink có thể cung cấp phần lớn kết nối Internet toàn cầu trong vòng 10 năm tới. Ông cũng cho rằng robotaxi và robot hình người có thể tạo thêm nhu cầu kết nối vệ tinh.

{ 02 }

Tham vọng

100.000 vệ tinh

Để mở rộng quy mô, SpaceX đề xuất triển khai 100.000 vệ tinh Starlink V3. Đây là thế hệ vệ tinh lớn hơn. Chúng cần tên lửa Starship để được đưa lên quỹ đạo. SpaceX kỳ vọng loại tên lửa này có thể giảm chi phí phóng khoảng 10 lần so với Falcon 9. Tháng 9, công ty lần đầu đưa thành công các vệ tinh Starlink V3 lên quỹ đạo bằng Starship.

Tuy nhiên, quy mô lớn hơn không đồng nghĩa Starlink có thể dễ dàng thay thế mạng di động mặt đất. Tim Farrar, Chủ tịch công ty tư vấn TMF Associates, cho rằng vệ tinh quỹ đạo thấp phù hợp với khu vực nông thôn và vùng xa. Chúng gặp nhiều hạn chế hơn tại các đô thị đông dân.

SpaceX có thể triển khai tới 100.000 vệ tinh Starlink V3. Ảnh: Bloomberg.

Nhà kinh tế Pierre Lionnet cũng cảnh báo về bài toán chi phí. Khi số vệ tinh tăng, một phần lớn năng lực mạng có thể bị lãng phí khi vệ tinh bay qua đại dương hoặc những nơi ít người sử dụng. Theo ông, mạng lưới 100.000 vệ tinh khó tạo lợi nhuận nếu chi phí phóng không giảm đáng kể.

Giá trị của Starlink không chỉ nằm ở doanh thu. Hệ thống này còn tạo cho Musk ảnh hưởng đáng kể trong các vấn đề địa chính trị.

Elon Musk khi thiết kế Cybertruck: 'Đừng trái ý tôi!'

Trong cuốn Tiểu sử Elon Musk, tác giả Walter Isaacson đưa người đọc đến những câu chuyện đằng sau vị tỷ phú phức tạp, như cách ông cùng lúc điều hành loạt doanh nghiệp Tesla, SpaceX và Twitter. Nguồn cảm hứng để thiết kế ra chiếc xe Cybertruck cũng được nhắc đến. Việc Elon Musk kiên định với thiết kế lạ lùng của mẫu xe bán tải, thậm chí đến mức cực đoan, cho thấy tính cách của vị tỷ phú.