Một góc Thành Đạo Tự trong nhịp sống hiện đại

Giữa dòng chảy gấp gáp của đời sống hiện đại, Chùa Đậu (Thành Đạo Tự) vẫn lặng lẽ giữ nhịp thời gian riêng với mái ngói rêu phong và không gian tĩnh tại đặc trưng của một cổ tự 2000 năm tuổi. Bên cạnh tiếng chuông chùa và bước chân hành hương quen thuộc, những hình thức tiếp cận di sản mới tạo nên sự giao thoa thú vị giữa truyền thống và hiện đại.

Diện mạo mới nơi cửa thiền

Chúng tôi đến Chùa Đậu (xã Thượng Phúc, Hà Nội) những ngày đầu xuân, sau cơn mưa, nắng đã bắt đầu hửng nhẹ trên mặt hồ còn lăn tăn gợn nước. Không khí mát mẻ khiến những mái ngói cổ thêm trầm màu thời gian, trong khi dòng người du xuân đã rộn ràng từ cổng chùa.

Một góc Chùa Đậu. Ảnh: Bảo Thoa

Một góc Chùa Đậu. Ảnh: Bảo Thoa

Dọc con đường nở rộ sắc vàng của hoa phong linh, từng nhóm du khách vừa vãn cảnh, vừa lưu lại khoảnh khắc đầu năm. Chỉ khi bước qua cổng tam quan, nhịp điệu náo nhiệt dường như chậm lại, nhường chỗ cho không gian trang nghiêm đặc trưng của một cổ tự lâu đời.

Giữa dòng người du xuân, chị Vũ Thị Duyên (xã Đại Xuyên, Hà Nội) vừa dắt theo con gái nhỏ trong chiếc áo đỏ rực rỡ vừa nhờ chúng tôi ghi lại vài khoảnh khắc vãn cảnh đầu năm tại Chùa Đậu. Nụ cười nhẹ nhàng, chị cho biết năm nào chị cũng đến chùa để cầu an, đồng thời tranh thủ tận hưởng không gian du xuân những ngày đầu năm mới.

Chị Vũ Thị Duyên và con gái. Ảnh: Bảo Thoa

Chị Vũ Thị Duyên và con gái. Ảnh: Bảo Thoa

Chị Duyên chia sẻ, vài năm trở lại đây, cảnh quan khuôn viên chùa có nhiều đổi mới theo hướng văn minh, gọn gàng và ngày càng hấp dẫn hơn với du khách. Những tiểu cảnh hoa theo mùa, các khu check-in được chăm chút khiến không gian sinh động không kém các điểm du lịch, nhưng vẫn giữ được nét trang nghiêm vốn có của chốn cửa thiền.

“Tôi nhận thấy các bảng hướng dẫn tham quan được bố trí rất rõ ràng, mã QR để tìm hiểu lịch sử di tích có ở nhiều khu vực, phía bên trong còn có bàn công đức gắn mã QR giúp du khách linh hoạt hơn khi công đức. Tôi cũng thường theo dõi các trang mạng xã hội của chùa để cập nhật thông tin lễ hội, đồng thời xem trước những điểm check-in mới để khi đến có thể vừa lễ chùa, vừa lưu lại những khoảnh khắc đẹp cho gia đình”, chị Duyên nói.

Theo chị Duyên, sự kết hợp giữa yếu tố tâm linh, giá trị lịch sử và cách tổ chức hiện đại đang giúp việc đi lễ đầu năm trở nên gần gũi hơn với nhiều gia đình trẻ.

Chị Ngô Thị Kim Thoa đến Chùa Đậu vãn cảnh và cầu an. Ảnh: Đỗ Đạt

Chị Ngô Thị Kim Thoa đến Chùa Đậu vãn cảnh và cầu an. Ảnh: Đỗ Đạt

Chị Ngô Thị Kim Thoa đến từ Ao Sen (phường Hà Đông, Hà Nội) cho biết, đây là lần thứ hai chị đến Chùa Đậu. Lần đầu tiên, chị đến chùa để cầu may cho con thi đỗ đại học, và niềm vui đã đến khi con chị trúng tuyển Trường Đại học Luật.

“Năm nay tôi quay lại vừa để vãn cảnh đầu xuân, vừa cầu mong thêm may mắn cho gia đình trong năm mới. Không gian lễ hội năm nay được nhà chùa bài trí ấm cúng, gọn gàng, cảnh quan hài hòa giữa nét truyền thống và những điểm nhấn mới, tạo cảm giác gần gũi cho du khách du xuân”, chị Thoa chia sẻ.

Cùng dòng người trẻ đến du xuân, em Nguyễn Thu Phương, học sinh lớp 11 Trường THPT Đồng Quan (xã Phượng Dực, Hà Nội) cho biết, năm nay em đến chùa không chỉ để vãn cảnh, check-in mà còn cầu may mắn cho việc học tập và cuộc sống. Phương chia sẻ, đây là địa điểm em và các bạn học đến mỗi năm, và mỗi lần quay lại đều nhận thấy những thay đổi mới mẻ trong cách tổ chức cảnh quan.

Em Nguyễn Thu Phương và bạn đang chia sẻ với phóng viên về cảm xúc khi đi chùa. Ảnh: Bảo Thoa

Em Nguyễn Thu Phương và bạn đang chia sẻ với phóng viên về cảm xúc khi đi chùa. Ảnh: Bảo Thoa

Theo Phương, các khu vực check-in được thay đổi theo từng năm với nhiều tiểu cảnh như vườn hoa hồng, vườn hoa cải hay cánh đồng hướng dương, kết hợp với những hàng cây cổ tạo nên không gian vừa rực rỡ vừa mang nét cổ kính. Những điểm chụp ảnh rất đẹp, phù hợp với người trẻ, có thể du xuân như đi du lịch, vừa được tìm hiểu thêm về di tích.

Đặc biệt, nữ sinh cho rằng việc ứng dụng chuyển đổi số trong giới thiệu lịch sử di tích, như các mã QR đặt tại nhiều khu vực tham quan, giúp học sinh dễ tiếp cận thông tin hơn so với cách đọc tài liệu truyền thống.

“Khi hiểu rõ hơn về lịch sử, em thấy mình thêm yêu những giá trị cổ và các di tích của Hà Nội”, Phương chia sẻ thêm.

Điểm đến gần hơn với nhịp sống hiện đại

Giữa làn nước trong, chiếc thuyền quan họ chầm chậm trôi nửa dòng sông. Ảnh: Đỗ Đạt

Giữa làn nước trong, chiếc thuyền quan họ chầm chậm trôi nửa dòng sông. Ảnh: Đỗ Đạt

Sự kết hợp giữa bảo tồn và đổi mới đang giúp Chùa Đậu từng bước trở thành điểm đến văn hóa - tâm linh gần gũi hơn với đời sống hiện đại, đồng thời vẫn giữ được chiều sâu lịch sử của một cổ tự nghìn năm.

Chia sẻ với chúng tôi, Đại đức Thích Quang Minh - Trụ trì Chùa Đậu cho biết, thời gian qua, chùa đã từng bước áp dụng công nghệ nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân và du khách khi về lễ Phật, vãn cảnh.

“Hiện nay, nhà chùa triển khai hai hình thức mã QR. Thứ nhất là mã QR liên kết ngân hàng để phục vụ bà con phát tâm công đức, giúp thuận tiện, minh bạch và phù hợp với xu hướng thanh toán không dùng tiền mặt. Thứ hai là mã QR giới thiệu tư liệu lịch sử di tích để người dân có thể tìm hiểu rõ hơn về chùa Đậu”, Trụ trì nhà chùa chia sẻ.

Đại đức Thích Quang Minh - Trụ trì Chùa Đậu chia sẻ thông tin với phóng viên. Ảnh: Đỗ Đạt

Đại đức Thích Quang Minh - Trụ trì Chùa Đậu chia sẻ thông tin với phóng viên. Ảnh: Đỗ Đạt

Theo Đại đức Thích Quang Minh, dù lượng người quét mã QR trong mùa lễ hội hiện chưa nhiều do thói quen truyền thống vẫn phổ biến, song đây là bước khởi đầu quan trọng trong quá trình số hóa di tích.

Bên cạnh đó, công tác trùng tu tổng thể chùa cũng đang được triển khai. Dự án đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt và được thành phố Hà Nội bố trí ngân sách, dự kiến khởi công trong thời gian tới.

“Trong quá trình trùng tu, nhà chùa cùng chính quyền địa phương sẽ kết hợp thực hiện số hóa toàn bộ hệ thống di tích, từ hiện vật, hoa văn, kiến trúc đến tư liệu lịch sử. Về lâu dài, chúng tôi hướng tới xây dựng nền tảng số phục vụ thuyết minh, hoạt động tín ngưỡng và giới thiệu di sản theo hướng hiện đại, nhưng vẫn giữ được bản sắc truyền thống của cửa thiền”, Đại đức Thích Quang Minh cho biết.

Du khách dùng điện thoại lưu lại vẻ đẹp cổ tự. Ảnh: Bảo Thoa

Du khách dùng điện thoại lưu lại vẻ đẹp cổ tự. Ảnh: Bảo Thoa

Rời Chùa Đậu, chúng tôi vẫn còn mang theo cảm giác tĩnh lặng rất riêng của không gian cửa Phật. Mặt nước phẳng lặng phản chiếu màu trời nhạt, dọc bờ sông những hàng phong linh vàng rực khẽ lay trong gió, tạo nên một khung cảnh vừa nên thơ vừa an yên. Giữa làn nước trong, chiếc thuyền quan họ chầm chậm trôi nửa dòng sông, tiếng hát giao duyên vang nhẹ khiến không gian như chậm lại, đủ để người ta tạm quên nhịp sống vội vã ngoài kia.

Trên những lối đi quanh hồ, du khách vẫn tiếp tục tản bộ, chụp ảnh, vãn cảnh; có người thành tâm dâng hương cầu bình an, có người đơn giản chỉ tìm một góc đẹp để lưu giữ khoảnh khắc đầu xuân. Mỗi người mang một mục đích, một mong ước khác nhau, nhưng tất cả đều gặp nhau ở cảm giác thư thái khi bước chân vào chốn linh thiêng này.

Chùa Đậu không chỉ là nơi gìn giữ ký ức lịch sử mà còn trở thành không gian kết nối con người với văn hóa, với niềm tin và với những giá trị bền vững theo thời gian. Ảnh: Bảo Thoa

Chùa Đậu không chỉ là nơi gìn giữ ký ức lịch sử mà còn trở thành không gian kết nối con người với văn hóa, với niềm tin và với những giá trị bền vững theo thời gian. Ảnh: Bảo Thoa

Giữa sự giao thoa của truyền thống và nhịp sống hiện đại, Chùa Đậu không chỉ là nơi gìn giữ ký ức lịch sử mà còn trở thành không gian kết nối con người với văn hóa, với niềm tin và với những giá trị bền vững theo thời gian.

Việc nhiều di tích hiện nay chủ động đổi mới hình thức tổ chức không gian trải nghiệm là xu hướng tích cực nếu vẫn đảm bảo được giá trị cốt lõi của di sản. Những năm gần đây, nhiều di tích không chỉ dừng lại ở chức năng tín ngưỡng mà còn trở thành không gian văn hóa mở, kết hợp giữa tham quan, giáo dục lịch sử và trải nghiệm cảnh quan.

Chùa Đậu là một ví dụ khá rõ nét khi vừa giữ được cấu trúc cổ kính của một ngôi chùa lâu đời, vừa bổ sung các khu vực cảnh quan phù hợp với nhu cầu du xuân, chụp ảnh của du khách. Điều quan trọng là các hoạt động này không làm phá vỡ không gian thiền môn mà góp phần giúp di tích sống trong đời sống đương đại.

Việc ứng dụng chuyển đổi số trong di tích đang tạo ra cầu nối hiệu quả giữa truyền thống và hiện đại, giúp thế hệ trẻ tiếp cận lịch sử bằng những phương thức trực quan, thuận tiện hơn.

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Phùng Hoàng Anh

Bảo Thoa - Đỗ Đạt

Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/mot-goc-thanh-dao-tu-trong-nhip-song-hien-dai-734826.html