Một mặt hàng Việt xuất khẩu sang Trung Quốc tăng gần 470%

Xuất khẩu sầu riêng và tôm hùm sang Trung Quốc tăng vọt chỉ trong hai tháng đầu năm. Hai mặt hàng này trở thành điểm sáng nổi bật giữa bối cảnh thị trường toàn cầu còn nhiều biến động.

Theo báo cáo mới công bố của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu thủy sản Việt Nam trong tháng 2/2026 đạt khoảng 707 triệu USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm trước; lũy kế 2 tháng đầu năm 2026 đạt 1,7 tỷ USD, tăng 20,2%.

Hiện tại, tôm hùm bông tại bè được giao dịch quanh mức 1,1-1,5 triệu đồng/kg, còn giá bán lẻ dao động từ 1,8 đến 2,9 triệu đồng/kg tùy kích cỡ. Trong khi đó, tôm hùm xanh có giá phổ biến 700.000-1,1 triệu đồng/kg tại bè và khoảng 1,4-1,7 triệu đồng/kg khi đến tay người tiêu dùng.

Đối với trái cây, sầu riêng Monthong loại A (2,7 hộc) đang được thu mua tại vựa với giá 140.000-150.000 đồng/kg, loại B (2,5 hộc) khoảng 120.000-125.000 đồng/kg. Sầu riêng Ri6 loại A đạt mức 80.000-84.000 đồng/kg, cao hơn từ 30-50% so với cùng kỳ năm trước.

Đà tăng của giá cả phản ánh rõ nhịp bứt tốc mạnh mẽ của xuất khẩu sang Trung Quốc – thị trường tiêu thụ lớn nhất của nông, lâm, thủy sản Việt Nam. Chỉ trong hai tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đã tăng tới 56% so với cùng kỳ, tạo khoảng cách đáng kể so với mức tăng trưởng khiêm tốn chỉ ở một chữ số tại Mỹ và Nhật Bản.

Cụ thể, theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc đạt 255 triệu USD trong hai tháng đầu năm, tăng 60% so với cùng kỳ và gần như chiếm toàn bộ tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này của cả nước (259 triệu USD). Về cơ cấu, tôm hùm xanh đang là sản phẩm chủ lực tại thị trường này, trong khi tôm hùm bông vẫn gặp khó do Trung Quốc tiếp tục duy trì lệnh cấm nhập khẩu từ tháng 8/2023.

Với sầu riêng, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt khoảng 300 triệu USD, tăng tới 469%, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng của nhóm rau quả, nhất là khi một số mặt hàng khác đang suy giảm. Điều này cho thấy nhu cầu tiêu thụ tại thị trường này đã phục hồi rõ rệt, đặc biệt đối với các sản phẩm có giá trị cao.

Theo VASEP, Trung Quốc là thị trường tiêu thụ lớn đối với các sản phẩm tươi sống, nhất là vào giai đoạn trước và sau Tết Nguyên đán. Khi nhu cầu tăng trở lại, tôm hùm trở thành một động lực tăng trưởng mới. Đồng thời, việc nâng cao chất lượng, minh bạch nguồn gốc và cải thiện khả năng truy xuất đã giúp sản phẩm tăng sức cạnh tranh.

Ở góc độ trái cây, ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam nhận định rằng sự tăng trưởng mạnh của xuất khẩu sầu riêng không chỉ đến từ việc tháo gỡ các vướng mắc kiểm dịch, mà còn nhờ lợi thế trái vụ. Khi nhiều quốc gia đã qua mùa thu hoạch, nguồn cung của Việt Nam lại trùng với thời điểm nhu cầu tại Trung Quốc tăng cao dịp Tết, kéo theo đơn hàng tăng mạnh.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cho rằng xu hướng tăng trưởng này phản ánh nhu cầu quốc tế đối với nông, lâm, thủy sản Việt Nam vẫn duy trì ở mức tích cực, đồng thời mở ra triển vọng mở rộng thị trường và nâng cao giá trị xuất khẩu trong thời gian tới.

Tuy nhiên, xuất khẩu tăng mạnh lại không đi kèm với nguồn cung dồi dào trong nước. Nhiều hộ nuôi tôm tại khu vực Nam Trung Bộ cho biết lượng tôm thương phẩm hiện khá hạn chế do ảnh hưởng của mưa bão cuối năm trước làm hư hại lồng bè, khiến người nuôi vẫn thận trọng trong việc tái thả nuôi.

Đối với sầu riêng, sản lượng trái vụ năm nay giảm khoảng 30-40%, khiến nguồn cung càng thêm khan hiếm trong bối cảnh xuất khẩu thuận lợi.

Theo các chuyên gia, sự chênh lệch giữa cung và cầu đang góp phần giữ giá ở mức cao, đồng thời cho thấy thị trường Trung Quốc có độ nhạy lớn. Khi nhu cầu phục hồi và các rào cản kỹ thuật được tháo gỡ, xuất khẩu có thể tăng nhanh, kéo theo những biến động rõ rệt về giá cả và nguồn cung trong nước.

Minh Hoàng