Một thói quen của nhiều người khiến chức năng thận suy giảm

Nam kỹ sư 35 tuổi phát hiện protein trong nước tiểu và chỉ số lọc cầu thận giảm sau thời gian dài duy trì lối sống ít vận động. Ảnh minh họa: China Times.

Theo China Times, bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, chuyên khoa thận tại Đài Loan (Trung Quốc), chia sẻ trường hợp nam kỹ sư phần mềm 35 tuổi phát hiện bất thường về chức năng thận dù không hút thuốc, uống rượu, có cân nặng bình thường và không có tiền sử gia đình mắc cao huyết áp.

Kết quả khám sức khỏe định kỳ khiến nam kỹ sư bất ngờ khi phát hiện protein trong nước tiểu, trong khi chỉ số lọc cầu thận (eGFR) chỉ còn 58 ml/phút/1,73 m². Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, thói quen ít vận động, ngồi làm việc kéo dài rồi dành hàng giờ nằm trên sofa xem phim, chơi game có thể là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe thận của người đàn ông này.

Ngồi nhiều có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn

Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, nam kỹ sư dành khoảng 8 giờ mỗi ngày ngồi làm việc, sau đó tiếp tục nằm dài trên sofa xem phim, chơi game thêm 4-5 giờ. Anh gần như không vận động trong suốt thời gian này, ngoại trừ những lúc đi vệ sinh, khiến tổng thời gian ít vận động vượt quá 12 giờ mỗi ngày.

Thói quen ngồi lâu, ít vận động có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn, đồng thời ảnh hưởng đến sức khỏe chuyển hóa và tim mạch. Ảnh: Magnific.

Bác sĩ cảnh báo thói quen ngồi lâu, ít vận động kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe chuyển hóa và tim mạch mà còn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn. Khi cơ thể ít vận động, các yếu tố nguy cơ như thừa cân, tăng huyết áp và rối loạn đường huyết cũng dễ xuất hiện hoặc khó kiểm soát hơn, từ đó gây thêm áp lực lên chức năng thận.

Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PubMed năm 2025, tổng hợp dữ liệu từ 8 nghiên cứu với gần một triệu người tham gia, cho thấy những người ít vận động có nguy cơ mắc bệnh thận mạn cao hơn khoảng 15% so với nhóm vận động nhiều hơn.

Đáng chú ý, nguy cơ này tăng khoảng 26% ở những người dành nhiều thời gian ngồi trong lúc giải trí, chẳng hạn xem phim, chơi game. Kết quả cho thấy thói quen ít vận động, đặc biệt trong thời gian rảnh rỗi, có thể liên quan đến nguy cơ mắc bệnh thận mạn.

Theo Quỹ Thận Quốc gia Mỹ (NKF), lối sống ít vận động cũng thường đi kèm với những yếu tố có thể gây hại cho thận như thừa cân, tăng huyết áp, rối loạn đường huyết và giảm thể lực.

Phù chân, mệt mỏi và thay đổi thói quen tiểu tiện có thể là những dấu hiệu cảnh báo cần được kiểm tra. Ảnh: Magnific.

Những dấu hiệu cần chú ý

Theo bác sĩ Hồng Vĩnh Tường, nam kỹ sư có hai bất thường đáng chú ý trong kết quả khám sức khỏe là protein niệu và eGFR giảm xuống 58 ml/phút/1,73 m².

Trong đó, protein niệu thường được đánh giá qua albumin, xuất hiện trong nước tiểu với lượng cao hơn bình thường. Ở người khỏe mạnh, thận giữ lại phần lớn protein trong máu. Khi bộ lọc của thận bị tổn thương, protein, đặc biệt là albumin, có thể rò rỉ vào nước tiểu.

Theo Viện Quốc gia về Đái tháo đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Mỹ (NIDDK), chỉ số eGFR được dùng để ước tính khả năng lọc máu của thận thông qua xét nghiệm máu, trong đó có nồng độ creatinine. Ở người trưởng thành, eGFR dưới 60 ml/phút/1,73 m² có thể là dấu hiệu cảnh báo chức năng thận suy giảm.

Duy trì vận động thường xuyên, hạn chế ngồi liên tục trong nhiều giờ giúp kiểm soát huyết áp, đường huyết và cân nặng, qua đó góp phần bảo vệ sức khỏe thận. Ảnh: Magnific.

Tuy nhiên, để xác định bệnh thận mạn, tình trạng này thường phải kéo dài ít nhất 3 tháng hoặc đi kèm các dấu hiệu tổn thương thận khác.

Đáng chú ý, bệnh thận mạn thường tiến triển âm thầm, đặc biệt ở giai đoạn đầu khi người bệnh chưa có triệu chứng rõ ràng. Khi bệnh tiến triển, một số người có thể bị phù chân, mệt mỏi hoặc thay đổi thói quen tiểu tiện. Vì vậy, người mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh thận nên trao đổi với bác sĩ về việc kiểm tra chức năng thận định kỳ.

Theo Quỹ Thận Quốc gia Mỹ (NKF), vận động thường xuyên giúp kiểm soát huyết áp, đường huyết, cân nặng và cải thiện sức khỏe tim mạch, qua đó góp phần giảm các yếu tố nguy cơ gây tổn thương thận. Bên cạnh đó, mỗi người nên ăn uống cân đối, hạn chế muối và tránh tự ý sử dụng các loại thuốc có thể gây hại cho thận.

Đối với người làm việc văn phòng, việc giảm thời gian ngồi liên tục là thay đổi thiết thực. Cứ sau 30-60 phút, hãy đứng dậy đi lại, vươn vai hoặc vận động nhẹ nhàng. Đi bộ trong giờ nghỉ, tranh thủ đi lại khi nghe điện thoại và duy trì hoạt động thể chất sau giờ làm cũng giúp hạn chế lối sống ít vận động, góp phần bảo vệ sức khỏe thận về lâu dài.