Một trong những lưu vực suy thoái nhất Australia hồi sinh sau 30 năm
Những hàng cây được trồng từ thập niên 1980 và hàng trăm dự án nhỏ với nông dân đang chứng minh rằng một dòng sông bị suy thoái nặng vẫn có thể phục hồi nếu cộng đồng kiên trì đủ lâu.
Lưu vực sông Mary River ở đông nam Queensland. (Ảnh: ABC Rural)
ABC Rural ngày 26/9 nhìn lại quá trình phục hồi Mary River ở đông nam Queensland, nơi từng được xem là một trong những lưu vực bị suy thoái nghiêm trọng nhất Australia trong thập niên 1990.
Từ những năm 1980, nông dân Peter và Elke Watson đã chọn trồng hàng nghìn cây thay vì tiếp tục chặt bỏ thảm thực vật ven sông. Khi đó, cách làm này vẫn còn khá khác biệt.
Mary River đổ ra Great Sandy Strait, phần cực nam của vùng Di sản thế giới Great Barrier Reef. Vì vậy, đất bị xói từ bờ sông không chỉ làm mất đất nông nghiệp mà còn có thể gây ảnh hưởng hệ sinh thái biển.
Trong trận lũ lớn năm 2022, lượng phù sa từ Mary River tạo ra những dòng nước đục lớn và phủ lên các thảm cỏ biển quan trọng đối với cá, rùa và dugong. ABC dẫn ước tính rằng khoảng 66% lượng trầm tích đến từ xói mòn bờ sông.
Mary River Catchment Coordinating Committee đã hợp tác với chủ đất trong hơn 850 dự án, từ trồng cây ven sông đến cải thiện chất lượng nước.
Một công nghệ mới sử dụng các hàng cọc đặt trong dòng chảy đang giúp làm chậm nước và giữ đất tại những đoạn bờ trước đây được xem là quá khó để phục hồi.
Câu chuyện Mary River đáng chú ý vì quy mô thời gian. Không có một dự án đơn lẻ nào “cứu” dòng sông. Kết quả đến từ hàng thập kỷ làm việc với nông dân và điều chỉnh cảnh quan từng đoạn nhỏ.
Đây cũng là bài học về thích ứng khí hậu: phục hồi sông có thể đồng thời bảo vệ nông nghiệp, giảm xói mòn và bảo vệ hệ sinh thái biển.
