Mù Cang Chải: Từ sức hút mùa vàng đến phát triển du lịch bền vững

Mùa vàng gọi khách “lên non”

Tháng 8, 9 và 10 hằng năm, Mù Cang Chải (Lào Cai) bước vào mùa lúa chín. Theo Cổng Thông tin điện tử Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ Lào Cai, từ đầu năm đến ngày 4/10, xã Mù Cang Chải đón 197.570 lượt khách, vượt 16,2% kế hoạch năm, doanh thu du lịch đạt 423,2 tỷ đồng. Riêng Lễ hội Mùa Vàng thu hút 119.700 lượt khách, tiếp tục khẳng định sức hấp dẫn của điểm đến Mù Cang Chải và tạo thêm động lực cho du lịch địa phương.

Những thửa ruộng bậc thang trải dài theo sườn núi, nối tiếp nhau qua các triền đồi, tạo nên bức tranh thiên nhiên đặc trưng của vùng cao Tây Bắc. Sắc vàng của lúa hòa cùng màu xanh núi rừng, những nếp nhà nằm rải rác trên sườn núi tạo nên sức hấp dẫn riêng, đưa Mù Cang Chải trở thành điểm đến được nhiều du khách lựa chọn vào mùa thu.

Đồi Móng Ngựa tại Mù Cang Chải.

Các địa danh như đồi Mâm Xôi, đồi Móng Ngựa, rừng trúc và đèo Khau Phạ thu hút du khách đến tham quan, chụp ảnh và khám phá cảnh quan. Mỗi địa điểm mang một nét riêng, từ những thửa ruộng uốn lượn theo địa hình đến những cung đường đèo mở ra tầm nhìn rộng lớn giữa núi rừng. Với nhiều người, hành trình đến Mù Cang Chải không chỉ là chuyến đi ngắm cảnh mà còn là dịp để rời xa nhịp sống đô thị, tận hưởng không khí trong lành và tìm hiểu cuộc sống ở vùng cao.

Bên cạnh cảnh quan thiên nhiên, sự đa dạng văn hóa cũng là lợi thế để Mù Cang Chải phát triển du lịch. Địa phương có 12 dân tộc cùng sinh sống, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 96% dân số, đông nhất là dân tộc Mông. Mỗi dân tộc mang những nét văn hóa riêng, từ trang phục, tiếng nói, phong tục tập quán đến các loại hình nghệ thuật dân gian, tạo nên kho tàng văn hóa phong phú và độc đáo. Việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy những giá trị này đang góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch đặc trưng, tăng sức hấp dẫn đối với du khách.

Du khách trải nghiệm công việc của người dân địa phương.

Anh Duy Thái, một du khách đến Mù Cang Chải vào giữa tháng 10, chia sẻ: “Tôi chọn đến Mù Cang Chải vào thời điểm này vì muốn tận mắt ngắm những thửa ruộng bậc thang khi lúa chín. Khung cảnh rất đẹp, nhất là khi nhìn từ trên cao xuống những triền ruộng nối tiếp nhau. Chuyến đi cũng là dịp để tôi khám phá cảnh quan núi rừng và tìm hiểu thêm về cuộc sống của người dân địa phương”.

Cùng với sức hút ngày càng lớn của mùa lúa chín, du lịch Mù Cang Chải đang có những bước phát triển rõ nét. Lượng khách tìm đến ngắm ruộng bậc thang, khám phá cảnh quan và trải nghiệm văn hóa vùng cao ngày càng mở ra nhiều cơ hội kinh doanh cho người dân. Từ những dịch vụ quen thuộc như bán đồ ăn, đồ uống, đưa đón khách đến kinh doanh homestay, các hoạt động phục vụ du lịch dần trở nên đa dạng hơn. Người dân cũng linh hoạt kết hợp công việc đồng áng với kinh doanh dịch vụ, tận dụng mùa cao điểm để tăng thu nhập. Những thay đổi đang góp phần làm cho du lịch trở thành một hướng sinh kế ngày càng quan trọng, mang lại sức sống mới cho vùng đất Mù Cang Chải.

Anh Ràng A Dào, người dân có hoạt động kinh doanh tại khu vực đồi Mâm Xôi cho biết, công việc chính của anh vẫn gắn với nương rẫy. Khi vào mùa du lịch, anh tranh thủ làm thêm dịch vụ để tăng thu nhập: “Công việc chính của tôi vẫn là làm nương rẫy. Đến mùa lúa chín, khách du lịch đến đông hơn tôi tranh thủ kinh doanh để có thêm thu nhập. Hết mùa, lượng khách giảm, tôi lại tập trung vào công việc đồng áng”, anh chia sẻ.

Người dân duy trì các hoạt động nông nghiệp.

Người dân kinh doanh tại các điểm du lịch.

Theo ghi nhận từ một số hộ kinh doanh, doanh thu của các hoạt động bán hàng trong khoảng ba tháng cao điểm có thể đạt khoảng 100 triệu đồng. Nguồn thu này cho thấy tiềm năng kinh tế từ mùa lúa chín, dù hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào loại hình kinh doanh, chi phí vận hành và lượng khách từng năm. Với các hộ dân, những tháng cao điểm không chỉ là thời gian tăng doanh thu mà còn là cơ hội tích lũy kinh nghiệm, cải thiện cách phục vụ và xây dựng mối liên hệ với khách du lịch.

Hướng tới du lịch bền vững

Cùng với các dịch vụ do người dân cung cấp tại các điểm tham quan, những cơ sở lưu trú như homestay hay resort cũng góp phần đa dạng hóa lựa chọn nghỉ dưỡng cho du khách. Thay vì chỉ ghé thăm các điểm tham quan ngắm cảnh nổi tiếng, du khách có thể dành nhiều thời gian hơn để nghỉ ngơi, thưởng thức ẩm thực và khám phá không gian núi rừng. Sự phát triển của các cơ sở lưu trú cũng tạo điều kiện kết nối hoạt động tham quan với những trải nghiệm tại địa phương.

Ông Bùi Tiến Sỹ, đại diện homestay Sỏi Ecolodge Mù Cang Chải, chia sẻ: “Chúng tôi muốn mang đến cho du khách nhiều trải nghiệm hơn không chỉ dừng lại ở việc lưu trú và ngắm cảnh. Bên cạnh tắm thuốc, xông hơi thảo dược, du khách còn có thể ghé thăm bản làng, tìm hiểu cuộc sống của người dân địa phương và tham gia đốt lửa trại. Những hoạt động này giúp du khách hiểu hơn về văn hóa vùng cao, có thêm trải nghiệm trong chuyến đi và muốn ở lại lâu hơn. Đây cũng là cách để chúng tôi tạo sức hút riêng cho cơ sở lưu trú, góp phần quảng bá hình ảnh Mù Cang Chải đến nhiều du khách hơn”.

Homestay Sỏi Ecolodge Mù Cang Chải.

Thực tế cho thấy, bên cạnh cảnh quan, chất lượng lưu trú, ẩm thực và khả năng tổ chức trải nghiệm cũng ảnh hưởng đến sức hấp dẫn của điểm đến. Việc kết nối các dịch vụ sẽ giúp du khách có thêm lựa chọn, đồng thời mở rộng cơ hội kinh doanh cho người dân.

Theo định hướng phát triển du lịch tỉnh Lào Cai giai đoạn 2026 - 2030, Mù Cang Chải được xác định là một trong những trọng điểm phát triển du lịch của vùng Tây Bắc. Tỉnh hướng tới phát triển du lịch bốn mùa, đa dạng hóa các sản phẩm nghỉ dưỡng, du lịch cộng đồng, sinh thái, nông nghiệp và văn hóa. Đây là cơ sở để Mù Cang Chải tiếp tục phát huy giá trị ruộng bậc thang, gắn cảnh quan với những trải nghiệm văn hóa bản địa.

Để khai thác hiệu quả sức hút của mùa lúa chín tại Mù Cang Chải, việc nâng cao chất lượng dịch vụ cần đi đôi với bảo vệ cảnh quan, giữ gìn bản sắc văn hóa bản địa và bảo đảm vệ sinh môi trường. Người dân và các cơ sở kinh doanh cũng cần chú trọng thái độ phục vụ, niêm yết giá rõ ràng tại các điểm tham quan và xây dựng những trải nghiệm đặc trưng, tạo ấn tượng tốt với du khách.