Mùa cao điểm đến sớm, doanh nghiệp vận tải biển 'bội thu'

Giá cước vận tải biển tăng cao dù nguồn cung công suất vận tải biển toàn cầu đạt mức lớn nhất từ trước đến nay. Ảnh: Hoàng Anh.

Công ty CP Vận tải biển Việt Nam (Vosco) công bố báo cáo tài chính quý II/2026, ghi nhận doanh thu thuần tăng 10% so với cùng kỳ lên 922 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 42 tỷ đồng, tăng gấp 4 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Lũy kế nửa đầu năm, Vosco đạt doanh thu hơn 1.630 tỷ đồng, tăng 26% so với cùng kỳ, lợi nhuận sau thuế 45,7 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ lỗ hơn 43 tỷ đồng. Qua đó, công ty hoàn thành 34% mục tiêu doanh thu và 21% mục tiêu lợi nhuận cho năm 2026.

Công ty mẹ của Vosco là Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) cũng ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực, với doanh thu gần 6.440 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 1.150 tỷ đồng trong quý II/2026, tăng lần lượt 39% và 77% so với cùng kỳ.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, VIMC đạt lợi nhuận hợp nhất hơn 2.000 tỷ đồng, tăng gần gấp đôi so với cùng kỳ, được hỗ trợ bởi sản lượng vận tải biển đạt 53% kế hoạch năm, khoảng gần 12,7 triệu tấn.

Còn ông lớn mảng tàu container là Công ty CP Vận tải và xếp dỡ Hải An cũng có doanh thu và lợi nhuận sau thuế tăng trưởng tích cực, lần lượt đạt 1.530 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ và 467 tỷ đồng, tăng 12,6% so với cùng kỳ trong quý II/2026.

Lũy kế, công ty đem về gần 2.800 tỷ đồng doanh thu và 817 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong nửa đầu năm, lần lượt tăng 14,5% và 18,8% so với cùng kỳ 2025.

Kết quả kinh doanh tích cực của nhóm doanh nghiệp vận tải biển phần nào phản ánh hiệu quả của làn sóng đầu tư mạnh mẽ được các doanh nghiệp khởi xướng từ giai đoạn 2024 – 2025, với mục tiêu trẻ hóa và tăng cường quy mô đội tàu biển.

Đến giai đoạn nửa đầu 2026, khi các doanh nghiệp như Vosco, Hải An đều được bổ sung mạnh mẽ năng lực vận tải, ngành vận tải biển chứng kiến những tín hiệu tích cực khi biến động địa chính trị đẩy nguồn cung xuống thấp, giá cước tăng mạnh.

Cộng thêm với rủi ro từ hàng rào thuế quan tại thị trường Mỹ, các nhà nhập khẩu tăng cường tích trữ hàng hóa. Các hãng tàu lớn trên thế giới đã áp dụng phụ phí kể từ cuối tháng 5/2026, phản ánh mùa cao điểm của ngành vận tải biển đến sớm hơn thông lệ, cũng là nguyên nhân giúp doanh nghiệp tối ưu hóa doanh thu và lợi nhuận.

“Bình thường mới” của vận tải biển?

Phân tích diễn biến tăng giá cước vận tải biển toàn cầu năm 2026, Tổng công ty Tân cảng Sài Gòn nhận định, thị trường vận tải biển đang bước vào một giai đoạn mới, khi giá cước tăng không đến từ sự đứt gãy chuỗi cung ứng nghiêm trọng như giai đoạn đại dịch Covid-19.

Đáng chú ý, nghịch lý xảy ra khi không chỉ doanh nghiệp Việt Nam mà nhiều hãng tàu lớn trên thế giới cũng đang triển khai kế hoạch mở rộng đội tàu nhưng giá cước vận tải không hề hạ nhiệt như dự báo đầu năm 2026.

Trong bối cảnh đó, việc giá cước tăng mạnh được Tân cảng Sài Gòn cho rằng thể hiện sự thiếu hụt về năng lực khai thác hiệu quả đội tàu.

Là hiệp hội ngành hàng xuất khẩu chủ lực với nhiều doanh nghiệp thành viên có hoạt động kinh doanh phụ thuộc nhiều vào vận tải biển, Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cũng có nhận định tương tự với thị trường vận tải biển toàn cầu khi cho rằng giá cước tăng do công suất hữu dụng của thị trường đang bị thu hẹp.

Từ góc độ khách hàng, VASEP cho rằng, trong bối cảnh này, việc lựa chọn doanh nghiệp vận tải biển không dựa trên mức cước phí, thay vào đó là độ tin cậy, khả năng đảm bảo giao hàng.

Tuy nhiên, trong bối cảnh giá cước vận tải tăng, VIMC chỉ ra, không ít những rủi ro có thể tác động đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trong ngành. Đáng chú ý nhất là việc sản lượng hàng hóa xuất khẩu trên toàn cầu có thể giảm mạnh, đẩy mức độ cạnh tranh và gia tăng áp lực đảm bảo doanh thu cho doanh nghiệp.

Theo VIMC, nhu cầu vận chuyển có thể suy giảm khi sản lượng nông sản chịu tác động bởi hiện tượng khí hậu El Nino. Trong khi đó, sản lượng nguyên vật liệu và hàng hóa thành phẩm ảnh hưởng bởi xu hướng kinh tế toàn cầu có triển vọng tăng trưởng không quá khả quan.