Mùa Hè của 'gia sư công nghệ' áo xanh: Thu hẹp 'khoảng cách số' giữa các thế hệ

Khi Gen Z trở thành “cầu nối số” của Thành phố

Mùa Hè năm 2026 đánh dấu lần đầu tiên đội hình Mùa Hè Số được Thành Đoàn TP.HCM triển khai trong chuỗi các chiến dịch tình nguyện hè. Với chiếc điện thoại thông minh cùng vốn hiểu biết về công nghệ làm hành trang, các chiến sĩ trẻ đang đồng hành cùng người dân tiếp cận nền tảng số và dịch vụ công trực tuyến.

Tại Học viện Cán bộ TP.HCM, sau hơn hai tuần ra quân, hình ảnh những Đoàn viên áo xanh miệt mài bên chiếc điện thoại của các cô chú lớn tuổi, hướng dẫn cài đặt Sổ tay Đảng viên điện tử đã trở thành một phần quen thuộc của chiến dịch. Từ việc cài đặt, đăng nhập tài khoản đến thực hiện các thao tác trên ứng dụng, mỗi công việc đều đòi hỏi sự tận tình và kiên nhẫn khi nhiều người vẫn còn bỡ ngỡ trước môi trường số. Chính từ những lần đồng hành và những cuộc trò chuyện như thế, hành trình của các chiến sĩ Mùa Hè Số dần trở nên ý nghĩa hơn cả những gì chúng mình từng hình dung.

Bạn Nguyễn Minh Huy (trái). Ảnh: NVCC

Đối với nhiều chiến sĩ, sức hút của đội hình đến từ chính sự mới mẻ của mô hình. Đội hình Mùa Hè Số lần đầu tiên được triển khai trong Chiến dịch tình nguyện Hè năm 2026 đã khơi gợi sự tò mò và thôi thúc nhiều bạn thử sức.

Là một trong những thành viên đăng ký tham gia từ những ngày đầu, Nguyễn Minh Huy (sinh viên ngành Luật, Học viện Cán bộ TP.HCM) chia sẻ: "Khi trực tiếp xuống địa bàn, mình nhận ra công việc không chỉ dừng lại ở việc hướng dẫn thao tác trên điện thoại mà còn đòi hỏi khả năng giao tiếp, lắng nghe và đồng hành cùng người dân. Nhiều cô chú ban đầu còn khá e ngại khi tiếp cận công nghệ nên mình phải dành thời gian trò chuyện, lắng nghe và hướng dẫn từng bước để mọi người cảm thấy thoải mái hơn".

Chiến sĩ Mùa hè số Học viện Cán bộ TP.HCM hướng dẫn các cô chú lớn tuổi làm quen với Sổ tay Đảng viên điện tử. Ảnh: NVCC

Đó cũng chính là tinh thần “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người” mà đội hình Mùa Hè Số Học viện Cán bộ TP.HCM đang theo đuổi. Một thao tác tưởng chừng rất đơn giản trên điện thoại đôi khi lại trở thành thử thách với nhiều cô chú lần đầu tiếp cận công nghệ. Vì thế, những cái gật đầu hài lòng hay nụ cười của người dân khi có thể tự mình thao tác thành công trên điện thoại cũng trở thành những niềm vui nhỏ trong lòng các “gia sư áo xanh”.

Tự tin làm "gia sư công nghệ" thời 5.0

Là một trong những người trực tiếp phụ trách và dẫn dắt đội hình, bạn Lê Dương Tiến Dũng - Đội trưởng đội hình Mùa Hè Số Học viện Cán bộ TP.HCM - đối diện với không ít áp lực khi triển khai một mô hình hoàn toàn mới.

Bạn Lê Dương Tiến Dũng (trái). Ảnh: NVCC.

Là một mô hình hoàn toàn mới, đội hình Mùa Hè Số đối mặt với không ít thách thức trong những ngày đầu triển khai, từ việc xây dựng nội dung tập huấn đến tìm ra phương pháp hướng dẫn phù hợp cho từng nhóm đối tượng. Mỗi nhóm đối tượng có nhu cầu và khả năng tiếp cận công nghệ khác nhau. Vì vậy, đội hình phải tự nghiên cứu nội dung tập huấn, xây dựng cách hướng dẫn sao cho đơn giản, dễ hiểu và dễ thực hiện nhất. Điều các Đoàn viên luôn trăn trở là làm sao để người dân không chỉ được hỗ trợ tại chỗ mà còn có thể tự tin sử dụng công nghệ sau này.

Tiến Dũng chủ trì buổi tập huấn chiến sĩ. Ảnh: NVCC

Sau những ngày trực tiếp tiếp xúc với người dân, đối với chiến sĩ Mùa Hè Số, chuyển đổi số không đơn thuần là câu chuyện của ứng dụng, phần mềm hay công nghệ mà đó là câu chuyện của con người. Mỗi cuộc trò chuyện, mỗi lần hướng dẫn hay mỗi nụ cười khi người dân tự mình thao tác thành công đều cho thấy “khoảng cách số” giữa các thế hệ hoàn toàn có thể được thu hẹp bằng sự kiên nhẫn và sẻ chia.

Những bài học không có trong sách vở

Thông qua việc tiếp xúc với người dân, các chiến sĩ tại Học viện Cán bộ TP.HCM được rèn luyện kỹ năng giao tiếp, lắng nghe, xử lý tình huống và thấu hiểu nhu cầu thực tế của người dân. Bạn Phạm Nguyễn Nhật Minh (Sinh viên ngành Quản lý Nhà nước) bật mí: "Điều mình trân trọng nhất sau khi tham gia đội hình là cơ hội được rèn luyện kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống và phục vụ nhân dân - những điều khó có thể học đầy đủ qua sách vở".

Chiến sĩ Mùa hè số không chỉ hướng dẫn mà còn lắng nghe tâm tư từ người dân.

Trong bối cảnh TP.HCM và cả nước đang đẩy mạnh chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực, Gen Z có lợi thế là thế hệ tiếp cận công nghệ nhanh. Gửi gắm thông điệp đến những bạn trẻ còn e ngại trước các hoạt động chuyển đổi số cộng đồng, Nhật Minh nhắn nhủ: “Người trẻ có lợi thế rất lớn khi tiếp cận công nghệ. Thay vì giữ lợi thế đó cho riêng mình, mình nghĩ chúng ta hoàn toàn có thể lan tỏa nó đến cộng đồng. Khi giúp một người dân - có thể là người thân trong gia đình - sử dụng thành thạo một ứng dụng hay tự tin hơn với công nghệ, mình cũng đang góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các thế hệ.”