Mua mỹ phẩm sang chiết: Cẩn thận gặp phải hàng giả

Lực lượng chức năng kiểm tra sản phẩm nước hoa có dấu hiệu làm giả các nhãn hiệu tại một cơ sở kinh doanh trên địa bàn thành phố. Ảnh: Hiền Thanh

Nở rộ hàng sang chiết

Sự bùng nổ của thương mại điện tử và mạng xã hội đã tạo điều kiện cho hàng loạt mô hình kinh doanh mới phát triển, trong đó có hoạt động mua bán mỹ phẩm, nước hoa, dầu gội, sữa tắm sang chiết. Chỉ cần vài phút lướt Facebook, TikTok hay các sàn thương mại điện tử, người tiêu dùng dễ dàng bắt gặp những lời quảng cáo hấp dẫn như “gom chiết nước hoa Fragonard siêu hot mà rẻ”, “mở chiết nước hoa siêu thơm”, “3 lý do nên mua mỹ phẩm chiết”, “dùng thử trước khi mua fullsize”, “bản refill siêu tiết kiệm”…

“Sang chiết” hay “chiết rót” là cách tách một phần từ sản phẩm gốc của nhà sản xuất sang các chai, lọ, hũ có dung tích nhỏ hơn để người tiêu dùng sử dụng thử. Do nhiều dòng mỹ phẩm, nước hoa, sữa chống nắng… có giá thành cao và dung tích lớn, trong khi người tiêu dùng chưa biết có phù hợp với mình, có gây dị ứng hay phản ứng phụ hay không nên các phiên bản mini của những sản phẩm này được nhiều người ưa chuộng.

Khi các phiên bản mini trở nên khan hiếm hoặc không dễ tìm mua, mỹ phẩm và nước hoa sang chiết dần trở nên phổ biến trên thị trường. Với nhiều “tín đồ” làm đẹp, việc được trải nghiệm thỏa thích nhiều dòng, nhiều loại sản phẩm có thương hiệu chỉ với số tiền tiết kiệm chính là lý do khiến họ thường xuyên “săn” các loại mỹ phẩm, nước hoa sang chiết.

Chị Hà Thị Hợi (phường Đại Mỗ) chia sẻ: “Tôi rất mê nước hoa, nhưng một chai chính hãng của thương hiệu cao cấp có thể có giá từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng, trong khi mua loại sang chiết dung tích 5-10ml chỉ khoảng vài trăm nghìn. Với mức giá này tôi có thể sưu tập nhiều loại mùi hương khác nhau của nhiều thương hiệu nước hoa mà không cần bỏ ra số tiền quá lớn”. Còn chị Phạm Thị Thủy (phường Từ Liêm) cho biết: “Tôi từng bị kích ứng khi dùng serum của một hãng mỹ phẩm có tiếng nên sau đó tôi luôn chọn bản dùng thử để xem có thực sự phù hợp, tránh lãng phí nếu sản phẩm không mang lại hiệu quả như mong muốn”.

Lợi bất cập hại

Từ đầu năm đến nay, nhiều vụ nước hoa giả, mỹ phẩm giả đã bị đưa ra ánh sáng. Trong quá trình điều tra, cơ quan công an đã làm rõ thủ đoạn của các đối tượng là lập hàng loạt tài khoản ảo, “gian hàng ảo” với thông tin giả mạo, sau đó chạy quảng cáo là “hàng xách tay”, “hàng chiết” hoặc “shopee trợ giá” để giăng bẫy, đưa sản phẩm tiếp cận những khách hàng nhẹ dạ cả tin.

Một thực tế đang diễn ra lâu nay là khi “chốt đơn” mỹ phẩm, nước hoa sang chiết là người tiêu dùng hoàn toàn “mua bằng niềm tin”, gần như không thể kiểm chứng bởi sản phẩm đã tách khỏi bao bì gốc. Một chai, lọ nhỏ sang chiết mà người mua nhận được sẽ chỉ có tên sản phẩm, chứ không có thành phần, hạn sử dụng, số lô sản xuất, càng không có tem chống hàng giả hay thông tin truy xuất nguồn gốc. Nhiều người bán sẵn sàng gửi hình ảnh hóa đơn mua sản phẩm gốc để khẳng định uy tín nhưng rất khó để kiểm chứng hóa đơn này là thật hay giả, cũng như không kiểm chứng được cùng một hóa đơn này đã “minh chứng” cho bao nhiêu sản phẩm sang chiết được xuất kho.

Bên cạnh nỗi lo về hàng giả, hàng nhái, thì ngay cả với sản phẩm thật, quá trình sang chiết cũng đòi hỏi dụng cụ chuyên dụng và những điều kiện thực hiện sang chiết và bảo quản phù hợp để bảo đảm vệ sinh, không làm bay hơi, biến đổi mùi hương hay giảm chất lượng sản phẩm, khiến sản phẩm có nguy cơ nhiễm khuẩn. Nhiều người bán mỹ phẩm, nước hoa sang chiết cho rằng mình nhập hàng chuẩn chính hãng, giấy tờ đầy đủ sau đó chiết sang chai nhỏ để đáp ứng nhu cầu của người mua thì không sao cả. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nhìn từ góc độ quản lý, hành vi này là vi phạm pháp luật.

Theo Nghị định số 93/2016/NĐ-CP của Chính phủ quy định về điều kiện sản xuất mỹ phẩm, dù là sản phẩm mỹ phẩm hay bán thành phẩm mỹ phẩm thì chỉ những cơ sở sản xuất mỹ phẩm được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện mới được sản xuất. Luật sư Nguyễn Anh Thơm, Trưởng đại diện Văn phòng luật sư Nguyễn Anh (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho biết, Điều 71 Nghị định số 117/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 124/2021/NĐ-CP nêu rõ vi phạm quy định về mua bán mỹ phẩm trong hoạt động kinh doanh mỹ phẩm. Theo đó, các tổ chức, cá nhân có thể bị phạt từ 5-30 triệu đồng nếu thực hiện hành vi kinh doanh mỹ phẩm không còn nguyên vẹn bao bì của nhà sản xuất.

Thậm chí, nếu các sản phẩm sang chiết được dán nhãn các thương hiệu nổi tiếng thì người bán đã vi phạm khi buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa, theo quy định tại Điều 11 và 12, Nghị định số 98/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Nặng hơn, người bán có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội sản xuất, buôn bán hàng giả, được quy định tại Điều 192 Bộ luật Hình sự.

Trải nghiệm sản phẩm có thương hiệu với chi phí thấp là nhu cầu chính đáng của người tiêu dùng. Tuy nhiên, các sản phẩm mỹ phẩm, nước hoa đều có thể tác động trực tiếp đến cơ thể con người, do đó, cần tỉnh táo trước những lời quảng cáo hấp dẫn, cân nhắc giữa lợi ích tiết kiệm trước mắt và những rủi ro lâu dài đối với sức khỏe. Người mua nên ưu tiên lựa chọn sản phẩm tại các cửa hàng phân phối chính thức, các đại lý được ủy quyền hoặc các kênh bán hàng có nguồn gốc rõ ràng. Mỗi sự cẩn trọng trong tiêu dùng không chỉ giúp bảo vệ bản thân mà còn góp phần xây dựng một thị trường minh bạch, an toàn.