Mùa vàng trên cánh đồng tôm lúa

Các trà lúa tại vùng tôm lúa trên địa bàn tỉnh Cà Mau đến ngày thu hoạch. Ảnh: Chanh Đa/TTXVN

Vụ lúa trên đất tôm năm 2025-2026, tỉnh Cà Mau xuống giống trên 90.000 ha; trong đó, khu vực Bắc Cà Mau hơn 47.000 ha, tập trung tại các xã Vĩnh Phước, Phước Long, Hồng Dân, Vĩnh Lộc, Ninh Thạnh Lợi; khu vực Nam Cà Mau trên 43.000 ha, gồm các xã Biển Bạch, Trí Phải, U Minh, Khánh An. Nhiều diện tích gieo sạ sớm đã thu hoạch với năng suất khá cao, các trà lúa còn lại đang chín rộ, hứa hẹn một vụ mùa thắng lợi.

Trở lại xã Phước Long (tỉnh Cà Mau) những ngày đầu năm 2026 mới thấy được sự vui mừng và phấn khởi của người dân nơi đây. Bởi trên những mảnh ruộng, những bông lúa vàng đang oằn mình chờ ngày thu hoạch, hứa hẹn thêm vụ sản xuất được cả mùa lẫn được giá.

Theo chia sẻ của lão nông Nguyễn Văn Trung ở ấp Long Hải, gia đình đang chuẩn bị chờ ngày thu hoạch 1 ha trà lúa ST với sự kỳ vọng lớn về vụ mùa bội thu. Năm nay vụ sản xuất thuận lợi, các trà lúa phát triển tốt, thương lái bao tiêu nên hứa hẹn một vụ sản xuất thành công.

Cũng theo ông Nguyễn Văn Trung, từ ngày gia đình sản xuất theo mô hình tôm lúa, kinh tế gia đình phát triển hẳn lên. Lúc đầu cũng chỉ vài hộ chuyển đổi sản xuất, sau này, khi thấy hiệu quả bền vững từ mô hình tôm lúa mang lại nên đa số người dân trên địa bàn đã chuyển đổi sang mô hình tôm lúa. Nhất là khi giống lúa ST “bén duyên” với vùng đất Phước Long thì hiệu quả kinh tế mang lại cho người dân ngày càng được nhân lên cao hơn nữa.

Ghi nhận hiện tại, giá lúa tươi tại ruộng những ngày đầu thu hoạch dao động từ 8.700-8.900 đồng/kg, thấp hơn cùng kỳ năm trước nhưng vẫn ở mức đảm bảo người dân có lãi sau khi trừ chi phí. Nhờ năng suất cao, chi phí sản xuất giảm do hạn chế sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, sau khi trừ chi phí, nông dân thu lãi bình quân khoảng 3-5 triệu đồng/công (1.000 m2), tùy giống lúa sản xuất.

Nông dân kiểm tra các trà lúa chờ đến ngày thu hoạch. Ảnh: Chanh Đa/TTXVN

Nông dân Quản Trọng Toàn cùng ấp Long Hải cho biết, bà con đang đẩy nhanh thu hoạch nhờ thời tiết thuận lợi. Các thương lái cũng tích cực thu mua nhờ các trà lúa đẹp, sang, chắc.

“Vụ này gia đình sản xuất được hơn 3 ha lúa ST nên chắc hy vọng đón cái Tết sung túc hơn mọi năm nhờ được mùa, được cả giá bán. Nếu so với trồng các loại giống lúa khác thì giống ST ít sâu bệnh, giá cả hợp lý, được thương lái ưa chuộng nên đảm bảo vụ sản xuất nào người dân cũng có lãi”, ông Toàn chia sẻ.

Từ nhiều năm qua, hiệu quả đem lại từ việc kết hợp giữa cây lúa - con tôm không chỉ giúp nông dân nâng cao thu nhập trên cùng một đơn vị diện tích đất canh tác mà còn tạo môi trường thuận lợi cho tôm nuôi phát triển tốt. Việc luân canh giữa cây lúa và con tôm đã chứng minh hiệu quả rõ rệt, không chỉ giúp nâng cao thu nhập trên cùng đơn vị diện tích đất canh tác mà còn tạo ra sản phẩm nông nghiệp sạch, thân thiện với môi trường.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, năng suất lúa trên đất tôm những năm gần đây duy trì ở mức khá nhờ nông dân chủ động áp dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học - kỹ thuật, đặc biệt là quy trình canh tác sinh thái phù hợp với điều kiện mặn - ngọt luân phiên.

Những năm qua, ngoài các yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” còn có vai trò quan trọng của ngành nông nghiệp và chính quyền địa phương trong việc chủ động bố trí khung lịch thời vụ, cơ cấu giống lúa thích nghi và làm tốt việc dự báo, thông báo tình hình liên quan đến sản xuất. Từ đó, đã góp phần mang lại những vụ sản xuất thành công.

Giá lúa đầu vụ năm 2026 ổn định và hứa hẹn mang lại lợi nhuận càng góp phần tạo thêm động lực để nông dân yên tâm sản xuất và gắn bó lâu dài với mô hình tôm lúa trong tương lai.

Để nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững mô hình lúa - tôm, tỉnh Cà Mau định hướng sản xuất theo hướng sinh thái, hữu cơ gắn với thị trường tiêu thụ. Ngành nông nghiệp tập trung xây dựng vùng sản xuất tập trung, áp dụng quy trình kỹ thuật đồng bộ, kiểm soát chặt chẽ chất lượng đầu vào, đầu ra; đồng thời đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng, mã số ao nuôi và thực hiện truy xuất nguồn gốc, từng bước hình thành chuỗi giá trị khép kín.

Các ghe chở lúa trên dòng kênh Quản lộ Phụng Hiệp, đoạn qua địa bàn tỉnh Cà Mau. Ảnh: Chanh Đa/TTXVN

Song song đó, tỉnh chú trọng phát triển kinh tế tập thể trong sản xuất lúa - tôm. Nhiều hợp tác xã nông nghiệp được thành lập, đóng vai trò cầu nối giữa nông dân và doanh nghiệp trong khâu thu mua, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Thông qua hợp tác xã, nông dân được hỗ trợ kỹ thuật, vật tư đầu vào và bao tiêu sản phẩm với giá ổn định, hạn chế tình trạng “được mùa mất giá”.

Trên cánh đồng, những chiếc máy gặt đập liên hợp đang đẩy nhanh thu hoạch các trà lúa đang trổ chín. Dưới sông, các ghe đang chờ cân lúa. Ven đường, thương lái đang chờ sẵn để đưa lúa về nhà máy trên các tuyến đường được nhựa hóa. Nhờ hệ thống cơ sở hạ tầng được đầu tư hoàn thiện, các tuyến đường được bê tông, thảm nhựa đã giúp đẩy nhanh việc giao thương hàng hóa của người dân, nhất là với địa phương mang đậm đặc thù vùng sông nước như tỉnh Cà Mau.

Thành công từ những vụ mùa bội thu đã giúp nông dân vươn lên ổn định cuộc sống, quan trọng là sự định hướng đúng đắn của các cấp chính quyền trong việc xác định các cây trồng chủ lực, phù hợp với đặc trưng để từ đó có hướng đi đúng đắn, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Chanh Đa (TTXVN)