Mức tăng lương tối thiểu 7,8% hài hòa lợi ích doanh nghiệp và người lao động

Tăng lương tối thiểu góp phần cải thiện hơn đời sống cho người lao động. Ảnh minh họa: Thu Hằng.

Bộ Nội vụ đã xây dựng dự thảo Nghị định quy định mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động, gửi lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và các đơn vị liên quan.

Theo phương án đề xuất tại dự thảo Nghị định, mức lương tối thiểu dự kiến tăng bình quân 7,8%, thực hiện từ ngày 1/1/2027. Mức tăng này tương ứng theo 4 vùng như sau: vùng I tăng lên 5.700.000 đồng/tháng, vùng II là 5.080.000 đồng/tháng, vùng III là 4.450.000 đồng/tháng, vùng IV là 4.040.000 đồng/tháng. Mức lương tối thiểu này tăng từ 310.000 đồng - 390.000 đồng so với mức lương tối thiểu hiện hành.

MỨC TĂNG 7,8% CÓ SỰ CHIA SẺ, HÀI HÒA LỢI ÍCH CÁC BÊN

Sau thời gian đưa ra lấy ý kiến, Bộ Nội vụ đã nhận được nhiều góp ý của các đơn vị, tập trung vào việc đề nghị đánh giá tác động của việc điều chỉnh mức lương tối thiểu đến đời sống của người lao động, cũng như chi phí đối với doanh nghiệp.

Góp ý vào dự thảo Nghị định, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề nghị nghiên cứu điều chỉnh mức lương tối thiểu theo hướng bảo đảm tiệm cận hơn với mức sống tối thiểu của người lao động trong điều kiện kinh tế - xã hội hiện nay. Đồng thời, tiếp tục rà soát, đánh giá tác động của biến động giá cả và chi phí sinh hoạt để có lộ trình điều chỉnh phù hợp.

Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị bổ sung nội dung đánh giá tác động của phương án điều chỉnh tiền lương. Trong đó, cần làm rõ tác động đối với khả năng chi trả của doanh nghiệp; chi phí tiền lương và các chi phí liên quan của người sử dụng lao động; việc làm; thị trường lao động; mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ.

Tại bản tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý dự thảo Nghị định, Bộ Nội vụ cho biết mức điều chỉnh tiền lương tối thiểu 7,8% dựa trên khuyến nghị của Hội đồng Tiền lương quốc gia. Khi Hội đồng khuyến nghị, mức lương tối thiểu đã được tính toán, xác định dựa trên các yếu tố quy định tại Bộ luật Lao động.

Bao gồm: mức sống tối thiểu của người lao động và gia đình họ; tương quan giữa mức lương tối thiểu và mức lương trên thị trường; chỉ số giá tiêu dùng, tốc độ tăng trưởng kinh tế; quan hệ cung, cầu lao động; việc làm và thất nghiệp; năng suất lao động; khả năng chi trả của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, Hội đồng đã trao đổi, thương lượng, thỏa thuận và thống nhất phương án điều chỉnh để khuyến nghị với Chính phủ với mức tăng 7,8%.

Theo Bộ Nội vụ, mức điều chỉnh tăng 7,8% và thời điểm thực hiện từ ngày 1/1/2027 đã được Hội đồng Tiền lương quốc gia thống nhất trên cơ sở qua tổ chức 2 phiên họp để thảo luận, thương lượng. Trong đó, đã đánh giá kỹ với bối cảnh hiện tại và dự kiến năm 2027 ở nước ta.

Mặc dù vẫn còn những khó khăn nhất định, nhưng nhìn chung các yếu tố gắn với lương tối thiểu, như kinh tế xã hội (GDP, năng suất lao động), thị trường lao động, điều kiện sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp… đều thuận lợi hơn. Vì thế, mức lương tối thiểu được đề xuất đảm bảo mức sống tối thiểu hiện hành và có cải thiện thêm.

Với phương án tăng 7,8%, mức lương tối thiểu được đề xuất đảm bảo bù đắp thiếu hụt so với mức sống tối thiểu hiện hành (4,1%), và có cải thiện thêm khoảng (3,7%) đến hết năm 2027, dựa trên việc tính toán kịch bản dự kiến CPI năm 2026 và 2027 mỗi năm tăng khoảng 4,5%.

Đồng thời, mức điều chỉnh này cũng có sự chia sẻ, hài hòa lợi ích của người lao động và doanh nghiệp, vừa chú ý cải thiện đời sống cho người lao động, vừa chú ý đến việc bảo đảm duy trì và phát triển sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Theo ông Phạm Trường Giang, Cục trưởng Cục Tiền lương và Bảo hiểm xã hội, Bộ Nội vụ, mức tăng 7,8% phù hợp với bối cảnh trong thời gian tới. Một là giúp cải thiện đời sống người lao động hơn, đồng thời đảm bảo khả năng chi trả của doanh nghiệp.

Ông Giang cho biết một trong những yếu tố giúp người lao động được đảm bảo đời sống là tiền lương, từ việc tăng tiền lương cũng đồng thời giúp tăng năng suất lao động. Và từ việc tăng năng suất lao động của doanh nghiệp, sẽ góp phần vào tăng năng suất lao động quốc gia. Đây là những yếu tố tiền đề quan trọng thúc đẩy tăng trưởng hai con số.

LÀM RÕ THỜI ĐIỂM VÀ ĐỊA BÀN ÁP DỤNG 

Cùng với đánh giá mức tăng 7,8%, nhiều bộ, ngành đề nghị quy định rõ việc xác định thời điểm chuyển sang áp dụng mức lương mới khi chia tách, sáp nhập, thành lập đơn vị hành chính mới.

Phản hồi ý kiến này, Bộ Nội vụ cho biết trường hợp chia tách hoặc có sự thay đổi tên, thì tạm thời áp dụng mức lương tối thiểu quy định đối với địa bàn trước khi thay đổi tên, hoặc chia tách cho đến khi Chính phủ có quy định mới.

Trường hợp địa bàn được thành lập trên địa bàn hành chính mới, được thành lập từ một địa bàn hoặc nhiều địa bàn có mức lương tối thiểu khác nhau, thì áp dụng mức lương tối thiểu theo địa bàn có mức lương tối thiểu cao nhất, cho đến khi Chính phủ có quy định mới.

Người lao động tìm kiếm việc làm tại Hà Nội. Ảnh: Thu Hằng.

Cũng liên quan đến việc áp dụng mức lương tối thiểu, trước đó tại Nghị định số 293/2025/NĐ-CP, đã nêu rõ, đối với trường hợp do điều chỉnh địa bàn áp dụng, mà mức lương tối thiểu gắn với địa bàn thấp hơn mức lương tối thiểu do Chính phủ quy định tại thời điểm ngày 31/12/2025, thì người sử dụng lao động phải tiếp tục thực hiện mức lương tối thiểu tại thời điểm ngày 31/12/2025 đối với những người lao động được tuyển dụng từ ngày này trở về trước, cho đến khi mức lương tối thiểu gắn với địa bàn do Chính phủ quy định không thấp hơn mức lương tối thiểu tại thời điểm 31/12/2025.

Góp ý vào dự thảo, Sở Nội vụ Cao Bằng, Uỷ ban nhân dân tỉnh Điện Biên, Sở Nội vụ tỉnh Khánh Hòa, Bộ Tài chính, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Thanh tra Chính phủ, Bộ Tư pháp đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, xem xét điều chỉnh quy định mốc thời gian nêu trên.

Giải trình, Bộ Nội vụ cho biết sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, địa bàn áp dụng mức lương tối thiểu được chuyển từ địa bàn hành chính cấp huyện, sang địa bàn hành chính cấp xã.

Trong đó, có một số xã thuộc thành phố trực thuộc tỉnh của một số địa phương, có điều kiện kinh tế - xã hội kém hơn mặt bằng chung của thành phố thuộc tỉnh trước đó. Vì vậy, một số địa phương đề nghị giảm vùng so với thời điểm 31/12/2025 đối với một số xã.

Do vậy, để đảm bảo các thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động, quyền lợi người lao động làm việc trên các địa bàn có sự giảm vùng, Nghị định số 293/2025/NĐ-CP phải duy trì mức lương tối thiểu cho đến khi Chính phủ có quy định mới.

Song với dự thảo Nghị định này, mức lương tối thiểu đã được điều chỉnh tăng. Một số địa bàn đã được địa phương đề nghị điều chỉnh nâng vùng, và không có vướng mắc phát sinh trong thực tế. Do đó, dự thảo dự kiến bỏ quy định nêu trên.