Mũi Cà Mau - Bản giao hưởng của rừng, biển và phù sa

Mũi Cà Mau từ lâu đã trở thành điểm đến đặc biệt trong hành trình khám phá Việt Nam. Khu du lịch quốc gia Mũi Cà Mau chủ yếu thuộc địa bàn xã Đất Mũi, có diện tích khoảng 20.100 ha. Trong đó, khu vực tập trung phát triển rộng khoảng 2.100 ha, được xem là vùng lõi, trung tâm hạt nhân của khu du lịch quốc gia, nơi tập trung các công trình du lịch, trung tâm dịch vụ, vui chơi giải trí và nghỉ dưỡng sinh thái rừng ngập mặn. Tại đây hình thành các khu chức năng quan trọng như Công viên văn hóa du lịch Mũi Cà Mau, khu du lịch sinh thái rừng biển, khu du lịch cộng đồng sinh thái làng rừng, khu du lịch sinh thái làng nghề sản xuất và khu du lịch tổng hợp Khai Long.

Một phần không gian Khu du lịch quốc gia Mũi Cà Mau thuộc xã Đất Mũi, tỉnh Cà Mau.

Điểm hấp dẫn bậc nhất của Mũi Cà Mau nằm ở chính vị trí địa lý độc nhất vô nhị: đây là điểm đất liền hiếm hoi của Việt Nam có thể ngắm cả mặt trời mọc và lặn trên biển. Khoảnh khắc bình minh rạng lên từ mặt nước mênh mang hay hoàng hôn nhuộm đỏ những rặng đước tạo nên một vẻ đẹp khiến bất kỳ ai một lần đặt chân đến cũng khó quên.

Vẻ đẹp ấy càng trở nên đặc biệt khi gắn với Vườn quốc gia Mũi Cà Mau là “lá phổi xanh” của tỉnh Cà Mau. Hệ sinh thái rừng ngập mặn nơi đây phong phú bậc nhất cả nước với những cánh rừng đước, rừng mắm trải dài, bộ rễ cắm sâu vào lớp đất phù sa mặn như những cánh tay bền bỉ giữ đất, giữ rừng. Hàng trăm loài động thực vật sinh sống trong hệ sinh thái này tạo nên một kho báu đa dạng sinh học quý giá. Xa xa ngoài khơi là cụm đảo Hòn Khoai hoang sơ, bình yên, góp phần hoàn thiện bức tranh thiên nhiên kỳ vĩ của vùng cực Nam.

Ngày nay, khi đến Mũi Cà Mau, du khách không chỉ được ngắm cảnh mà còn được chạm vào những biểu tượng mang đậm dấu ấn lịch sử, địa lý và văn hóa dân tộc. Dạo bước trong không gian Công viên văn hóa du lịch Mũi Cà Mau, du khách sẽ được tham quan mốc tọa độ Quốc gia GPS 0001, cột mốc đường Hồ Chí Minh - điểm cuối Cà Mau, Km 2436, bờ kè chắn sóng cùng biểu tượng con tàu vươn ra biển lớn.

Biểu tượng mô hình con tàu và mốc tọa độ ở Mũi Cà Mau - biểu tượng du lịch đặc trưng, thể hiện ý chí vươn khơi, khát vọng chinh phục biển lớn của người dân tỉnh Cà Mau.

Mỗi công trình nơi đây đều mang ý nghĩa sâu sắc. Con tàu hướng ra đại dương không chỉ biểu trưng cho khát vọng vươn khơi của dân tộc mà còn gợi nhắc tinh thần chinh phục biển cả, bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Du khách cũng đặc biệt thích thú khi chụp ảnh lưu niệm với những biểu tượng đặc trưng của vùng đất này như ốc len, cá thòi lòi, cua biển - những sản vật gắn bó mật thiết với đời sống cư dân xứ biển.

Hành trình khám phá Đất Mũi sẽ thiếu đi nhiều cảm xúc nếu không ghé thăm công trình đầy tự hào Cột cờ Hà Nội tại Mũi Cà Mau. Giữa đất trời cực Nam, lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong gió biển mang theo niềm tự hào thống nhất non sông. Công trình là món quà đầy ý nghĩa của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô Hà Nội dành tặng tỉnh Cà Mau, biểu tượng cho tình cảm gắn bó Bắc - Nam, cho tinh thần đại đoàn kết dân tộc trên dải đất hình chữ S.

Không xa cột cờ là Đền thờ Lạc Long Quân và tượng Mẹ hướng ra biển Đông. Đây được xem là cụm công trình giàu giá trị văn hóa, thể hiện sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Hình tượng người mẹ đứng cạnh đền thờ cha Lạc Long Quân trên vùng đất “đất biết nở, rừng biết đi và biển sinh sôi” là lời tri ân thiêng liêng của thế hệ hôm nay đối với tổ tiên đã lên rừng, xuống biển mở mang bờ cõi. Công trình như một lời nhắc nhở về cội nguồn dân tộc, hun đúc thêm ý chí bảo vệ chủ quyền biển đảo cho các thế hệ mai sau.

Không chỉ giàu giá trị văn hóa, lịch sử, Mũi Cà Mau còn hấp dẫn bởi đời sống bản địa đậm chất miền sông nước. Đến đây, du khách được thưởng thức những món ăn mang hương vị khó quên của vùng Đất Mũi: tôm sú, canh chua cá dứa, cá thòi lòi nướng, ốc len xào dừa… Mỗi món ăn là một lát cắt văn hóa, kết tinh từ sản vật rừng ngập mặn và sự khéo léo của người dân địa phương. Trong tiếng đàn, tiếng ca của loại hình nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ, du khách cảm nhận rõ hơn nét hào sảng, chân thành và mến khách của người miền Tây.

Một điểm dừng chân hấp dẫn khác trong không gian Khu du lịch quốc gia là Khu du lịch Khai Long. Với quy mô 229 ha, Khai Long là khu tham quan, vui chơi giải trí kết hợp nghỉ dưỡng và tâm linh. Đến đây, du khách có thể viếng tượng đức Bồ tát Quan Thế Âm, ngắm vẻ đẹp nguyên sơ của biển trời và phóng tầm mắt ra đảo Hòn Khoai hùng vĩ cách bờ hơn 10 hải lý.

Nếu muốn cảm nhận trọn vẹn nhịp sống của người dân Đất Mũi, du khách có thể lựa chọn loại hình du lịch cộng đồng homestay. Thay vì nghỉ trong những khách sạn bê tông hóa, nhiều người chọn ở trong những căn nhà lá mộc mạc của cư dân bản địa. Tại đây, họ được sống như một ngư dân thực thụ: theo ghe đi câu cá, đặt lú bắt cua, mò ốc len, bắt ba khía, tự tay chế biến các món ăn từ rừng và biển. Chính những trải nghiệm chân thực ấy tạo nên sức hút riêng cho du lịch Mũi Cà Mau.

Năm 2018, tuyến tham quan xuyên rừng của Vườn quốc gia Mũi Cà Mau được đưa vào khai thác, mở ra sản phẩm du lịch trải nghiệm đầy mới mẻ. Trên những chiếc ca nô hoặc vỏ lãi lướt nhanh qua các tuyến kênh nhỏ len lỏi trong rừng đước, du khách có thể ghé thăm mô hình nuôi hàu lồng của người dân, đến bãi bồi nơi phù sa ngày đêm bồi đắp đất mới, đi qua những chiếc cầu khỉ mộc mạc bắc xuyên dưới tán rừng nguyên sinh, khám phá Giếng Trời, cồn Ông Trang, Trạm Kiểm lâm Cái Đôi…Đó là hành trình để cảm nhận sâu sắc câu nói nổi tiếng về Cà Mau: “Ngón chân cái chưa khô bùn vạn dặm”.

Với lợi thế vị trí địa lý đặc biệt, tài nguyên thiên nhiên phong phú và giá trị văn hóa đặc sắc, Mũi Cà Mau được xác định là một trong 5 khu du lịch quốc gia của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời nằm trong nhóm 47 địa điểm có tiềm năng phát triển thành khu du lịch quốc gia của Việt Nam.

Sức hút ấy được thể hiện rõ qua cảm nhận của du khách. Chị Hoàng Thị Hoa, du khách đến từ tỉnh Thanh Hóa chia sẻ: Lần đầu đặt chân tới cực Nam Tổ quốc, tôi cảm thấy niềm tự hào xen lẫn sự thiêng liêng khó diễn tả. Những cánh rừng đước bạt ngàn với bộ rễ đan chặt vào lòng đất phèn mặn gợi cho chị hình ảnh về sức sống kiên cường của con người vùng đất cuối trời.

Hiện khu du lịch có 58 hộ kinh doanh du lịch sinh thái cộng đồng và làng nghề. Ban quản lý thường xuyên phối hợp với lực lượng chức năng kiểm tra vệ sinh an toàn thực phẩm, niêm yết giá, đảm bảo an ninh trật tự và chất lượng dịch vụ, tránh tình trạng chèo kéo hoặc tăng giá bất hợp lý.

Từ đầu năm 2026 đến nay, lượng khách đến Mũi Cà Mau tăng đột biến, ước đạt hơn nửa triệu lượt khách. Một trong những nguyên nhân quan trọng là việc thông xe tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau cùng với hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện, giúp việc di chuyển đến Đất Mũi nhanh chóng và thuận lợi hơn. Doanh thu du lịch từ đầu năm ước đạt gần 700 tỷ đồng. Mục tiêu năm 2026, xã Đất Mũi phấn đấu đón 1,1 triệu lượt khách, doanh thu hơn 1.100 tỷ đồng. Để đạt mục tiêu này, địa phương sẽ tiếp tục khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có, đa dạng hóa sản phẩm du lịch, nâng cao chất lượng dịch vụ, chú trọng niêm yết giá và bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm.

Mũi Cà Mau hôm nay không chỉ là nơi tận cùng đất nước. Đó còn là nơi bắt đầu của những cảm xúc sâu lắng về quê hương, về cội nguồn, về niềm tự hào dân tộc. Đứng giữa gió biển lồng lộng, ngắm lá cờ đỏ sao vàng tung bay nơi cực Nam Tổ quốc, mỗi người Việt dường như đều cảm nhận rõ dù đi đâu, về đâu, trái tim vẫn luôn hướng về đất nước thân yêu, nơi có Mũi Cà Mau, mảnh đất thiêng liêng nơi cuối trời Nam.