Muôn kiểu giăng bẫy đầu tư bất động sản

Mất tiền tỷ chỉ vì những lời hứa

Ngày 24/8, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Bắc Ninh, bị cáo Nguyễn Thanh Tương (sinh năm 1959), trú tại khu Ninh Xá, phường Kinh Bắc cúi mặt khai nhận hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Từng giữ vị trí Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn xây dựng Ninh Giang, Tương đưa ra thông tin không đúng sự thật về quyền mua bán đất tại dự án để nhận tiền của 3 bị hại. Trả giá cho hành vi này, Tương bị tuyên phạt 16 năm 6 tháng tù, đồng thời phải thực hiện nghĩa vụ hoàn trả tổng cộng 16,6 tỷ đồng cho các bị hại. Tuy nhiên, khả năng thu hồi số tiền này rất thấp dù quyền lợi của các bị hại đã được xác định bằng bản án. Tại thời điểm xét xử, Tương không có tài sản để bảo đảm khắc phục toàn bộ hậu quả.

Bị cáo Nguyễn Văn Nam tại phiên tòa sơ thẩm ngày 25/8.

Không chỉ giăng “bẫy” bằng những lời hứa về lợi nhuận từ “đất dự án”, các đối tượng còn sử dụng danh nghĩa pháp nhân của doanh nghiệp để ký kết hợp đồng, tạo cảm giác an toàn cho người giao tiền. Nguyễn Văn Nam (sinh năm 1979), trú tại tổ dân phố Xuân Lê, phường Song Liễu, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Nam Phong đã ký các thỏa thuận góp vốn, vay vốn, hứa hẹn sẽ giao một số lô đất tại dự án do Nam vẽ ra. Tin vào những thông tin Nam cung cấp, ông Nguyễn Xuân Trang (sinh năm 1971), trú tại đường Nguyễn Trãi, phường Võ Cường đã giao cho Nam hơn 10,7 tỷ đồng. Những cam kết về việc hoàn thiện hạ tầng, bàn giao đất liên tục được gia hạn nhưng không thực hiện. Đến thời điểm xét xử, gia đình Nam mới khắc phục được 100 triệu đồng. Tại phiên tòa sơ thẩm diễn ra ngày 25/8, Nam bị tuyên phạt 17 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Khoản tiền khắc phục của bị cáo không thấm vào đâu so với số tiền bị chiếm đoạt.

Cũng là nạn nhân bị lừa đảo thông qua hình thức đầu tư bất động sản, anh Nguyễn Mậu Tăng (sinh năm 1992) ở tổ dân phố Mão Đoài, phường Mão Điền đã trình báo cơ quan chức năng ngày 8/9, tố cáo Lê Khả Thường (sinh năm 1997), trú tại tổ dân phố Bình Ngô, cùng phường, chiếm đoạt của mình nhiều tỷ đồng. Quen biết nhau từ năm 2020 do cùng mua bán, môi giới bất động sản, anh Tăng tin tưởng giao cho Thường hơn 3 tỷ đồng để mua và nhận thế chấp 4 lô đất tại dự án Đầm Dê. Thực tế, Thường không có đất mà làm giả con dấu, hợp đồng chuyển nhượng và phiếu thu của một doanh nghiệp để tạo lòng tin. Sau khi chiếm đoạt được tiền của anh Tăng, đối tượng mang đi đầu tư tiền ảo, trả nợ và chi tiêu cá nhân. Mặc dù Thường đã bị bắt giữ và vụ án đang được mở rộng điều tra nhưng số tiền anh Tăng bị chiếm đoạt vẫn chưa thể thu hồi.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Công an thành phố Bắc Ninh đã khởi tố 32 vụ án lừa đảo thông qua mua bán “đất ảo”, góp vốn vào các dự án bất động sản với tổng số tiền bị chiếm đoạt khoảng 530 tỷ đồng. Trong nhiều vụ án, các bị can đưa ra dự án có thật, có tên khu dân cư, vị trí trên bản đồ, thậm chí có doanh nghiệp đứng phía sau khiến người dân tin tưởng. Tuy vậy, đối tượng giao dịch không có thẩm quyền hoặc dự án chưa đủ điều kiện chuyển nhượng. Hầu hết các vụ án lừa đảo liên quan đến bất động sản có giá trị tài sản lớn, rất khó thu hồi vì tiền đã được sử dụng, chuyển dịch hoặc đối tượng phạm tội không còn tài sản để khắc phục hậu quả.

Cần tỉnh táo khi đầu tư

Theo Trung tá Nguyễn Văn Hoằng, Điều tra viên Phòng Cảnh sát hình sự (Công an thành phố), trong các vụ lừa đảo liên quan đến bất động sản, kẻ gian thường tạo lòng tin bằng những hợp đồng góp vốn, hợp đồng vay vốn kèm quyền mua đất, phiếu đặt cọc, giữ chỗ, cam kết chuyển nhượng... Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần có chữ ký, con dấu và biên lai là giao dịch đã an toàn. Cùng với đó là tâm lý đám đông và nỗi sợ bỏ lỡ cơ hội. Những lời mời như “suất ngoại giao”, “giá F0”, “giá nội bộ”, mua sớm sẽ có lợi nhuận cao,... thúc đẩy người mua xuống tiền ngay. Khi người này giới thiệu người kia, một giao dịch chưa được kiểm chứng có thể nhanh chóng trở thành “cơ hội” trong mắt cả nhóm.

Từ những vụ việc trên, cơ quan công an khuyến cáo người dân nghiên cứu, xác minh kỹ trước khi đầu tư, tự đặt ra nguyên tắc “3 không - 3 phải”. Không tin cam kết lợi nhuận bất thường; không giao dịch chỉ dựa trên sơ đồ phân lô tự vẽ hoặc bản đồ dự án chưa được xác thực; không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân của người môi giới khi chưa kiểm chứng đầy đủ. Đồng thời, phải kiểm tra quy hoạch và tình trạng pháp lý của dự án tại cơ quan có thẩm quyền. Người dân khi giao dịch cần xác minh tư cách pháp nhân, quyền giao dịch của chủ đầu tư và tham vấn người có chuyên môn pháp lý đối với những giao dịch có giá trị lớn.

Để đấu tranh với tội phạm lừa đảo trong lĩnh vực bất động sản, thời gian tới, Công an thành phố tiếp tục chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ, công an các địa phương tập trung nắm tình hình, rà soát hoạt động huy động vốn, môi giới, mua bán bất động sản có dấu hiệu bất thường. Chủ động tiếp nhận, xác minh tin báo ngay từ những dấu hiệu đầu tiên, nhất là các trường hợp nhận tiền đặt cọc, góp vốn nhưng không có quyền giao dịch đối với dự án. Lực lượng công an tăng cường phối hợp với các cơ quan quản lý đất đai, xây dựng để xác minh thông tin pháp lý của dự án, kịp thời cảnh báo phương thức, thủ đoạn mới.