Mỹ cải tổ quy định phóng tên lửa thương mại
Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ngày 5/11 đề xuất đơn giản hóa các quy định về phóng tên lửa và đưa tàu vũ trụ trở lại khí quyển, đồng thời lên kế hoạch cải tổ toàn diện hệ thống cấp phép hoạt động không gian thương mại trong năm 2027.

Tàu New Shepard tại Texas, Mỹ. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN
Động thái này nhằm tạo điều kiện thúc đẩy ngành công nghiệp không gian tư nhân, trong bối cảnh các doanh nghiệp như SpaceX và Blue Origin đang mở rộng hoạt động nhưng vẫn gặp không ít trở ngại về hạ tầng và tiến độ triển khai.
Theo FAA, các đề xuất mới tập trung làm rõ những trường hợp phải chấm dứt sớm chuyến phóng khi xảy ra sự cố, đồng thời điều chỉnh quy định về an toàn đối với tàu vũ trụ trong quá trình trở lại khí quyển và nguy cơ mảnh vỡ rơi xuống mặt đất. Cơ quan này cũng dự kiến tăng cường nhân lực, tuyển thêm kỹ sư hàng không vũ trụ và bổ nhiệm một lãnh đạo phụ trách lĩnh vực vận tải không gian thương mại nhằm đẩy nhanh quá trình thẩm định, cấp phép nhưng vẫn bảo đảm an toàn công cộng.
Các đề xuất trên tiếp nối nỗ lực đơn giản hóa thủ tục được FAA đưa ra trước đó, như cho phép doanh nghiệp nộp hồ sơ cấp phép bằng phương thức điện tử và linh hoạt hơn trong việc chứng minh đáp ứng các yêu cầu an toàn.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đặt mục tiêu nâng năng lực phóng và đưa phương tiện vũ trụ trở lại khí quyển lên ít nhất 1.000 lượt mỗi năm vào năm 2030. Mỹ hiện giữ vai trò chủ đạo trong lĩnh vực này, với 178 vụ phóng trong năm ngoái, tăng gấp 10 lần so với năm 2013.
Tuy nhiên, kế hoạch mở rộng hoạt động không gian thương mại cũng đang đối mặt với những thách thức về năng lực hạ tầng và tiến độ của các doanh nghiệp. Công ty hàng không vũ trụ Blue Origin của tỷ phú Jeff Bezos đã phải lùi kế hoạch phóng tiếp theo tên lửa đẩy hạng nặng New Glenn sang tháng 1/2027, sau khi xảy ra vụ nổ gây hư hại nghiêm trọng bãi phóng duy nhất của công ty tại bang Florida hồi tháng 5.
Giám đốc điều hành Blue Origin Dave Limp cho biết thời tiết bất lợi trong mùa hè đã làm chậm tiến độ sửa chữa cơ sở phóng. Công ty đã khôi phục một số hạng mục quan trọng, song vẫn cần thêm thời gian để đưa tên lửa trở lại hoạt động.
New Glenn cao khoảng 98 m, đã thực hiện ba chuyến bay kể từ khi ra mắt năm 2025 và là một trong những phương tiện phóng chủ chốt phục vụ kế hoạch triển khai mạng vệ tinh Internet Leo của Amazon, cạnh tranh với hệ thống Starlink của SpaceX.
Việc New Glenn tiếp tục lùi lịch bay cho thấy những khó khăn mà các doanh nghiệp tư nhân phải giải quyết để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng về năng lực phóng vệ tinh và vận tải không gian. Trong khi FAA tìm cách tháo gỡ rào cản về thủ tục và cấp phép, việc mở rộng hạ tầng, bảo đảm an toàn và duy trì tiến độ phóng vẫn là những yếu tố quan trọng đối với tham vọng phát triển ngành công nghiệp không gian thương mại của Mỹ.



