Mỹ chưa mặn mà với xe điện, các hãng xe châu Á lại thắng lớn

Giá xăng tăng cao không khiến người Mỹ lập tức chuyển sang xe điện. Ngược lại, ngày càng nhiều người tiêu dùng đang tìm đến xe hybrid - lựa chọn dung hòa giữa chi phí nhiên liệu, giá xe và thói quen sử dụng.

Trong tháng 7, doanh số xe hybrid tại Mỹ tăng gần 20% so với cùng kỳ năm 2025, trong khi tổng doanh số ôtô giảm 1,5%, theo RBC Capital Markets. Toyota, Hyundai và Honda là những hãng hưởng lợi rõ nhất từ xu hướng này.

Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh giá xăng tại Mỹ tăng mạnh. Theo Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình hiện ở mức hơn 4,06 USD/gallon, tăng khoảng một phần ba so với một năm trước. Tuy nhiên, giá nhiên liệu cao chưa tạo ra cú hích tương ứng đối với xe điện (EV).

Hãng xe Mỹ hụt hơi, châu Á hưởng lợi

Theo Financial Times, Hyundai là một trong những hãng hưởng lợi rõ nhất. Hãng xe Hàn Quốc đã chuyển đổi một phần nhà máy xe điện quy mô lớn mới xây dựng tại Georgia để sản xuất cả xe hybrid và xe thuần điện. Trong tháng 7, Hyundai bán được 43.727 xe hybrid tại Mỹ, tăng 62% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, doanh số hybrid của Toyota, hãng dẫn đầu phân khúc tại Mỹ, tăng 22%. Honda cũng ghi nhận mức tăng 15%.

Theo công ty tư vấn ôtô Baum & Associates, ba hãng xe châu Á này hiện chiếm tới 86% thị phần xe hybrid tại Mỹ. Phần lớn thị phần còn lại thuộc về các mẫu bán tải hybrid của Ford.

Trong khi Toyota, Hyundai và Honda tăng tốc, các hãng xe lớn của Detroit lại phải điều chỉnh chiến lược. General Motors chỉ có hai mẫu hybrid tại Mỹ và doanh số EV của hãng trong quý II giảm 33% so với cùng kỳ năm ngoái. Doanh số EV tháng 7 của Ford giảm tới 75%.

Hyundai ghi nhận mức tăng 62% với xe hybrid tại thị trường Mỹ trong tháng 7. Ảnh: Reuters.

GM hiện xem xét đưa thêm hybrid trở lại danh mục sản phẩm, trong khi Ford dự kiến cung cấp phiên bản hybrid cho toàn bộ dòng xe chạy xăng vào năm 2030.

Điều đáng chú ý là sự thay đổi này diễn ra không chỉ ở sản phẩm mà còn ở chiến lược kinh doanh. Các hãng xe Mỹ từng đặt cược lớn vào quá trình chuyển đổi sang xe điện nay phải tìm cách thích ứng với một thị trường mà nhu cầu thực tế của người tiêu dùng đang đi theo hướng khác.

Với các hãng châu Á, đây lại là cơ hội mở rộng vị thế tại Mỹ mà không cần chờ đến khi thị trường hoàn toàn chuyển sang xe điện.

Việc chính quyền Trump cắt giảm các tiêu chuẩn khí thải cũng giúp các hãng xe Detroit giảm áp lực trong quá trình chuyển đổi sang EV. Ford và GM từng phải ghi nhận hàng chục tỷ USD chi phí giảm giá trị tài sản liên quan đến quá trình chuyển đổi EV đình trệ, nhưng cả hai đã nâng dự báo lợi nhuận cả năm vào tháng trước nhờ nhu cầu mạnh đối với xe tải cỡ lớn và SUV.

Các chuyên gia nhận định thị trường ôtô mới tại Mỹ vẫn tương đối vững trước những sức ép kinh tế. Cox Automotive dự báo doanh số cả năm có thể đạt 16 triệu xe, nhỉnh hơn mức 15,8 triệu xe mà hãng dự báo trước khi bước sang năm 2026.

Charlie Chesbrough, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Cox Automotive, cho rằng giá xăng “cao dai dẳng và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt”, cùng niềm tin tiêu dùng yếu kỷ lục, vẫn chưa khiến người Mỹ quay lưng với xe mới như dự đoán.

Tuy nhiên, ông lưu ý thị trường hiện được dẫn dắt bởi nhóm người mua có thu nhập cao hơn. Vì vậy, họ có thể ít chịu tác động hơn trước lạm phát và những bất ổn của nền kinh tế.

Cánh cửa cho xe điện Trung Quốc?

Diễn biến tại Mỹ cũng đặt ra một câu hỏi lớn hơn đối với ngành ôtô Trung Quốc. Nếu nhu cầu xe điện tại Mỹ vẫn tồn tại nhưng người tiêu dùng ngày càng nhạy cảm với giá, các thương hiệu Trung Quốc liệu sẽ có cơ hội?

Hiện các hãng xe Trung Quốc đang phải đối mặt với hàng rào thuế quan và những rào cản thương mại khác, khiến việc bán xe trực tiếp tại Mỹ gần như chưa khả thi trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng áp lực có thể thay đổi trong trung và dài hạn, đặc biệt khi xe Trung Quốc ngày càng phổ biến tại các thị trường láng giềng của Mỹ.

Lợi thế xe điện giá rẻ của Trung Quốc có thể tạo sức ép mới với nhiều hãng xe tại thị trường Mỹ. Ảnh: Reuters.

Tại Canada, sau thỏa thuận với Bắc Kinh hồi tháng 1, nước này cho phép nhập khẩu 49.000 xe điện sản xuất tại Trung Quốc mỗi năm. Tính đến ngày 7/8, đã có 12.515 xe được vận chuyển từ Trung Quốc sang Canada, theo SCMP.

Tại Mexico, Trung Quốc đã trở thành nhà cung cấp ôtô lớn thứ hai, chiếm 22% thị phần trong nửa đầu năm.

Hai thị trường này có ý nghĩa đặc biệt với các nhà sản xuất Trung Quốc bởi chúng nằm ngay sát Mỹ. Khi người tiêu dùng Mexico và Canada ngày càng quen với xe Trung Quốc, khoảng cách về nhận diện thương hiệu và mức độ chấp nhận sản phẩm có thể dần thu hẹp.

Jim Farley, CEO Ford, từng dự đoán các hãng xe Trung Quốc có thể tiến vào Mỹ trong vòng 5-10 năm tới. Yale Zhang, Giám đốc Automotive Foresight tại Thượng Hải, cũng cho rằng sẽ rất khó để Mỹ ngăn hoàn toàn xe Trung Quốc.

“Các hãng xe Mỹ sẽ phải đối mặt với sự phàn nàn của người tiêu dùng, những người muốn được tiếp cận các mẫu EV thông minh với mức giá phải chăng do các doanh nghiệp Trung Quốc sản xuất”, ông Zhang nói.

Một trong những lý do khiến kịch bản này đáng chú ý là khoảng cách chi phí.

Theo UBS, chi phí sản xuất một mẫu EV của BYD năm 2023 thấp hơn khoảng 25% so với các đối thủ phương Tây. Lợi thế này đến từ quy mô sản xuất, chuỗi cung ứng và năng lực công nghệ mà các doanh nghiệp Trung Quốc đã xây dựng trong nhiều năm.

Giá xe cũng phản ánh rõ khoảng cách. Giá trung bình của một xe điện mới tại Trung Quốc trong nửa đầu năm là khoảng 247.000 nhân dân tệ, tương đương 36.605 USD. Trong khi đó, giá trung bình một EV tại Mỹ lên tới 55.300 USD vào tháng 2, theo Kelley Blue Book.

Với các hãng xe Trung Quốc đang đối mặt với cạnh tranh gay gắt và lợi nhuận suy giảm tại thị trường nội địa, Mỹ vẫn là thị trường quá lớn để có thể bỏ qua về lâu dài.

BYD thậm chí cho rằng hãng vẫn có thể đạt mục tiêu trở thành nhà sản xuất xe điện số một thế giới mà không cần bán xe tại Mỹ. Nhưng nếu muốn duy trì tốc độ mở rộng toàn cầu, thị trường Mỹ cuối cùng vẫn là một bài toán chiến lược khó tránh.

Trong ngắn hạn, các hãng xe châu Á đang là bên hưởng lợi rõ nhất từ sự thay đổi khẩu vị của người tiêu dùng Mỹ. Toyota, Hyundai và Honda có sẵn sản phẩm, mạng lưới phân phối và kinh nghiệm thị trường để đáp ứng nhu cầu.