Mỹ đưa Viện Khổng Tử vào danh sách đe dọa an ninh quốc gia
Lầu Năm Góc vừa chính thức tuyên bố các Viện Khổng Tử là “mối đe dọa an ninh quốc gia”. Từng được xem là biểu tượng “sức mạnh mềm” lan tỏa văn hóa, các trung tâm này hiện bị Washington đặt vào tầm ngắm do lo ngại nguy cơ gián điệp doanh nghiệp, thu thập thông tin tình báo và rò rỉ công nghệ nhạy cảm tại các viện nghiên cứu hàng đầu.
Tuyên bố được Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đưa ra trong một đoạn video đăng tải trên mạng xã hội. Theo đó, Bộ Quốc phòng Mỹ đã chính thức đưa các Viện Khổng Tử – những trung tâm văn hóa và ngôn ngữ do Trung Quốc tài trợ tại các trường đại học Mỹ vào danh sách các tổ chức đe dọa an ninh quốc gia.
Giải thích về quyết định này, Bộ trưởng Pete Hegseth cáo buộc nhiều cơ sở thuộc Viện Khổng Tử đang cố tình thay đổi diện mạo để lách luật: "Có tới 80 nhóm tuyên truyền mới đã mọc lên khắp 30 trường đại học Mỹ. Dù sử dụng những tên gọi và điều lệ khác nhau nhưng đều chung một nhiệm vụ: đánh cắp tài sản trí tuệ và xâm nhập vào tư tưởng của sinh viên Mỹ".
Lãnh đạo Lầu Năm Góc khẳng định trong hai tháng qua, cơ quan này đã “giải tán một cách có hệ thống” từng tổ chức nằm trong tầm ngắm.
Song song với động thái trên, Lầu Năm Góc tiếp tục siết chặt các lệnh hạn chế tài trợ nghiên cứu đối với hàng loạt trường đại học và phòng thí nghiệm của Trung Quốc, đặc biệt là các đơn vị tập trung vào những lĩnh vực công nghệ then chốt như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và máy tính lượng tử. Các cơ sở giáo dục tại Mỹ có hợp tác với những đơn vị thuộc danh sách cấm sẽ bị cắt hoàn toàn nguồn ngân sách tài trợ từ chính phủ liên bang.
Động thái cứng rắn từ phía Mỹ đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ Bắc Kinh. Bộ Thương mại Trung Quốc lên tiếng hối thúc Washington “tôn trọng sự thật” và chấm dứt ngay lập tức các biện pháp bị phía Trung Quốc coi là “phân biệt đối xử”.
Bộ Thương mại Trung Quốc nhấn mạnh rằng việc tăng cường hợp tác nghiên cứu khoa học giữa hai nước mang lại lợi ích chung cho cả hai phía. Phía Trung Quốc chỉ trích: "Hành động của Mỹ bản chất là ép buộc các cơ sở nghiên cứu Mỹ phải chọn bên, cố tình phá hoại sự hợp tác khoa học bình thường. Điều này sẽ chỉ làm suy yếu chính tiến trình phát triển khoa học - công nghệ của Mỹ. Trung Quốc sẽ thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của các viện nghiên cứu và giáo dục Trung Quốc, đồng thời đảm bảo sự trao đổi và hợp tác bình thường trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và giáo dục".
