Mỹ gia hạn hoạt động phi đội máy bay ném bom chiến lược B-1B Lancer và B-2 Spirit

Không quân Mỹ đang triển khai gói đầu tư trị giá gần 1,7 tỷ USD nhằm hiện đại hóa các dòng máy bay ném bom chiến lược B-1B Lancer và B-2 Spirit. Theo báo cáo từ ngân sách Bộ Quốc phòng Mỹ giai đoạn 2027 - 2031, lộ trình này nhằm kéo dài tuổi thọ hoạt động của phi đội oanh tạc cơ chủ lực trước khi chuyển giao hoàn toàn sang thế hệ máy bay ném bom mới.

Kế hoạch đầu tư 1,7 tỷ USD nâng cấp phi đội oanh tạc cơ

Các tài liệu ngân sách mới nhất của Lầu Năm Góc xác nhận việc duy trì khả năng tác chiến của các dòng oanh tạc cơ cũ là ưu tiên hàng đầu. Cụ thể, kế hoạch hiện đại hóa sẽ đảm bảo các máy bay B-1B Lancer tiếp tục phục vụ ít nhất đến năm 2037, trong khi dòng oanh tạc cơ tàng hình B-2 Spirit có thể duy trì hoạt động lâu hơn nữa.

Quyết định gia hạn này xuất phát từ nhu cầu thực tế trong việc duy trì răn đe chiến lược toàn cầu. Việc nâng cấp không chỉ tập trung vào cấu trúc máy bay mà còn bao gồm các hệ thống điện tử hàng không và khả năng tương thích với các loại vũ khí hiện đại nhất hiện nay.

B-1B Lancer: Duy trì vị thế oanh tạc cơ siêu âm tải trọng lớn

Máy bay ném bom siêu âm B-1B Lancer được đưa vào phục vụ từ giữa những năm 1980. Mặc dù ban đầu được thiết kế để mang vũ khí hạt nhân xuyên thủng lưới phòng không đối phương ở tốc độ cao, dòng máy bay này sau đó đã được chuyển đổi để chuyên trách các nhiệm vụ sử dụng vũ khí thông thường.

Hiện nay, phi đội B-1B gồm 44 chiếc vẫn giữ vị trí dẫn đầu về tải trọng vũ khí trong biên chế Không quân Mỹ, với khả năng mang theo 34.000 kg bom có điều khiển và không điều khiển. Với gói nâng cấp trị giá 342 triệu USD, tổng thời gian phục vụ của B-1B dự kiến sẽ vượt mốc 50 năm, giúp duy trì sức mạnh hỏa lực cho quân đội Mỹ trong hơn một thập kỷ tới.

Một máy bay ném bom B-1B Lancer của Mỹ trong chiến dịch chống lại Iran.

B-2 Spirit và khả năng tấn công mục tiêu ngầm đặc biệt

Dòng máy bay B-2 Spirit, ra đời từ cuối thập niên 1980, là mẫu oanh tạc cơ tàng hình tầm xa đầu tiên trên thế giới với thiết kế "cánh bay" độc đáo. Hiện có 19 chiếc đang hoạt động trong tổng số 21 chiếc từng được chế tạo. B-2 Spirit đóng vai trò không thể thay thế nhờ khả năng xuyên thủng các hệ thống phòng không tinh vi nhất mà không bị phát hiện.

Đáng chú ý, đây là loại phi cơ duy nhất có đủ khả năng triển khai bom xuyên hầm GBU-57 MOP nặng 13 tấn, loại vũ khí chuyên dụng để phá hủy các căn cứ ngầm sâu dưới lòng đất. Khoản đầu tư 1,35 tỷ USD sẽ giúp dòng máy bay này đạt mốc phục vụ nửa thế kỷ, bảo đảm khả năng phản ứng nhanh trước các mục tiêu chiến lược quan trọng.

Chiến lược thay thế và hiện đại hóa dài hạn

Lý do quan trọng dẫn đến việc duy trì các dòng máy bay cũ là kết quả từ các hoạt động thực tế, tiêu biểu như Chiến dịch Epic Fury và các cuộc tấn công mật danh Midnight Hammer vào cơ sở hạt nhân của Iran hồi tháng 6/2025. Trong các nhiệm vụ này, sự kết hợp giữa B-1, B-2 và B-52 đã chứng minh được hiệu quả tác chiến hiệp đồng.

Song song với việc nâng cấp B-1B và B-2, Mỹ cũng đang tiến hành hiện đại hóa phi đội B-52 lên phiên bản J với động cơ mới và buồng lái kỹ thuật số. Về lâu dài, tập đoàn Northrop Grumman đang đẩy mạnh sản xuất máy bay ném bom thế hệ mới B-21 Raider với mức đầu tư 2,5 tỷ USD. Khi số lượng B-21 đạt ngưỡng cần thiết, chúng sẽ dần thay thế hoàn toàn các dòng "chiến lược gia" kỳ cựu như B-1B Lancer và B-2 Spirit.