Mỹ gia tăng sức ép để EU tham gia 'câu lạc bộ chip AI'
Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, ngày 30/3, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách các vấn đề kinh tế Jacob Helberg cho biết, Washington đang gia tăng sức ép nhằm thúc đẩy Liên minh châu Âu (EU) tham gia một 'câu lạc bộ' về trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn do Mỹ khởi xướng.
Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách các vấn đề kinh tế Jacob Helberg tham gia một buổi thảo luận tại Diễn đàn Hill and Valley 2026 ở Washington vào ngày 24/3/2026. Ảnh: Getty Images
Sáng kiến này mang tên Pax Silica, được Mỹ công bố vào tháng 12/2025, với mục tiêu xây dựng một mạng lưới chuỗi cung ứng đáng tin cậy phục vụ phát triển AI. Liên minh tập trung vào các lĩnh vực then chốt như khoáng sản thiết yếu, bán dẫn, năng lượng và phần cứng, được cho là nhằm đối phó với sự thống trị ngày càng gia tăng của Trung Quốc trong các lĩnh vực này.
Tuy nhiên, nội bộ EU vẫn chưa đạt được đồng thuận. Ngày 27/3 vừa qua, đại diện các nước thành viên đã không thể thông qua đề xuất cho phép Ủy ban châu Âu (EC) khởi động đàm phán chính thức với Bộ Ngoại giao Mỹ về việc gia nhập Pax Silica.
Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Helberg nhấn mạnh, Pax Silica đang xây dựng “mạng lưới đáng tin cậy” cần thiết cho cuộc đua AI toàn cầu, châu Âu cần tham gia cấu trúc này. Dù vậy, câu hỏi lớn hiện nay là liệu EU đã sẵn sàng hay chưa. Ông Helberg đang có chuyến công du châu Âu, với các điểm dừng tại Hà Lan, Pháp và Anh nhằm vận động cho sáng kiến trên.
Quyết định của EU đối với việc gia nhập Pax Silica diễn ra trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương đang ở thời điểm nhạy cảm. Khối này vừa cân nhắc mức độ hợp tác với Mỹ trong các công nghệ chiến lược như chip, vừa chuẩn bị công bố kế hoạch vào tháng 5 tới nhằm giảm sự phụ thuộc vào bên ngoài.
Trước đó, Ủy ban châu Âu đã cử Đại sứ tại Mỹ Jovita Neliupšienė tham dự hội nghị ra mắt Pax Silica, tham gia các phiên thảo luận về khoáng sản thiết yếu và an ninh kinh tế. Sau hội nghị, hai bên đã tiến hành các cuộc trao đổi ban đầu. Đáng chú ý, Thụy Điển và Hy Lạp đã tham gia tuyên bố Pax Silica với tư cách riêng lẻ.
Trong khi đó, Hà Lan - nơi đặt trụ sở của ASML, doanh nghiệp hàng đầu thế giới về thiết kế và sản xuất máy móc phục vụ chế tạo chip - đã tham dự hội nghị nhưng chưa ký tuyên bố chung.
Chính quyền của Tổng thống Donald Trump trong những tuần gần đây tiếp tục gia tăng chỉ trích đối với các quy định công nghệ của EU, cho rằng những chính sách này gây bất lợi cho doanh nghiệp Mỹ. Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Helberg nhận định cách tiếp cận của EU trong lĩnh vực AI đang “tự làm suy giảm vai trò của chính mình”.
Tin nóng
Hành động quân sự nào nhằm vào các mục tiêu năng lượng đều có thể kéo theo những hệ lụy sâu rộng, không chỉ về an ninh mà còn về kinh tế và nhân đạo đối với Trung Đông và toàn cầu.
Scandal của Tiger Woods leo thang sau vụ tai nạn, kéo theo hệ lụy đời tư khi mối quan hệ với gia đình Donald Trump xuất hiện rạn nứt rõ rệt.
Ngày 30/3, Quốc hội Israel đã thông qua dự luật cho phép áp dụng án tử hình đối với người Palestine bị kết tội 'khủng bố'. Động thái gây nhiều tranh cãi này đã vấp phải ý kiến quan ngại, cho rằng văn kiện này mang tính phân biệt đối xử.
Iran được cho là đã sử dụng máy bay không người lái để tấn công siêu tàu chở dầu Al Salmi của Kuwait.
Ủy ban An ninh của Quốc hội Iran vừa thông qua kế hoạch quản lý và thu phí các tàu đi qua eo biển Hormuz. Tổng thống Donald Trump cảnh báo Mỹ sẽ phá hủy các nhà máy năng lượng và giếng dầu của Iran nếu Tehran không mở lại tuyến đường biển này.
Trong bối cảnh đàm phán có nhiều bất định, các tiến triển không rõ ràng, giới phân tích đánh giá khả năng leo thang xung đột có thể xảy ra. Giữa bối cảnh ấy, Iran cảnh cáo và ra điều kiện.
Tin mới
Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phụ tá, rằng ông sẵn sàng chấm dứt chiến dịch quân sự ở Iran ngay cả khi eo biển Hormuz phần lớn vẫn 'đóng băng'.
Hàng nghìn lính thủy đánh bộ Mỹ đã được triển khai tới Trung Đông, khi Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến 31 có mặt tại khu vực. Các đơn vị viễn chinh của Thủy quân Lục chiến Mỹ là lực lượng phản ứng nhanh, được huấn luyện để triển khai linh hoạt nhiều loại nhiệm vụ, từ tấn công đổ bộ, sơ tán khẩn cấp đến tác chiến cường độ cao, với đầy đủ trang bị và hỏa lực đi kèm.
Pakistan đang theo đuổi nỗ lực ngoại giao đầy tham vọng nhằm làm trung gian hòa giải trong cuộc xung đột được xem là hệ trọng nhất thế giới hiện nay giữa Mỹ và Iran.
Sở Nội vụ và phường Tùng Thiện dẫn đầu BXH chỉ số CCHC; Hà Nội tìm lời giải cho những điểm nghẽn phát triển; Iran bác bỏ tuyên bố Pakistan làm trung gian hòa giải với Mỹ;... là những thông tin đáng chú ý trong chương trình hôm nay.
Iran ngày 30/3 đã bác bỏ tuyên bố của Pakistan về việc đứng ra làm trung gian hòa giải giữa Tehran và Washington, khẳng định nước này không tham gia bất kỳ sáng kiến ngoại giao nào như vậy trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục căng thẳng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Mỹ đang đàm phán với Iran và kỳ vọng sớm đạt thỏa thuận, song vẫn để ngỏ khả năng gia tăng sức ép nếu đàm phán không đạt kết quả.
Giá nhôm thế giới đang tiến sát các mốc cao nhất trong hơn hai năm qua sau loạt cuộc tấn công nhằm vào các nhà sản xuất lớn tại Trung Đông, làm dấy lên lo ngại về cuộc khủng hoảng nguồn cung mới đối với ngành kim loại.
Giám đốc điều hành Air Canada Michael Rousseau thông báo từ chức vào khoảng tháng 10 năm nay sau khi vấp phải làn sóng chỉ trích vì không đưa ra lời chia buồn vụ tai nạn máy bay bằng tiếng Pháp, một trong hai ngôn ngữ chính thức của Canada.