Mỹ: Giá thép tăng lên mức cao nhất trong hơn 4 năm do tác động của thuế quan

Điều này thúc đẩy các nhà sản xuất thép nội địa gia tăng lợi nhuận, song đồng thời đẩy chi phí sản xuất và xây dựng lên cao, làm gia tăng áp lực lạm phát đối với nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Theo Fastmarkets, giá thép cuộn cán nóng, loại thép được sử dụng rộng rãi và là thước đo giá chuẩn tại thị trường Mỹ, đã tăng 52% trong vòng một năm qua, lên mức 1.255 USD/tấn ngắn (short ton, tương đương khoảng 907 kg). Đây là mức giá cao nhất kể từ tháng 5/2022.

Đà tăng giá thép phản ánh những tác động trái chiều từ chính sách bảo hộ thương mại của chính quyền Trump. Trong khi các nhà máy thép Mỹ được hưởng lợi nhờ giá bán tăng và sức ép cạnh tranh từ nước ngoài giảm, các doanh nghiệp chế tạo, xây dựng và phát triển trung tâm dữ liệu lại phải đối mặt với chi phí nguyên vật liệu ngày càng lớn.

Diễn biến này cũng đặt ra thách thức đối với đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, khi lạm phát và chi phí sinh hoạt tiếp tục là những vấn đề được cử tri Mỹ đặc biệt quan tâm.

Ông Josh Spoores, chuyên gia nghiên cứu thép tại CRU Group (một công ty chuyên về dữ liệu và phân tích), nhận định các biện pháp hạn chế nhập khẩu cùng những thay đổi liên tục trong chính sách thương mại của Mỹ đối với các đối tác chủ chốt như Canada và Mexico đã khiến nhiều doanh nghiệp hạn chế đặt mua thép từ nước ngoài, từ đó tạo ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung.

Mặc dù là nước nhập khẩu ròng thép, Mỹ đã chứng kiến lượng thép nhập khẩu sụt giảm đáng kể trong năm nay. Theo Viện Sắt thép Mỹ (AISI), nhập khẩu thép thành phẩm trong 9 tháng đầu năm 2026 giảm 14% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn khoảng 13 triệu tấn. Thị phần thép nhập khẩu trên thị trường Mỹ theo đó giảm từ 19% xuống 16%.

Nguồn cung nội địa được dự báo tiếp tục chịu sức ép trong những tháng cuối năm, khi nhiều nhà máy thép trong nước tiến hành bảo trì định kỳ. Theo Fastmarkets, sản lượng dự kiến bị ảnh hưởng trong giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 12 là hơn 1 triệu tấn.

Ông Richard Bourke, chuyên gia phân tích cấp cao tại Bloomberg Intelligence, nhận định giá thép Mỹ có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới. Bên cạnh tình trạng nguồn cung hạn chế, giá phế liệu sắt - một nguyên liệu quan trọng trong sản xuất thép, cũng đang tăng sớm hơn thông lệ vào thời điểm cuối năm.

Ông Bourke cho biết, các cuộc đàm phán hợp đồng cung ứng thép cho năm 2027 giữa nhà sản xuất và khách hàng "cho đến nay đang có lợi cho các nhà sản xuất thép, và mức chiết khấu có thể sẽ thấp hơn so với những năm gần đây".

Giá thép tăng đã mang lại lợi ích đáng kể cho các tập đoàn sản xuất thép lớn của Mỹ như Nucor, Cleveland-Cliffs và Steel Dynamics. Cổ phiếu của Nucor – nhà sản xuất thép hàng đầu – đã tăng hơn 50% trong năm nay.

Giới phân tích dự báo doanh thu và lợi nhuận của các doanh nghiệp thép sẽ tiếp tục tăng khi công bố kết quả kinh doanh quý III trong những tuần tới.

Tuy nhiên, triển vọng nguồn cung dài hạn có thể thay đổi khi Mỹ thúc đẩy xây dựng thêm các cơ sở sản xuất thép quy mô lớn. Tháng trước, Tổng thống Trump công bố kế hoạch phát triển dự án nhà máy thép Mesabi Metallics trị giá 15 tỷ USD tại bang Iowa, với công suất dự kiến 10 triệu tấn mỗi năm và thời điểm bắt đầu sản xuất vào khoảng cuối thập kỷ này. Thông tin trên từng khiến cổ phiếu một số doanh nghiệp thép giảm do lo ngại nguồn cung trong tương lai gia tăng.

Trong khi đó, khoảng cách giữa giá thép Mỹ và thị trường quốc tế tiếp tục nới rộng. Giá thép cuộn cán nóng tại Mỹ hiện cao hơn khoảng hai phần ba so với châu Âu và gần gấp ba lần so với Trung Quốc. Đây là mức chênh lệch đáng kể, có thể làm suy giảm khả năng cạnh tranh về chi phí của các ngành công nghiệp Mỹ sử dụng nhiều thép.

Tại Trung Quốc, hoạt động xuất khẩu thép vẫn duy trì ở mức gần kỷ lục, với lượng xuất khẩu vượt 10 triệu tấn trong tháng thứ năm liên tiếp, bất chấp những phản ứng từ các đối tác thương mại về tình trạng dư thừa công suất và cạnh tranh giá.

Chính sách áp thuế 50% đối với thép nhập khẩu của Tổng thống Trump cũng đang gây ra những căng thẳng thương mại với Canada, một trong những đối tác cung ứng thép quan trọng của Mỹ.

Tháng trước, Cleveland-Cliffs – một trong những nhà sản xuất thép lớn nhất của Mỹ - thông báo tạm dừng vô thời hạn một số hoạt động tại công ty con Stelco ở Canada, có thể ảnh hưởng đến khoảng 500 lao động.

Quyết định này làm gia tăng bất đồng với Chính phủ Canada, vốn đe dọa tiến hành các biện pháp pháp lý đối với Cleveland-Cliffs liên quan đến những cam kết duy trì việc làm khi tập đoàn này mua lại Stelco với giá 3,4 tỷ CAD (khoảng 2,4 tỷ USD) vào năm 2024.

Giới phân tích nhận định giá thép tăng mạnh đang cho thấy những tác động hai mặt của chính sách thuế quan mà chính quyền Trump theo đuổi. Mặc dù các biện pháp bảo hộ góp phần hỗ trợ ngành thép nội địa, chi phí nguyên liệu tăng cao có nguy cơ làm suy yếu khả năng cạnh tranh của các ngành sản xuất sử dụng thép, đẩy giá thành hàng hóa lên cao và tạo thêm sức ép lạm phát.

Trong bối cảnh nguồn cung thép nhập khẩu tiếp tục bị hạn chế và nhu cầu nguyên liệu từ các ngành công nghiệp vẫn ở mức cao, thị trường thép Mỹ được dự báo sẽ tiếp tục chịu áp lực tăng giá trong những tháng cuối năm 2026.