Mỹ huy động mạng lưới khí tài đối phó kho 6.000 thủy lôi của Iran tại eo biển Hormuz

Hải quân Mỹ hiện sở hữu nhiều năng lực chuyên biệt để đối phó với chiến tranh thủy lôi tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải then chốt chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng, loại vũ khí chi phí thấp nhưng có sức răn đe lớn này trở thành trọng tâm trong học thuyết quân sự của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Hải quân Iran tham gia tập trận tại eo biển Hormuz ngày 16/2/2026. Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN

Theo ước tính của Quốc hội Mỹ, Iran có thể đang sở hữu tới 6.000 quả thủy lôi với nhiều biến thể: từ loại gắn trực tiếp vào thân tàu, neo dưới mặt nước đến các loại thủy lôi đáy hoặc trôi tự do. Mới đây, Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ, xác nhận các lực lượng Mỹ đã phá hủy các kho chứa thủy lôi tại đảo Kharg và tiêu diệt 16 tàu rải mìn của Iran trong một chiến dịch không kích.

Tàu quét mìn lớp Avenger: Những cựu binh chuyên dụng

Hiện tại, Hải quân Mỹ duy trì bốn tàu chống mìn lớp Avenger đóng tại Sasebo, Nhật Bản, sẵn sàng triển khai đến Trung Đông khi cần thiết. Đây là những con tàu được thiết kế đặc biệt từ những năm 1980 với cấu trúc bằng gỗ và sợi thủy tinh để giảm dấu hiệu nhiễm từ và độ ồn, tránh kích hoạt mìn cảm ứng.

Tàu quét mìn USS Avenger (MCM-1) trên vùng biển Hawaii. Ảnh: Wikipedia

Lớp tàu này sử dụng hệ thống sonar và phương tiện điều khiển từ xa (ROV) có dây buộc để định vị vật thể dưới nước. Quy trình rà phá bao gồm việc sử dụng thiết bị âm thanh và điện từ để đánh lừa các loại mìn nhạy cảm phát nổ, hoặc dùng máy cắt cáp để làm nổi các quả mìn neo đậu trước khi tiêu diệt chúng bằng súng máy .50 hoặc súng phóng lựu Mk 19.

Tàu chiến ven biển LCS và gói nhiệm vụ chống thủy lôi (MCM)

Hải quân Mỹ đang chuyển dịch sang sử dụng các tàu chiến đấu ven biển (LCS) lớp Independence được trang bị gói nhiệm vụ chống thủy lôi (MCM) hiện đại. Các tàu USS Canberra, USS Santa Barbara và USS Tulsa đóng tại Bahrain là những đại diện tiêu biểu cho chiến lược này.

Một phương tiện không người lái được cẩu lên tàu USS Canberra trong một sứ mạng rà phá thủy lôi, ngày 23/4/2024. Ảnh: Hải quân Hoa Kỳ

Khác với lớp Avenger, tàu LCS được làm bằng nhôm và thường hoạt động bên ngoài vùng nguy hiểm. Sức mạnh của chúng nằm ở các phương tiện không người lái trên mặt nước (USV) và dưới nước (UUV). Các hệ thống này tích hợp sonar dò mìn AN/AQS-20 và các thiết bị phát trường điện từ hoặc âm thanh để kích nổ mìn từ xa mà không cần sự hiện diện trực tiếp của con người trong bãi mìn.

Khả năng tác chiến chống thủy lôi từ trên không

Một thành phần quan trọng khác trong gói MCM là trực thăng Sikorsky MH-60S Seahawk. Loại trực thăng này được trang bị hệ thống phát hiện thủy lôi bằng laser trên không (AN/AES-1), cho phép tìm kiếm các mục tiêu nổi hoặc neo gần mặt nước. Để tiêu diệt, trực thăng sử dụng hệ thống AN/ASQ-235, phóng một phương tiện dưới nước dùng một lần để đánh chặn và phá nổ thủy lôi.

Bên cạnh đó, dù đã ngừng sản xuất và chỉ còn 28 chiếc hoạt động, trực thăng MH-53E Sea Dragon vẫn duy trì vai trò nhất định. Hệ thống này sử dụng sonar quét ngang AQS-14A và có khả năng kéo các thiết bị quét thủy lôi từ tính cánh ngầm Mark 105 hoặc hệ thống quét cơ khí Mk-103.

Mặc dù sở hữu kho công nghệ đa dạng, các chuyên gia quân sự nhận định rà phá thủy lôi vẫn là một quá trình chậm chạp và tốn kém. Trong môi trường chiến thuật như eo biển Hormuz, sự hiện diện của thủy lôi dù với số lượng nhỏ cũng đủ gây gián đoạn nghiêm trọng cho dòng chảy năng lượng quốc tế.

Tuệ Nhân