Mỹ - Iran bước vào vòng đàm phán thứ ba: Kỳ vọng phá thế bế tắc kéo dài
Ngày 26-2, hãng thông tấn Mehr (Iran) đưa tin, Iran và Mỹ đã khởi động vòng đàm phán hạt nhân gián tiếp lần thứ ba tại Geneva, Thụy Sĩ do Oman làm trung gian.
Đàm phán trên tinh thần xây dựng
Tham gia vòng đàm phán lần này có sự tham dự của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Steve Witkoff. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết, các cuộc thảo luận tại vòng đàm phán lần này chỉ tập trung vào bảo vệ quyền phát triển hạt nhân của Iran và đảm bảo việc dỡ bỏ trừng phạt nhằm vào Tehran một cách hiệu quả. Theo ông Baghaei, những đề xuất cho vòng đàm phán lần này đã được chuyển đến phía Mỹ thông qua Oman. Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cũng tham gia các cuộc thảo luận và là quan sát viên kỹ thuật của các cuộc thương lượng.
Kênh Al Jazeera (Qatar) dẫn lời Ngoại trưởng Oman Badr al-Busaidi cho biết hai bên đến vòng đàm phán trên tinh thần xây dựng. Các nhà đàm phán đã thể hiện sự cởi mở chưa từng có với những ý tưởng và giải pháp mới mẻ, sáng tạo. Những đề xuất của Iran cũng như các phản hồi và yêu cầu từ Mỹ liên quan đến các yếu tố chính trong chương trình hạt nhân của Tehran đều được xem xét trong các cuộc thảo luận. Cả hai phía đều “bật đèn xanh” cho các đề xuất của nhau, hướng đến các đảm bảo cần thiết để đạt được thỏa thuận.
Trước thềm cuộc đàm phán, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian bày tỏ lạc quan về triển vọng đạt được thỏa thuận nhằm tránh một cuộc xung đột mới. Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố Tổng thống Donald Trump ưu tiên giải pháp ngoại giao với Iran nhưng vẫn có “các công cụ khác theo ý mình” và sẵn sàng sử dụng chúng.
Rủi ro cả hai phía
Giới quan sát nhận định vòng đám phán thứ ba kể từ đầu tháng này - sau hai vòng đàm phán tại Muscat (Oman) và Geneva, là nỗ lực quan trọng nhằm phá vỡ thế bế tắc kéo dài trong hồ sơ hạt nhân Iran, khi căng thẳng giữa hai nước tiếp tục gia tăng do Mỹ tăng cường hiện diện quân sự tại Trung Đông.
Trước vòng đàm phán thứ ba, ngày 25-2, Chính phủ Mỹ đã trừng phạt hơn 30 cá nhân, thực thể và tàu thuyền bị coi là tạo điều kiện cho việc bán dầu “bất hợp pháp” của Iran và sản xuất tên lửa đạn đạo cũng như vũ khí thông thường tiên tiến.
Ngoại trưởng Iran Araghchi đã cảnh báo nếu xảy ra xung đột, sẽ là một cuộc chiến tàn khốc và không bên nào chiến thắng. Trong khi đó, 2 báo của Mỹ là Washington Post và The Wall Street Journal đưa tin Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Mỹ Dan Caine đã bày tỏ với Tổng thống Donald Trump lo ngại về những nguy cơ tiềm tàng của một cuộc chiến với Iran. Thứ nhất, kho dự trữ vũ khí của Mỹ đã bị cạn kiệt, phần lớn do sự hỗ trợ quân sự của Washington cho Israel và Ukraine trong những năm qua. Trả lời báo The Wall Street Journal, các quan chức Mỹ cho rằng một cuộc chiến với Iran có thể làm cạn kiệt thêm nguồn dự trữ vũ khí này.
Thứ hai, dù Mỹ có các căn cứ trong khu vực ở Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất, nhưng các quốc gia này từ chối cho Mỹ sử dụng lãnh thổ của họ để tấn công Iran vì sợ bị trả đũa. Mặt khác, một chiến dịch quân sự chống Iran sẽ gây ra rủi ro không chỉ đối với các quân nhân, mà còn đối với các công dân Mỹ trong khu vực, vì chắc chắn Tehran sẽ đáp trả về quân sự.
Ngay cả Phó tổng thống JD Vance cũng lo ngại Mỹ có thể bị sa lầy vào một cuộc xung đột phức tạp, dù ông Vance không phản đối các cuộc oanh kích vào lãnh thổ Iran.
