Mỹ, Iran xem xét một lộ trình từng bước nhằm mở lại eo biển Hormuz

Tàu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tại một lễ kỷ niệm ở Vịnh Persian. (Ảnh: THX/TTXVN)

Theo các nguồn tin thân cận, các nhà đàm phán của Mỹ và Iran tại New York đang xem xét một lộ trình từng bước để chấm dứt xung đột, trong đó Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz và Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa kinh tế đối với Iran.

Eo biển Hormuz đã trở thành yếu tố quyết định trong nỗ lực chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần 7 tháng giữa Mỹ và Iran. Iran muốn Mỹ nới lỏng lệnh phong tỏa kinh tế đối với nước này, trong khi Mỹ muốn đảm bảo quyền tự do hàng hải cho các tàu thuyền trên tuyến đường cung ứng dầu mỏ toàn cầu hiện đang bị Iran phong tỏa.

Phát biểu bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc, một quan chức cấp cao của Iran cho biết giải pháp khả thi nhất để phá vỡ thế bế tắc là một thỏa thuận từng bước: Iran cho phép tàu thuyền qua lại eo biển Hormuz để đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa kinh tế và khả năng Iran được tiếp cận các tài sản đang bị đóng băng.

Điều này đồng nghĩa với việc Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ phải chấp nhận một giải pháp tạm thời khác, sau khi một thỏa thuận sơ bộ trước đó đã đổ vỡ vào tháng 7/2026.

Ông Trump từng bày tỏ quan điểm rằng Mỹ và Iran có thể đạt được thỏa thuận sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3/11. Một quan chức Nhà Trắng cho biết ông Trump vẫn "sẵn sàng đối thoại với Iran nếu có điều kiện phù hợp."

Nhà cựu đàm phán của Mỹ Dennis Ross nhận định khả năng đạt được thỏa thuận trước cuộc bầu cử chỉ là 30%, nhưng cả hai bên có thể có những lý do thuyết phục hơn để ký kết thỏa thuận trước thời điểm đó.

Dữ liệu sơ bộ về theo dõi tàu thuyền từ công ty phân tích hàng hải Kpler công bố ngày 25/9 cho thấy, lượng dầu thô được vận chuyển qua eo biển Hormuz đạt 33,7 triệu thùng tính đến thời điểm hiện tại của tuần bắt đầu từ ngày 20/9, tương đương với khối lượng của tuần trước đó.

Một quan chức Mỹ ngày 23/9 cho biết, khoảng 60 tàu thương mại các loại đã đi qua eo biển Hormuz, vận chuyển khối lượng dầu thô hàng ngày lớn nhất kể từ đầu tháng 7/2026. Theo dữ liệu của Kpler, vào ngày 24/9, số lượng tàu chở hàng hóa đi qua eo biển này đã giảm xuống còn 9 chiếc so với 14 chiếc của ngày hôm trước. Tuy nhiên, con số này chưa bao gồm một số lượng tàu không xác định đã tắt thiết bị phát tín hiệu định vị trong quá trình di chuyển.

Trước khi cuộc xung đột nổ ra vào ngày 28/2, lưu lượng tàu đi qua eo biển Hormuz thường đạt khoảng 125 tàu thương mại cỡ lớn mỗi ngày, bao gồm tàu chở dầu, tàu chở khí hóa lỏng, tàu chở hàng rời và tàu container, vận chuyển lượng hàng hóa chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu./.