Thượng đỉnh Mỹ - Trung: Nhiều hy vọng nhưng chưa có đột phá lớn

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (thứ 2, trái) và phu nhân Bành Lệ Viên chụp ảnh chung với Tổng thống Mỹ Donald Trump (thứ 2, phải) và phu nhân Melania Trump trong lễ đón tại Nhà Trắng ở Washington, D.C., ngày 24/9/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Liên quan đến mảng kinh tế, hai nước đã nhất trí gia hạn thêm hai tháng đối với thỏa thuận đình chiến thương mại vốn dự kiến hết hạn vào tháng 11/2026. Giới quan sát cho hay thay vì chốt lại một thỏa thuận bền vững, động thái này nhằm tạo thêm thời gian cho các cuộc đàm phán tiếp theo liên quan đến các vấn đề cốt lõi gồm thuế quan, nguồn cung đất hiếm và các hạn chế về công nghệ.

Về lĩnh vực công nghệ, hai nhà lãnh đạo thể hiện góc nhìn khác biệt rõ rệt đối với quản trị trí tuệ nhân tạo (AI). Trong khi Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh hai cường quốc có trách nhiệm đảm bảo sự phát triển của AI luôn nằm dưới sự kiểm soát của con người, Tổng thống Trump lại ưu tiên tối thiểu hóa các quy định quản lý đối với công nghệ mà ông gọi là "siêu trí tuệ" (SI).

Đáng chú ý, khi đề cập đến nguy cơ xung đột chiến lược, Chủ tịch Tập Cận Bình đã viện dẫn lý thuyết "Bẫy Thucydides" (Thucydides Trap - nguy cơ xung đột giữa cường quốc đương đại và cường quốc trỗi dậy). Dù vậy, ông cho rằng rủi ro này hoàn toàn có thể vượt qua nếu hai nước duy trì hội đàm quân sự thường xuyên và xây dựng cơ chế ngăn ngừa khủng hoảng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Nhà Trắng ở Washington, D.C., ngày 24/9/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Về phần mình, Tổng thống Trump nhắc lại lịch sử liên minh thời Chiến tranh Thế giới thứ hai để nhấn mạnh tiềm năng hợp tác song phương. Ông cho hay hai nước có thể đạt được nhiều thành quả nếu theo đuổi các lợi ích chung.

Đây là chuyến thăm Washington đầu tiên của Chủ tịch Tập Cận Bình sau hơn một thập kỷ và là cuộc gặp thượng đỉnh thứ hai giữa lãnh đạo hai nền kinh tế lớn nhất thế giới trong năm 2026. Phía Mỹ đã tổ chức tiệc quốc yến trọng thị với sự tham dự của đông đảo lãnh đạo các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Apple, Amazon, Alphabet, OpenAI, Tesla và Nvidia.

Trong các phát biểu tại sự kiện, Tổng thống Trump tiếp tục nhấn mạnh mối quan hệ cá nhân tốt đẹp với nhà lãnh đạo Trung Quốc và cho rằng hai quốc gia đang duy trì sự gắn kết dù tồn tại sự khác biệt về thể chế. Trong khi đó, Chủ tịch Tập Cận Bình kêu gọi hai nước cần hành động như những cường quốc có trách nhiệm, thúc đẩy cạnh tranh lành mạnh. Ông cũng đề nghị phía Mỹ đối xử bình đẳng với các doanh nghiệp Trung Quốc, đồng thời duy trì đối thoại quân sự thường xuyên để ngăn ngừa khủng hoảng.

Hai nhà lãnh đạo cũng trao đổi về một số vấn đề quốc tế và khu vực, trong đó có tình hình Trung Đông, căng thẳng Ukraine (U-crai-na) và Bán đảo Triều Tiên. Hai bên đồng thời nhất trí ủng hộ lẫn nhau trong việc tổ chức Hội nghị cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) và Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) năm 2026.

Đánh giá về kết quả cuộc gặp, các chuyên gia từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) nhận định sự đối lập trong thông điệp phản ánh chiến lược khác nhau của hai bên: trong khi Tổng thống Trump muốn nhấn mạnh vào yếu tố mối quan hệ cá nhân, Chủ tịch Tập Cận Bình lại thận trọng định hình cuộc đàm phán dựa trên lợi ích chiến lược quốc gia

Nhưng dù cuộc gặp thượng đỉnh kết thúc mà không có tuyên bố chung mang tính bước ngoặt, việc hai nhà lãnh đạo hàng đầu thế giới duy trì kênh đối thoại trực tiếp được giới quan sát đánh giá là tín hiệu quan trọng giúp định hình sự ổn định tương đối trong quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.