Mỹ ký hợp đồng bán loạt F-15 trị giá gần 9 tỷ USD cho Israel

Sự kiện được công bố ngày 29/12/2025 tại Washington, khi Bộ Quốc phòng Mỹ thông tin rằng Tập đoàn Boeing nhận hợp đồng tổng trị giá khoảng 8,6 tỷ đô la Mỹ để sản xuất 25 máy bay tiêm kích hạng nặng F-15IA cho quân đội Israel.

Đồng thời Isreal có quyền lựa chọn bổ sung thêm 25 chiếc trong những năm tiếp theo. Dự án thuộc chương trình bán vũ khí nước ngoài và dự kiến kéo dài đến hết năm 2035.

Theo kế hoạch, toàn bộ quá trình thiết kế, tích hợp hệ thống, thử nghiệm và lắp ráp sẽ diễn ra tại cơ sở sản xuất của Boeing ở thành phố St. Louis, bang Missouri.

Thời điểm bàn giao những chiếc đầu tiên được ấn định từ năm 2031, với tốc độ bàn giao khoảng 4 đến 6 máy bay mỗi năm, nhằm bảo đảm Israel có đủ thời gian huấn luyện phi công và xây dựng cơ sở bảo dưỡng.

Quyết định ký hợp đồng lần này dựa trên thỏa thuận khung Israel công bố từ năm 2024. Khi đó, Bộ Quốc phòng Israel thông báo kế hoạch mua 25 máy bay tiêm kích F-15IA với tổng giá trị khoảng 5,2 tỷ đô la Mỹ, sử dụng nguồn ngân sách viện trợ quân sự của Mỹ.

Việc chuyển sang hợp đồng chính thức cho thấy hai bên đã thống nhất đầy đủ về cấu hình kỹ thuật, lịch trình và phương án thanh toán.

F-15IA là phiên bản phát triển từ dòng F-15EX, thuộc nhóm máy bay tiêm kích hạng nặng đa nhiệm, chuyên làm nhiệm vụ chiếm ưu thế trên không và tấn công tầm xa.

Phi cơ được trang bị 2 động cơ phản lực Pratt & Whitney F110 cho lực đẩy lớn, kèm radar mảng pha điện tử quét chủ động, hệ thống điều khiển bay bằng máy tính, buồng lái với màn hình đa chức năng cỡ lớn và các hệ thống tác chiến điện tử hiện đại.

Khung thân của máy bay được gia cường để tăng tuổi thọ, đồng thời cho phép mang tải lượng vũ khí lớn gồm tên lửa không đối không, tên lửa không đối đất và bom dẫn đường chính xác.

Nhờ tầm hoạt động xa và khả năng mang nhiều vũ khí, F-15IA có thể thực hiện các nhiệm vụ đánh sâu, hộ tống, đánh chặn và yểm trợ trên không.

Từ góc độ chiến lược, hợp đồng này giúp Israel duy trì lợi thế trên không trong bối cảnh khu vực Trung Đông liên tục biến động. Trong nhiều thập kỷ, Israel xem không quân là lực lượng mũi nhọn để răn đe, phòng thủ và tiến hành các chiến dịch tầm xa.

Việc bổ sung F-15IA giúp nước này có thêm phương tiện thay thế dần các dòng máy bay cũ, đồng thời chia sẻ gánh nặng nhiệm vụ với các phi đội hiện có.

Đối với Mỹ, thỏa thuận thể hiện cam kết tiếp tục hỗ trợ đồng minh chủ chốt tại Trung Đông. Về kinh tế, nó góp phần duy trì dây chuyền sản xuất máy bay chiến đấu của Boeing, tạo việc làm và bảo đảm khả năng công nghiệp quốc phòng.

Về quân sự, Mỹ duy trì ảnh hưởng và khả năng phối hợp tác chiến với Israel thông qua các hệ thống tương thích về trang bị, huấn luyện và bảo dưỡng.

Tuy nhiên, việc Israel tăng cường sở hữu máy bay tiêm kích hạng nặng F-15IA cũng có thể tác động đến cán cân an ninh khu vực.

Một số nước láng giềng buộc phải điều chỉnh kế hoạch quốc phòng để thích ứng. Điều này cho thấy cuộc chạy đua công nghệ quân sự vẫn diễn ra âm thầm và kéo dài.

Dự án dự kiến còn tiếp tục được điều chỉnh trong quá trình triển khai.

Nếu các đợt bàn giao đầu tiên đạt hiệu quả, Israel có thể kích hoạt lựa chọn mua thêm 25 chiếc, đưa tổng số lên 50 máy bay, qua đó định hình lại năng lực tác chiến trên không của nước này trong thập kỷ tới.

Việt Hùng