Mỹ lạc quan về triển vọng đạt thỏa thuận hòa bình với Iran

Ngày 15-4, phát biểu trước báo giới, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt thông báo những cuộc thảo luận về vòng đàm phán mới giữa Mỹ và Iran đang được tiến hành và sự kiện này nhiều khả năng sẽ được tổ chức tại thủ đô Islamabad của Pakistan. Phía Mỹ cũng bày tỏ lạc quan về khả năng đạt được một thỏa thuận với Tehran.

Hiện Pakistan đang đẩy mạnh nỗ lực trung gian trong bối cảnh xuất hiện triển vọng nối lại các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, sau vòng đàm phán thứ nhất diễn ra tại Islamabad mà không đạt kết quả. Phái đoàn cấp cao Pakistan do Tổng Tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir dẫn đầu đã đến thủ đô Tehran vào tối 15-4 trong khuôn khổ các nỗ lực nhằm thúc đẩy đàm phán giữa Mỹ và Iran. Tại đây, ông Asim Munir đã có cuộc hội đàm với Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và cuộc gặp với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Ngoài ông Munir, phái đoàn Pakistan còn có Bộ trưởng Nội vụ Mohsin Naqvi cùng các quan chức cấp cao khác. Nhiệm vụ của phái đoàn là truyền tải các thông điệp quan trọng liên quan tới nỗ lực ngoại giao hiện nay giữa Washington và Tehran, qua đó góp phần mở ra hy vọng về việc kéo dài lệnh ngừng bắn và tổ chức vòng đàm phán tiếp theo giữa hai bên.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi (bên phải) trong cuộc gặp Tổng Tham mưu trưởng quân đội Pakistan Asim Munir, tại Tehran, ngày 15-4. Ảnh: AP

Động thái trên diễn ra đồng thời với các hoạt động ngoại giao của giới lãnh đạo Pakistan. Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đang có chuyến thăm chính thức Saudi Arabia. Cuối tuần này, ông cũng sẽ tới Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ để thảo luận quan hệ song phương, cũng như vấn đề hòa bình và an ninh khu vực.

Dù Mỹ và Iran chưa thể đạt được thỏa thuận sau vòng đàm phán đầu tiên kết thúc ngày 12-4 vừa qua tại Islamabad, song hai bên vẫn duy trì lệnh ngừng bắn và tiến trình đối thoại với nỗ lực trung gian “đầy trách nhiệm” của Pakistan. Dẫu vậy, giới chuyên gia nhận định giữa Mỹ và Iran vẫn tồn tại nhiều bất đồng, đặc biệt khi Washington đang thực hiện những đòn siết kinh tế và Iran tiếp tục đưa ra cảnh báo cứng rắn về động thái leo thang căng thẳng của Washington.

Ngày 16-4, cố vấn quân sự của Đại giáo chủ Iran Mojtaba Khamenei cảnh báo rằng Tehran có thể nhắm mục tiêu vào các tàu Mỹ nếu Washington tiếp tục tăng cường hiện diện quân sự tại eo biển Hormuz. Phát biểu trên kênh truyền hình nhà nước, ông Mohsen Rezaei, cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (1981-1997) và hiện là cố vấn quân sự của Đại giáo chủ Mojtaba Khamenei, cảnh báo rằng các tàu Mỹ có thể trở thành mục tiêu nếu căng thẳng leo thang. Ông Rezaei cũng bày tỏ quan điểm không ủng hộ việc gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại và cho biết Iran sẵn sàng cho một cuộc chiến lâu dài.

Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Iran cáo buộc lệnh phong tỏa do Mỹ áp đặt tại eo biển Hormuz là hành động làm gia tăng căng thẳng và đi ngược lại luật pháp quốc tế, có thể làm gián đoạn lệnh ngừng bắn giữa Tehran và Washington. Người phát ngôn Esmail Baghaei nhấn mạnh: “Trong trường hợp đó, lực lượng vũ trang của Iran sẵn sàng thực hiện các biện pháp cần thiết”.

Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cùng ngày đã đề cập đến các biện pháp trừng phạt thứ cấp nhằm vào các tổ chức tài chính hợp tác với Iran, coi đây là “tác động kinh tế tương đương với chiến dịch không kích”.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt phát biểu trong cuộc họp báo tại Washington, Mỹ, ngày 15-4. Ảnh: Tân Hoa xã

Trước đó một ngày, Chính phủ Mỹ thông báo siết chặt trừng phạt đối với ngành dầu mỏ Iran. Các biện pháp trừng phạt mới nhắm vào cơ sở hạ tầng vận chuyển dầu mỏ, áp đặt cấm vận đối với hơn 20 cá nhân, công ty và tàu liên quan đến mạng lưới vận tải dầu mỏ của thương gia Mohammad Hossein Shamkhani. Ông Shamkhani là con trai của ông Ali Shamkhani, Tổng thư ký Hội đồng An ninh quốc gia Tối cao Iran, người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào ngày 28-2. Ngoài ra, Bộ Tài chính Mỹ cũng công bố trừng phạt một công dân Iran, có tên Seyed Naiemaei Badroddin Moosavi, được mô tả là nhà tài trợ cho lực lượng Hezbollah ở Lebanon, cùng 3 công ty liên quan đến một vụ rửa tiền phức tạp.

Bộ Ngoại giao Mỹ nhấn mạnh rằng Washington đang thực hiện các biện pháp để hạn chế nguồn thu của Iran, trong bối cảnh nước này được cho là đang tìm cách sử dụng eo biển Hormuz làm công cụ đàm phán. Trước đó, bộ trên thông báo sẽ không gia hạn việc miễn trừ tạm thời cho phép bán dầu Iran đang trên đường vận chuyển, vốn được áp dụng nhằm hạ nhiệt giá dầu tăng mạnh do xung đột.

Liên quan đến tình hình tại Lebanon, ngày 15-4, trả lời phỏng vấn kênh truyền hình Al Jadeed, Phó chủ tịch Hội đồng chính trị của phong trào Hezbollah tại Lebanon, ông Mahmoud Qomati tuyên bố nhóm này đã nhất trí về lệnh ngừng bắn với Israel. Tuy nhiên, ông Qomati khẳng định Hezbollah sẽ không chấp nhận quay lại lệnh ngừng bắn năm 2024 với cáo buộc Israel né tránh nghĩa vụ trong thỏa thuận. Ông cũng ghi nhận những nỗ lực nhằm đạt được lệnh ngừng bắn mới, song cảnh báo Israel có thể vi phạm các cam kết.

Trong khi đó, cổng thông tin Ynet dẫn lời một quan chức Israel cho biết, Nội các an ninh nước này chưa nhất trí về thỏa thuận ngừng bắn tại Lebanon sau cuộc họp kéo dài 4 giờ. Theo nguồn tin trên, Israel hiện chưa có động thái tiến tới lệnh ngừng bắn với phong trào Hezbollah vào thời điểm này.