Mỹ lần đầu trang bị tên lửa diệt hạm LRASM cho B-2 Spirit để tìm tiêu diệt tàu chiến Trung Quốc ở tầm cực xa

Máy bay B-2 phóng tên lửa hành trình LRASM. Ảnh: MW.

B-2 lần đầu khai hỏa tên lửa chống hạm LRASM

Không quân Mỹ lần đầu tiên xác nhận đã tích hợp thành công tên lửa chống hạm tầm xa AGM-158C Long Range Anti-Ship Missile (LRASM) lên oanh tạc cơ tàng hình B-2 Spirit – mẫu máy bay ném bom tàng hình duy nhất đang phục vụ trên thế giới. Đây được xem là một bước tiến quan trọng, mở rộng đáng kể năng lực tác chiến của B-2 sau gần ba thập kỷ hoạt động.

Thông tin được công bố sau khi một chiếc B-2 phóng tên lửa LRASM trong cuộc diễn tập bắn đạn thật SINKEX thuộc khuôn khổ cuộc tập trận Valiant Shield 2026. Mục tiêu bị tiêu diệt là tàu đổ bộ vận tải USS Juneau đã ngừng hoạt động, ngoài khơi quần đảo Mariana.

Dù xác nhận sự kiện, giới chức Không quân Mỹ không tiết lộ thêm chi tiết về quá trình tích hợp cũng như thời điểm chương trình hoàn tất.

Ban đầu, B-2 Spirit được thiết kế để thực hiện các đòn tấn công hạt nhân chiến lược nhằm vào Liên Xô trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Máy bay chính thức được đưa vào biên chế năm 1997 và chỉ 2 năm sau đã tham chiến trong chiến dịch không kích Nam Tư, bao gồm cả vụ ném bom nhằm vào Đại sứ quán Trung Quốc tại Belgrade – sự kiện từng gây căng thẳng nghiêm trọng giữa Washington và Bắc Kinh.

Máy bay ném bom B-2. Ảnh: MW.

Từ máy bay ném bom hạt nhân thành nền tảng tấn công hải quân

Trong phần lớn vòng đời hoạt động, B-2 gần như không sở hữu khả năng phóng tên lửa hành trình. Khi công nghệ tàng hình thế hệ đầu dần bộc lộ hạn chế trước các hệ thống phòng không hiện đại, Không quân Mỹ bắt đầu nâng cấp dòng máy bay này.

Đầu thập niên 2020, B-2 được tích hợp dòng tên lửa hành trình AGM-158 JASSM để tấn công các mục tiêu trên bộ từ ngoài vùng phòng không đối phương.

Việc bổ sung LRASM đánh dấu lần đầu tiên B-2 có trong tay một loại vũ khí chuyên dụng để tiêu diệt các chiến hạm hiện đại được bảo vệ bởi nhiều lớp phòng thủ.

Được phát triển từ phiên bản JASSM-ER, LRASM kết hợp thiết kế giảm tín hiệu radar, khả năng tự nhận dạng mục tiêu bằng trí tuệ nhân tạo, hệ thống chống chế áp điện tử cùng tầm bắn rất xa. Những đặc tính này giúp tên lửa vẫn hoạt động hiệu quả ngay cả trong môi trường bị gây nhiễu GPS hoặc gián đoạn liên lạc.

Các nhân viên Không quân Mỹ chuẩn bị chất tên lửa AGM-158C LRASM lên máy bay B-2. Ảnh: MW.

Có thể mang tới 16 tên lửa trong khoang vũ khí

Do có kích thước gần tương đương JASSM, các chuyên gia quân sự nhận định B-2 có khả năng mang tối đa 16 quả LRASM hoàn toàn bên trong khoang vũ khí mà vẫn giữ nguyên đặc tính tàng hình.

Đây được xem là ưu thế rất lớn so với nhiều máy bay chiến đấu khác.

Tiêm kích thế hệ năm F-35 cũng có thể sử dụng LRASM, nhưng kích thước tên lửa quá lớn nên buộc phải treo dưới cánh. Điều này làm gia tăng đáng kể diện tích phản xạ radar, khiến khả năng tàng hình của F-35 bị suy giảm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Trong khi đó, B-2 vẫn duy trì cấu hình tàng hình hoàn chỉnh từ lúc cất cánh cho tới khi phóng loạt tên lửa vào mục tiêu.

Máy bay F-35C của Hải quân Mỹ được trang bị tên lửa AGM-158C LRASM gắn ngoài. Ảnh: MW.

Tác động đối với kịch bản xung đột ở Tây Thái Bình Dương

Giới phân tích nhận định năng lực mới của B-2 đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh cạnh tranh quân sự Mỹ - Trung ngày càng gia tăng tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Trong nhiều năm qua, Trung Quốc đã xây dựng mạng lưới chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD) quy mô lớn với các tổ hợp tên lửa phòng không tầm xa, radar cảnh giới vượt đường chân trời, tiêm kích hiện đại cùng lực lượng hải quân ngày càng mở rộng nhằm hạn chế hoạt động của Mỹ gần chuỗi đảo thứ nhất.

Một chiếc B-2 mang theo nhiều tên lửa LRASM có thể bí mật tiếp cận sâu hơn vào khu vực phòng thủ trước khi phóng loạt tên lửa nhằm vào các tàu khu trục, tàu hậu cần hoặc mục tiêu hải quân có giá trị cao từ những hướng khó lường, qua đó làm phức tạp đáng kể kế hoạch phòng thủ của đối phương.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cũng cho rằng hiệu quả thực tế của năng lực này vẫn chịu không ít hạn chế.

Phi đội B-2 hiện chỉ còn dưới 20 chiếc, tỷ lệ sẵn sàng chiến đấu không cao và chi phí bảo dưỡng rất lớn. Ngoài ra, LRASM là loại tên lửa cận âm có giá thành đắt đỏ và về lý thuyết vẫn có thể bị đánh chặn bởi các hệ thống phòng không đa tầng hiện đại trên những tàu khu trục tiên tiến, đặc biệt khi được hỗ trợ bởi máy bay cảnh báo sớm trên không.

Tàu khu trục Type-055 của Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc - được đánh giá rộng rãi là loại tàu khu trục có năng lực nhất trên thế giới. Ảnh: MW.

Không quân Mỹ chuyển trọng tâm sang tác chiến trên biển

Việc tích hợp LRASM phản ánh xu hướng mới trong học thuyết tác chiến của Không quân Mỹ, khi Washington tăng cường đầu tư vào năng lực tấn công hải quân tầm xa.

Trước đó, oanh tạc cơ B-1B Lancer cũng đã được trang bị LRASM để thực hiện các nhiệm vụ chống hạm, đặc biệt tại khu vực Thái Bình Dương.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhiều đánh giá của phương Tây cho rằng lực lượng tàu khu trục Trung Quốc đang phát triển với tốc độ rất nhanh, sở hữu nhiều chiến hạm hiện đại hơn và được đóng mới nhanh hơn đáng kể so với Hải quân Mỹ.

Theo cách tiếp cận của Washington, sử dụng các oanh tạc cơ mang số lượng lớn tên lửa chống hạm phóng từ khoảng cách an toàn, kết hợp với các bệ phóng tên lửa cơ động triển khai tại nhiều căn cứ trong khu vực như Philippines, sẽ tạo ra phương án đối phó bất đối xứng trước sức mạnh hải quân đang gia tăng của Trung Quốc.

Máy bay ném bom tàng hình tầm xa liên lục địa của Trung Quốc. Ảnh: MW.

B-21 nhiều khả năng sẽ tiếp bước

Việc LRASM xuất hiện trên B-2 cũng làm dấy lên dự đoán rằng loại tên lửa này sẽ tiếp tục được trang bị cho B-21 Raider – mẫu oanh tạc cơ tàng hình thế hệ mới của Mỹ.

Mặc dù nhỏ hơn B-2 và có bán kính hoạt động ngắn hơn, B-21 được kỳ vọng sở hữu công nghệ tàng hình và hệ thống điện tử hàng không tiên tiến hơn đáng kể. Các chuyên gia ước tính mỗi chiếc B-21 có thể mang ít nhất 10 quả LRASM trong khoang vũ khí.

Ở chiều ngược lại, Trung Quốc cũng đã phát triển năng lực chống hạm trên không rất mạnh. Phi đội oanh tạc cơ H-6 hiện được trang bị nhiều loại tên lửa chống hạm hành trình và tên lửa đạn đạo, bao gồm cả vũ khí siêu thanh và vượt siêu thanh.

Ngoài ra, Bắc Kinh đang thử nghiệm các mẫu oanh tạc cơ tàng hình thế hệ mới, trong đó có ít nhất một thiết kế được đánh giá lớn hơn B-21, và nhiều khả năng cũng sẽ đảm nhận vai trò tấn công hải quân trong tương lai.