Mỹ thành lập Bộ Tư lệnh Tác chiến tự chủ, thúc đẩy phát triển và triển khai UAV; cải tổ Lầu Năm Góc

Hôm 30/9, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth công bố thành lập “Bộ Tư lệnh Tác chiến tự chủ” (Autonomous Warfare Command – gọi tắt là “Autowarcom”). Ảnh: Getty.

Thành lập Autowarcom – bộ tư lệnh tác chiến 4 sao

Theo Bloomberg, ngày 30/9, phát biểu tại căn cứ Thủy quân lục chiến Quantico, bang Virginia, trong bài nói chuyện về tình trạng lực lượng Mỹ, ông Hegseth đã công bố việc thành lập “Bộ Tư lệnh Tác chiến tự chủ” (Autonomous Warfare Command – gọi tắt là “Autowarcom”).

“Đây là một bộ tư lệnh tác chiến 4 sao, có thẩm quyền tương đương một quân chủng, nhằm mở rộng năng lực tác chiến tự chủ và công nghệ robot”, ông Hegseth nói.

Theo kế hoạch, Autowarcom sẽ phối hợp với các Bộ Tư lệnh Không gian mạng, Bộ Tư lệnh Vận tải, Bộ Tư lệnh Chiến lược và Bộ Tư lệnh Tác chiến đặc biệt, hỗ trợ các lực lượng quân đội trong những hoạt động tác chiến.

Trước đó, Lầu Năm Góc cũng đề xuất dành 54,6 tỷ USD trong ngân sách tài khóa 2027 cho Nhóm Tác chiến tự chủ Quốc phòng (Defense Autonomous Warfare Group), nhằm quản lý, thúc đẩy và củng cố các chương trình phát triển UAV.

Ông Hegseth thuyết trình về ý tưởng thành lập bộ tư lệnh Autowarcom. Ảnh: Bloomberg.

Đưa UAV và công nghệ chống UAV vào trọng tâm tác chiến

Ông Hegseth đặc biệt chú trọng tăng cường sử dụng UAV và công nghệ chống UAV trong quá trình lập kế hoạch cũng như tiến hành các chiến dịch quân sự.

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ trước đó đã triển khai một lực lượng đặc nhiệm mang tên “Scorpion”, sử dụng các UAV tấn công dựa trên thiết kế của dòng máy bay không người lái Shahed do Iran phát triển.

Phát biểu với các quân nhân tại căn cứ Quantico, ông Hegseth nhấn mạnh rằng hệ thống tự chủ và công nghệ robot sẽ trở thành một trong những trọng tâm thực sự của Bộ Chiến tranh Mỹ.

Việc thành lập Autowarcom cho thấy Washington đang muốn đưa UAV, robot và các hệ thống tác chiến tự chủ từ những chương trình thử nghiệm riêng lẻ thành một năng lực tác chiến được tổ chức và chỉ huy ở cấp độ cao hơn.

Khi phát biểu tại căn cứ Thủy quân lục chiến Quantico, bang Virginia, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết bộ tư lệnh mới sẽ được trao thẩm quyền tương đương một quân chủng, qua đó gắn kết chặt chẽ hơn giữa việc mua sắm trang bị và nhu cầu tác chiến. Mục tiêu là để binh sĩ tuyến đầu, kỹ sư và doanh nghiệp có thể liên tục cải tiến hệ thống dựa trên những yêu cầu thực tế của chiến trường.

Theo ông Hegseth, bài học quan trọng từ chiến trường Ukraine là quân đội phải xây dựng được một hệ thống có khả năng thích ứng nhanh với các mối đe dọa, đồng thời cho phép các phương tiện không người lái liên tục được nâng cấp theo nhiệm vụ và sự thay đổi trong chiến thuật của đối phương. Kế hoạch này cũng tiếp nối những cải cách mà Lầu Năm Góc đang triển khai, trong đó có chương trình “Ưu thế UAV” (Drone Dominance) và việc thành lập Lực lượng đặc nhiệm liên ngành 401.

Trực thăng không người lái trên tàu tấn công đổ bộ Mỹ. Ảnh: NAVY.

Thử nghiệm mô hình mua sắm “hướng tới tác chiến”

Trước khi bộ tư lệnh mới Autowarcom chính thức được thành lập, Bộ Chiến tranh Mỹ sẽ chuyển cơ chế quản lý mua sắm các hệ thống tự chủ hiện nay sang “Dự án Agincourt” (Project Agincourt).

Dự án do Owen West, lãnh đạo đơn vị Đổi mới Quốc phòng (DIU), cùng Max Strasiser phụ trách. Hai người sẽ thử nghiệm một mô hình mua sắm mới mang tên “mua sắm hướng tới tác chiến” (warfighting acquisition).

Theo mô hình này, lực lượng tác chiến sẽ được làm việc trực tiếp với doanh nghiệp, đồng thời một phần quyền quyết định và phân bổ nguồn lực sẽ được chuyển xuống tuyến đầu. Cách làm này nhằm rút ngắn thời gian từ lúc quân đội đưa ra yêu cầu, phát triển nguyên mẫu cho đến khi đưa hệ thống vào sử dụng thực tế.

Hai lãnh đạo dự án cũng sẽ phối hợp với Quốc hội để tìm kiếm cơ sở pháp lý cần thiết cho việc thành lập Bộ Tư lệnh Tác chiến tự chủ. Việc trao quyền mua sắm cho một bộ tư lệnh liên quan đến thẩm quyền của Quốc hội. Dự luật Quốc phòng cho tài khóa 2027 do Thượng viện đề xuất đã đưa ra ý tưởng tương tự về việc thành lập Bộ Tư lệnh Tác chiến robot và hệ thống tự chủ, nhưng dự luật vẫn chưa hoàn tất quy trình lập pháp.

Vì vậy, những gì Lầu Năm Góc công bố hiện mới chủ yếu là định hướng và kế hoạch chuẩn bị, chưa phải quyết định thành lập hoàn chỉnh về mặt pháp lý.

Diễn tập phối hợp giữa máy bay không người lái và tàu không người lái trên biển. Ảnh: Sohu.

Elon Musk, Palmer Luckey… tham gia nghiên cứu chiến tranh tương lai

Ông Hegseth cũng đồng thời công bố “Dự án Meridian” (Project Meridian), mời CEO SpaceX Elon Musk, nhà sáng lập Anduril Palmer Luckey và cựu Chủ tịch Hạ viện Mỹ Newt Gingrich cùng tham gia lãnh đạo nghiên cứu về chiến tranh trong tương lai.

Dự án sẽ tập hợp ý kiến từ các lĩnh vực công nghệ, công nghiệp và an ninh quốc gia để phân tích xu hướng phát triển của chiến tranh trong tương lai, xác định những khoảng trống về năng lực của quân đội Mỹ và đưa ra các đề xuất có thể triển khai.

Báo cáo dự kiến được trình lên Bộ Chiến tranh vào ngày 28/1/2027.

Lục quân Mỹ thử nghiệm xe chiến đấu không người lái. Ảnh: Sohu.

Tăng khả năng tự chủ năng lượng cho các căn cứ

Một loạt biện pháp khác cũng được công bố, trong đó có chương trình “FORTRESS America”. Theo kế hoạch, các cơ sở quân sự chủ chốt trên lãnh thổ Mỹ phải có khả năng tự phát điện, không phụ thuộc vào lưới điện dân sự.

Lầu Năm Góc cũng dự kiến tổ chức cạnh tranh giữa các bang để lựa chọn địa điểm xây dựng các căn cứ quân sự mới.

Ngoài ra, Bộ Chiến tranh sẽ thành lập một tổ chức mới bao phủ 6 trường quân sự cấp cao, đồng thời lập một văn phòng phụ trách các vấn đề tôn giáo, cho phép các tuyên úy quân đội báo cáo và phản ánh trực tiếp với bộ trưởng.

Xuồng chiến đấu không người lái của Hải quân Mỹ. Ảnh: Sohu.

Tinh giản bộ máy chỉ huy cấp cao

Trong khi mở rộng tổ chức tác chiến tự chủ, ông Hegseth tiếp tục thúc đẩy kế hoạch tinh giản hệ thống chỉ huy cấp cao.

Trong bài phát biểu, ông cho biết khoảng 10% tướng lĩnh đã bị thay thế, trong khi khoảng 10% vị trí tướng lĩnh bị cắt giảm. Đây là hai khái niệm khác nhau: con số thứ nhất liên quan đến nhân sự đang đảm nhiệm chức vụ, còn con số thứ hai liên quan đến quy mô biên chế. Vì vậy, không thể trực tiếp coi hai tỷ lệ này là cùng một chỉ tiêu cắt giảm.

Cải cách này đã vấp phải phản ứng từ các nghị sĩ Dân chủ. Thượng nghị sĩ Jack Reed, thành viên Dân chủ cấp cao nhất của Ủy ban Quân vụ Thượng viện, cùng Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal cảnh báo rằng quân đội Mỹ hiện đang đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ ở nước ngoài. Việc cắt giảm các vị trí chỉ huy cấp cao có thể làm gia tăng gánh nặng cho lực lượng và ảnh hưởng đến tính liên tục trong chỉ huy.

Hai nghị sĩ yêu cầu Bộ Chiến tranh phải giải trình bằng văn bản trước khi tiếp tục cắt giảm các vị trí cấp cao. Đáp lại những quan ngại từ Quốc hội, Lầu Năm Góc khẳng định tinh giản tổ chức là một bước cần thiết để nâng cao tốc độ phản ứng và hiệu quả sẵn sàng chiến đấu của quân đội Mỹ.