Mỹ tính lấy tài sản Iran để trả cho đồng minh

Người dân đi ngang qua một bảng quảng cáo có hình ảnh cố lãnh đạo Cách mạng Hồi giáo, Ayatollah Ruhollah Khomeini, và cố lãnh đạo tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei, trên một con phố ở Tehran, (Iran) ngày 6/6. Ảnh: Reuters.

Chính phủ Mỹ đang xem xét khả năng chuyển hướng sử dụng các tài sản của Iran để hỗ trợ công tác tái thiết và khắc phục những thiệt hại trong tương lai do các cuộc tấn công của Tehran gây ra đối với các quốc gia vùng Vịnh, một nguồn tin am hiểu vấn đề tiết lộ với Reuters ngày 6/6. Thông tin được đưa ra chỉ một ngày sau khi Iran tiến hành loạt đòn tấn công nhằm vào Kuwait và Bahrain.

Theo nguồn tin này, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã chỉ đạo một nhóm chuyên trách đánh giá mức độ thiệt hại mà các đồng minh vùng Vịnh của Washington đã phải gánh chịu từ các hành động quân sự của Iran. Chính quyền Mỹ cũng đang cân nhắc sử dụng tài sản của Iran để chi trả cho các hoạt động sửa chữa và tái thiết.

Diễn biến trên xuất hiện trong bối cảnh cố vấn của lãnh tụ tối cao Iran, Mohsen Rezaei, trước đó tuyên bố với CNN rằng một thỏa thuận hòa bình chỉ có thể đạt được nếu Mỹ giải phóng khoảng 24 tỷ USD tài sản Iran đang bị phong tỏa.

Tuy nhiên, nguồn tin không tiết lộ cụ thể loại tài sản nào đang được Bộ Tài chính Mỹ xem xét. Cách diễn đạt của kế hoạch mới cũng cho thấy phạm vi áp dụng có thể không chỉ giới hạn ở các tài sản bị đóng băng.

Đàm phán hòa bình bế tắc, xung đột tiếp tục leo thang

Các nỗ lực đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran hiện được cho là đang rơi vào bế tắc. Dù vậy, một quan chức cấp cao của Pakistan - quốc gia đóng vai trò trung gian - đã tới Tehran ngày 6/6 và mang theo một bức thư gửi lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei, theo hãng tin ISNA.

Việc Mỹ đe dọa sử dụng tài sản của Iran có nguy cơ trở thành một điểm nóng mới, làm gia tăng căng thẳng trong lệnh ngừng bắn vốn đã mong manh giữa hai nước. Thỏa thuận này tiếp tục bị thử thách trong cuối tuần qua khi cả Washington và Tehran đều tiến hành các hoạt động quân sự mới.

Rạng sáng 6/6, quân đội Mỹ tấn công các trạm radar ven biển của Iran tại Goruk và đảo Qeshm, nằm ở eo biển Hormuz, sau khi bắn hạ nhiều máy bay không người lái mà Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho là đe dọa hoạt động hàng hải trong khu vực.

Lực lượng Mỹ tung video ghi lại các đòn tấn công nhằm vào các trạm radar của Iran Lực lượng Mỹ tuyên bố đã tiến hành các đợt tấn công nhằm vào các trạm radar giám sát ven biển của Iran đặt tại thành phố Goruk và trên đảo Qeshm trong ngày 5/6.

Đáp lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố đã tấn công các căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait và Bahrain. Quân đội Kuwait cho biết đã đánh chặn 7 tên lửa đạn đạo bay qua các khu dân cư, gây thiệt hại về tài sản nhưng không có thương vong.

Tại Bahrain, còi báo động được kích hoạt trên diện rộng và người dân được yêu cầu tìm nơi trú ẩn khẩn cấp. Cả Kuwait và Bahrain đều lên án các cuộc tấn công.

Pakistan nỗ lực thúc đẩy đối thoại

Sau đó, Iran khẳng định đã phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào các căn cứ Mỹ ở cả Kuwait và Bahrain. Tuy nhiên, quân đội Mỹ cho biết 6 tên lửa đã bị đánh chặn, trong khi quả còn lại không trúng mục tiêu.

Trong nhiều tuần qua, Mỹ và Iran vẫn duy trì các cuộc đàm phán gián tiếp nhằm đạt được một thỏa thuận tạm thời để chấm dứt cuộc chiến kéo dài ba tháng. Những vấn đề phức tạp hơn, bao gồm chương trình hạt nhân của Iran, dự kiến sẽ được xử lý trong các vòng thương lượng tiếp theo.

Dẫu vậy, tiến trình đàm phán vẫn chưa đạt được đột phá khi hai bên liên tục xảy ra các cuộc đối đầu quân sự.

Tehran đang yêu cầu được tiếp cận hàng tỷ USD doanh thu dầu mỏ bị hạn chế, được miễn trừ một số lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu thô, chấm dứt các biện pháp phong tỏa cảng biển của Mỹ và duy trì ảnh hưởng đối với eo biển Hormuz. Trước khi chiến sự nổ ra, khoảng 20% lưu lượng dầu mỏ toàn cầu đi qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Truyền thông nhà nước Iran cho biết Bộ trưởng Nội vụ Pakistan Mohsin Naqvi đã đến Tehran để hội đàm với các quan chức cấp cao Iran, trong đó có Ngoại trưởng Abbas Araqchi. Theo ISNA, ông Naqvi mang theo một “bức thư đặc biệt” từ Tổng tham mưu trưởng quân đội và Thủ tướng Pakistan gửi tới lãnh tụ tối cao Iran.

Ông Trump chịu áp lực trong nước

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump hiện đang đối mặt với áp lực chính trị ngày càng gia tăng trong nước do giá nhiên liệu tăng mạnh. Điều này buộc Nhà Trắng phải tìm cách sớm kết thúc cuộc chiến vốn không nhận được nhiều sự ủng hộ từ công chúng.

Trong cuộc phỏng vấn với NBC, ông Trump cho biết phần lớn các cơ sở sản xuất tên lửa và máy bay không người lái của Iran đã bị phá hủy. Tuy nhiên, Tehran vẫn còn trong tay khoảng 20% kho tên lửa trước chiến tranh.

“Họ vẫn còn tên lửa và máy bay không người lái. Theo tôi, Iran có thể còn khoảng 21-22% số tên lửa ban đầu. Đó vẫn là một lượng đáng kể, nhưng không còn như thời điểm chúng tôi mới bắt đầu tấn công”, ông Trump nói.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đang chịu áp lực chính trị lớn tại Mỹ bởi giá nhiên liệu tăng mạnh do hệ quả của chiến sự Iran. Ảnh: Reuters.

Kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran ngày 28/2, Tehran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công vào những quốc gia vùng Vịnh có căn cứ quân sự Mỹ, đồng thời làm gián đoạn đáng kể hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz.

Cuộc xung đột đã đẩy giá dầu thế giới tăng cao và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chuỗi cung ứng toàn cầu, bao gồm cả hoạt động vận chuyển hàng hóa nhân đạo.

Giao tranh lan rộng sang Lebanon

Trong khi đó, tại Lebanon, quân đội nước này cho biết hai sĩ quan cùng một binh sĩ đã thiệt mạng trong một cuộc không kích của Israel nhằm vào phương tiện quân sự ở miền nam Lebanon. Phía Israel xác nhận đang điều tra vụ việc.

Iran tiếp tục coi việc đạt được một lệnh ngừng bắn tại Lebanon giữa Israel và lực lượng Hezbollah là điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Washington.

Khói bốc lên nghi ngút từ miền nam Lebanon sau một cuộc tấn công của Israel, nhìn từ Nabatieh (Lebanon) ngày 6/6. Ảnh: Reuters.

Ngày 6/6, Tư lệnh quân đội Lebanon, Đại tướng Rudolf Haykal, cũng lên đường tới Pakistan theo lời mời từ người đồng cấp nước này. Chuyến thăm được đánh giá là đáng chú ý trong bối cảnh Mỹ và giới lãnh đạo Lebanon nhiều lần khẳng định tiến trình đàm phán ngừng bắn tại Lebanon phải được tách biệt khỏi các cuộc thương lượng Mỹ - Iran do Pakistan làm trung gian.

Trước đó, thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem đã bác bỏ một thỏa thuận do Mỹ làm trung gian giữa Israel và chính phủ Lebanon nhằm chấm dứt giao tranh. Theo Hezbollah, thỏa thuận này không đề cập đến việc Israel rút quân và lực lượng này cũng không tham gia các cuộc đàm phán.

Về phần mình, Israel tuyên bố sẽ không rút quân hoặc dừng các hoạt động quân sự tại Lebanon trong bối cảnh những bất đồng với Mỹ ngày càng gia tăng.