Mỹ tuyên bố áp thuế các nước liên quan Greenland, châu Âu phản ứng gay gắt
Ngày 17/1 theo giờ địa phương, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ áp mức thuế bổ sung 10% đối với toàn bộ hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ từ Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan kể từ ngày 1/2. Theo ông Trump, biện pháp này sẽ được duy trì cho đến khi đạt được một thỏa thuận về việc 'mua lại hoàn toàn và triệt để Greenland'.
Tổng thống Mỹ tuyên bố áp thuế các nước liên quan Greenland. Ảnh: NBC News
Theo đó, 8 quốc gia Châu âu liên quan đến vấn đề Greenland sẽ phải đối mặt với mức thuế này và sẽ tăng lên 25% vào ngày 1/6 nếu không đạt được một thỏa thuận với Mỹ về việc “mua lại hoàn toàn và toàn bộ Greenland”. Hiện chưa rõ làm thế nào ông Trump có thể áp đặt các mức thuế này theo luật pháp Mỹ, mặc dù ông có thể viện dẫn các quyền năng kinh tế khẩn cấp hiện đang bị thách thức tại Tòa án Tối cao.
Tuyên bố trên nhanh chóng gây chấn động quan hệ xuyên Đại Tây Dương và vấp phải phản ứng gay gắt từ các nước liên quan, khi nhiều chính phủ châu Âu cho rằng Mỹ đang sử dụng công cụ thuế quan như một biện pháp gây sức ép chính trị đối với các đồng minh.
Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson. Ảnh: CCTV
Thụy Điển là một trong những quốc gia đầu tiên lên tiếng phản đối. Thủ tướng Ulf Kristersson khẳng định Stockholm “sẽ không bị tống tiền”, nhấn mạnh rằng chỉ có Đan Mạch và Greenland mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến quy chế và tương lai của hòn đảo này.
Tại Đan Mạch – quốc gia trực tiếp liên quan đến Greenland phản ứng cứng rắn hơn. Ngoại trưởng Lars Løkke Rasmussen cho rằng tuyên bố của Tổng thống Mỹ là “đáng ngạc nhiên”, đồng thời khẳng định Copenhagen đang duy trì đối thoại chặt chẽ với Liên minh châu Âu. Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Troels Lund Poulsen nhấn mạnh các mối đe dọa nhằm vào Đan Mạch, Greenland và các đồng minh NATO là “hoàn toàn không thể chấp nhận”, đồng thời khẳng định nguyên tắc toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia là nền tảng của luật pháp quốc tế và an ninh toàn cầu.
Na Uy cũng bày tỏ lập trường rõ ràng khi Thủ tướng Jonas Gahr Støre nhấn mạnh rằng giữa các quốc gia đồng minh không nên tồn tại những hành động mang tính đe dọa.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macro. Ảnh: CCTV
Tại Tây Âu, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố các mối đe dọa áp thuế của Mỹ là “không thể chấp nhận”. Chính phủ Đức cũng cho biết Berlin đang tham vấn sát sao với các đối tác châu Âu nhằm chuẩn bị các biện pháp ứng phó phù hợp, trong trường hợp cần thiết.
Thủ tướng Anh Keir Starmer cũng chỉ trích kế hoạch áp thuế của Mỹ là “hoàn toàn sai lầm”, đặc biệt khi các biện pháp này nhằm vào những quốc gia đang cùng Mỹ đảm bảo an ninh tập thể trong NATO.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Hà Lan cho biết nước này cũng đang phối hợp chặt chẽ với Ủy ban châu Âu và các đối tác để thảo luận các biện pháp đáp trả.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen. Ảnh: CCTV
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa ra tuyên bố chung khẳng định việc áp thuế sẽ phá hoại quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có thể dẫn tới một vòng xoáy đối đầu nguy hiểm. Hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh EU sẽ tiếp tục đoàn kết, phối hợp hành động và kiên quyết bảo vệ chủ quyền, cũng như các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, trong đó có toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền quốc gia.
Người biểu tình phản đối kế hoạch của ông Trump kiểm soát vùng lãnh thổ Greenland tại thủ đô Copenhagen, Đan Mạch. Ảnh: Reuters
Cũng trong ngày 17/1, hàng nghìn người dân đã đổ xuống các đường phố tại thủ đô Copenhagen và nhiều thành phố lớn của Đan Mạch để phản đối kế hoạch của Tổng thống Mỹ Donald Trump kiểm soát vùng lãnh thổ Greenland thuộc Đan Mạch. Cuộc tuần hành với khẩu hiệu “Hands off Greenland” (Buông tay khỏi Greenland) diễn ra sau tuyên bố áp thuế của ông Trump đối với các quốc gia phản đối kế hoạch kiểm soát hòn đảo chiến lược này.
