Mỹ ứng dụng công nghệ nam châm Iron Nitride không đất hiếm cho vũ khí và đạn dẫn đường
Mỹ thử nghiệm công nghệ nam châm Iron Nitride chế tạo từ sắt và nitơ, nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung đất hiếm cho các hệ thống vũ khí và đạn dẫn đường.
Ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ đang tích cực tìm kiếm các vật liệu thay thế đất hiếm nhằm chủ động nguồn cung cho trang thiết bị quân sự. Một trong những giải pháp nổi bật là công nghệ nam châm vĩnh cửu Iron Nitride (nitrua sắt) do công ty Niron Magnetics phát triển, được sản xuất hoàn toàn từ sắt và nitơ mà không cần đến các nguyên tố đất hiếm nhạy cảm.
Nam châm không đất hiếm được kì vọng giúp Mỹ giảm phụ thuộc nguồn cung bên ngoài cho các thiết bị quốc phòng. Ảnh: BĐ
Dây chuyền sản xuất và đặc tính kỹ thuật của Iron Nitride
Nam châm vĩnh cửu đóng vai trò quan trọng trong hàng loạt khí tài quân sự như động cơ điện, cảm biến, hệ thống radar, máy bay không người lái (UAV) và cơ cấu dẫn hướng tên lửa. Mặc dù vậy, các dòng nam châm công suất cao hiện nay đa số phụ thuộc vào các nguyên tố đất hiếm như neodymium, dysprosium và terbium, vốn có chuỗi cung ứng tập trung phần lớn tại Trung Quốc.
Nhằm khắc phục điểm nghẽn này, nhà máy đầu tiên của Niron Magnetics tại Sartell, bang Minnesota được thiết kế để đạt công suất 1.500 tấn nam châm Iron Nitride mỗi năm từ năm 2027. Dự án nhận hỗ trợ từ Cơ quan Quản lý các Dự án Nghiên cứu Năng lượng Tiên tiến (ARPA-E) với khoản cấp vốn gần 20 triệu USD vào năm 2023. Bên cạnh đó, công ty đang lên kế hoạch xây dựng nhà máy thứ hai với công suất lên tới 10.000 tấn mỗi năm, quy mô vốn khoảng 1,8 tỉ USD.
Iron Nitride là loại nam châm vĩnh cửu tiên tiến được chế tạo từ hai nguyên liệu phổ biến là sắt (iron) và nitơ (nitrogen). Ảnh: Niron Magnetics
Khả năng ứng dụng trên vũ khí và khí tài quân sự
Trong lĩnh vực quốc phòng, đất hiếm hiện diện trên nhiều dòng khí tài quan trọng như tiêm kích F-35, tàu ngầm lớp Virginia và Columbia, tên lửa hành trình Tomahawk, UAV Predator cùng bom dẫn đường JDAM. Sự xuất hiện của nam châm Iron Nitride giúp giảm áp lực cho các chuỗi cung ứng vật liệu chiến lược này.
Năm 2024, Không quân Mỹ đã trao hợp đồng SBIR cho Niron nhằm đánh giá khả năng sử dụng nam châm không đất hiếm trên UAV, động cơ máy bay chiến đấu, hệ thống dẫn đường tên lửa và vệ tinh. Đến cuối năm 2025, Niron tiếp tục hợp tác với tập đoàn Moog để chế tạo cơ cấu chấp hành cho đạn dẫn đường. Đây là bộ phận then chốt giúp chuyển đổi tín hiệu điện thành chuyển động cơ học chính xác để điều chỉnh cánh lái tên lửa.
Thách thức kỹ thuật và triển vọng thực tế
Mặc dù mở ra hướng đi triển vọng, công nghệ Iron Nitride chưa thể thay thế hoàn toàn nam châm đất hiếm trên mọi khí tài. Đối với các trang thiết bị quân sự, vật liệu mới bắt buộc phải trải qua các đợt kiểm tra nghiêm ngặt về độ bền từ tính, khả năng chịu nhiệt độ khắc nghiệt và độ ổn định dưới tác động của rung động mạnh.
Dù vậy, việc ứng dụng thành công Iron Nitride trên các dòng UAV, đạn dẫn đường sản xuất hàng loạt hay các động cơ điện nhỏ sẽ mang lại lợi thế tự chủ chuỗi cung ứng rõ rệt, bảo đảm khả năng duy trì sản xuất quốc phòng của Mỹ ngay cả khi nguồn cung đất hiếm bị gián đoạn.
Tin nóng
Theo phóng viên TTXVN tại Seoul, ngày 9/8 đã xảy ra sự cố rò rỉ thông tin cá nhân trên ứng dụng Sampro TV, trong đó có dữ liệu tài khoản ngân hàng và thẻ tín dụng của người dùng.
Người sáng lập Megaupload Kim Dotcom cảnh báo, trí tuệ nhân tạo (AI) cuối cùng có thể hiểu biết sâu sắc về cuộc sống của con người.
Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (INTERPOL) cảnh báo trí tuệ nhân tạo (AI) hiện đứng sau hơn 1/4 số vụ tội phạm mạng được báo cáo ở châu Phi đang diễn ra theo phương thức ngày càng nhanh hơn, tinh vi và có quy mô lớn hơn.
Samsung vừa chính thức giới thiệu cảm biến camera độ phân giải 200MP với hàng loạt công nghệ mới, nhiều khả năng sẽ được trang bị cho Galaxy S27 Ultra.
Nghiên cứu của hãng bảo mật VulnCheck phát hiện 20 mẫu router Zbtlink đều chứa một thành phần ẩn có khả năng tự kết nối đến máy chủ tại Trung Quốc, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ kiểm soát từ xa.
Cơn khát bộ nhớ do AI đã khiến giá RAM tăng phi mã, xóa sạch thành quả giảm giá trong 20 năm qua chỉ sau vài tháng.
Tin mới
Apple có thể đổi lịch đặt hàng trước iPhone 18 Pro Max, sẽ không như thông lệ hàng năm, trong khi mẫu iPhone Ultra màn hình gập được dự báo đối mặt với nguồn cung hạn chế ngay từ khi ra mắt.
Thiệt hại do gian lận thẻ thanh toán toàn cầu tăng liên tục, từ hơn 28 tỷ USD năm 2020 lên gần 34 tỷ USD năm 2023. Đến năm 2024, con số giảm còn gần 33,5 tỷ USD trên tổng khối lượng giao dịch thẻ toàn cầu gần 52.000 tỷ USD. Nilson Report dự báo thiệt hại sẽ tăng lên 41 tỷ USD vào năm 2030, với tổng lũy kế 10 năm tới ước tính 403 tỷ USD. Còn tại Việt Nam, theo dữ liệu của Visa được công bố tại các hội nghị của Chi hội thẻ ngân hàng (Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam) thì đến hết quý II/2025, tỷ lệ gian lận thẻ đã giảm liên tục 3 quý, xuống dưới mức trung bình khu vực Đông Nam Á. Tuy vậy, Việt Nam vẫn nằm trong nhóm 3 nước có tốc độ tăng gian lận nhanh nhất khu vực, chỉ sau Philippines và Indonesia.
Mô hình AI Kimi K3 của Trung Quốc tự phát hiện lỗ hổng sandbox để truy cập mạng Internet lấy đáp án bài test, làm dấy lên lo ngại về kiểm soát tác tử AI.
Mô hình AI Kimi K3 đã tự phát hiện lỗ hổng trong môi trường thử nghiệm cô lập và kết nối Internet để tìm đáp án, dấy lên lo ngại về kiểm soát tác tử AI.
Chiều 9-8, đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).
Sembcorp Utilities, công ty con thuộc sở hữu hoàn toàn của Sembcorp Industries, đã nhận được chấp thuận có điều kiện từ Cơ quan Quản lý Thị trường Năng lượng Singapore (EMA) cho dự án nhập khẩu 300 MW điện tái tạo từ bán đảo Malaysia vào Singapore.
Mẫu iPhone Ultra màn hình gập được cho là sẽ chỉ xuất hiện với hai tùy chọn màu sắc khi lên kệ, nhưng với phong cách sang trọng, chuyên nghiệp rất cao.
Khi quyết định mua máy ảnh cá nhân, nhiều người thường phân vân giữa 3 thương hiệu phổ biến nhất hiện nay là Canon, Sony và Fujifilm.