Mỹ và Canada tăng tốc đàm phán trước giờ áp thuế

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Thủ tướng Canada Mark Carney tại cuộc gặp ở Washington, D.C., ngày 7/10/2025. Ảnh: THX/TTXVN phát

"Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc cho đến phút chót. Công việc của chúng tôi vẫn chưa hoàn tất", đài truyền hình Mỹ dẫn lời ông Dominic LeBlanc phát biểu khi rời khỏi văn phòng của Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer sau nhiều giờ đàm phán.

Các nhà đàm phán thương mại cấp cao của Canada và Mỹ đã có cuộc gặp ngày thứ ba liên tiếp tại Washington nhằm nỗ lực hoàn tất một thỏa thuận thương mại.

Thỏa thuận này có thể giúp giảm bớt các mức thuế hiện hành và ngăn chặn các loại thuế mới mà Tổng thống Donald Trump đã đe dọa áp đặt khi thời hạn chót mới đang đến gần.

Ông Trump tuyên bố sẽ áp mức thuế mới 50% lên lượng hàng hóa Canada trị giá khoảng 20 tỷ USD vào lúc 0h01 sáng 22/8 (tức 11h01 cùng ngày giờ Việt Nam) nếu hai bên không đạt được thỏa thuận.

Trước đó cùng ngày, Tổng thống Mỹ cho biết ông kỳ vọng hai nước sẽ đạt được thỏa thuận, mặc dù ông không đưa ra chi tiết cụ thể. Ông cũng cho biết Mỹ đang bắt đầu xúc tiến một thỏa thuận thương mại với Mexico.

"Tôi đã làm việc với Thủ tướng. Tôi có mối quan hệ tốt đẹp... Thỏa thuận với Canada đang tiến triển thuận lợi và chúng tôi sẽ có thể đạt được thỏa thuận với Canada", ông Trump nói với các phóng viên tại Căn cứ Liên hợp Andrews, Maryland, khi nhắc đến Thủ tướng Canada Mark Carney.

Một thỏa thuận có thể đánh dấu sự hạ nhiệt trong mối quan hệ vốn đã căng thẳng suốt 18 tháng qua, bắt đầu từ khi ông Trump áp thuế lên các mặt hàng nhập khẩu chủ chốt từ Canada, khiến Ottawa phải đáp trả bằng một loạt biện pháp đối phó.

Trước đó trong ngày, văn phòng của ông LeBlanc đã thông báo với Ủy ban Cố vấn về quan hệ kinh tế Mỹ của Thủ tướng Mark Carney rằng các cuộc đàm phán, vốn được đánh giá là "phức tạp và rất quan trọng", sẽ tiếp tục diễn ra trong suốt cả ngày.

"Tôi muốn nói thẳng với quý vị về tình hình hiện tại. Đây là thời điểm đầy căng thẳng. Những gì đang bị đặt lên bàn cân là vô cùng quan trọng... Người dân Canada trên khắp cả nước đều đang cảm nhận được áp lực này, và những người trực tiếp tham gia đàm phán cũng nhận thức rất rõ điều đó," nội dung email cho biết. Văn phòng của ông LeBlanc chưa phản hồi ngay lập tức trước yêu cầu bình luận về vấn đề này.

Ông LeBlanc đã có cuộc gặp kéo dài hơn 3 giờ đồng hồ với đại diện Mỹ Greer vào ngày 20/8 và cho biết hai bên đang "rất gần" với việc đạt được thỏa thuận.

Ngay cả khi đạt được thỏa thuận, ông Carney có thể sẽ gặp khó khăn trong việc thuyết phục người dân Canada cũng như các thủ hiến đầy quyền lực của 10 tỉnh bang chấp nhận thỏa thuận.

Một cuộc thăm dò dư luận do Leger thực hiện ngày 19/8 cho thấy 56% người dân Canada muốn Thủ tướng Carney không thực hiện thêm bất kỳ nhượng bộ nào nữa.

Theo các nguồn tin, thỏa thuận dự kiến sẽ giảm thuế suất đối với xe hơi sản xuất tại Canada từ 25% xuống còn 15%, đồng thời giảm một nửa mức thuế đối với thép và nhôm của Canada xuống còn 25%. Ontario - một trung tâm sản xuất thép và nhôm lớn - mong muốn các mức thuế này phải được bãi bỏ hoàn toàn.

Ông Carney đang kêu gọi các tỉnh bang lớn dỡ bỏ lệnh cấm bán đồ uống có cồn của Mỹ - một vấn đề gây bức xúc lớn đối với Washington.

Ngày 20/8, Thủ hiến tỉnh Manitoba ông Wab Kinew nhận định rằng ông Trump đang ở thế "rất yếu" và Canada nên tận dụng cơ hội này.

"Tôi cho rằng chúng ta đang nắm lợi thế. Họ hiện đang ở thế bị động. Họ đang tìm đến chúng ta để đàm phán thỏa thuận, vì vậy tôi nghĩ chúng ta nên cứng rắn", ông phát biểu với các phóng viên.

Tuy nhiên, quy mô nền kinh tế Canada chưa bằng một phần mười so với Mỹ và nước này xuất khẩu khoảng 70% tổng lượng hàng hóa sang thị trường Mỹ, khiến họ đặc biệt dễ bị tổn thương trước các biện pháp trừng phạt thương mại từ phía Mỹ.