Mỹ và Ukraine phát tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu với báo giới tại Kiev. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Mỹ, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và các đại diện của Mỹ đã có cuộc gặp tại thủ đô Oslo của Na Uy trong nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng giữa Kiev và Washington.

Tham dự cuộc đàm phán có đặc phái viên của Tổng thống Mỹ - ông Steve Witkoff và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store cùng Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb. Con rể của Tổng thống Trump là ông Jared Kushner tham gia thảo luận qua hình thức trực tuyến. Các bên thảo luận những phương án ngừng bắn, bảo đảm an ninh cho Ukraine, tái thiết sau xung đột, vấn đề lãnh thổ và trật tự an ninh châu Âu.

Phát biểu trước báo giới ở Oslo, Tổng thống Zelensky gửi lời cảm ơn Washington vì đã khôi phục việc chia sẻ thông tin tình báo quân sự, cho rằng việc này có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ người dân, đồng thời giúp các lực lượng phòng không chuẩn bị ứng phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo.

Một quan chức Mỹ đánh giá các cuộc thảo luận với ông Zelensky là “rất hiệu quả và mang tính xây dựng”, đồng thời cho biết phía Ukraine đã đưa ra những ý tưởng và đề xuất mới. Trước đó, ông Zelensky cũng có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trong nỗ lực khôi phục đối thoại giữa hai bên.

Tuy nhiên, những tín hiệu tích cực tại Oslo chưa đồng nghĩa với việc bất đồng giữa Washington và Kiev đã được giải quyết. Cùng ngày, Tổng thống Trump tiếp tục gây sức ép, yêu cầu ông Zelensky đạt được thỏa thuận với Nga, đồng thời chỉ trích nhà lãnh đạo Ukraine không chấp nhận các điều kiện mà ông cho rằng đã đưa ra trong cuộc tranh cãi tại Nhà Trắng hồi tháng 2/2025.

Quan hệ Mỹ - Ukraine gần đây trở nên căng thẳng sau khi ông Trump công bố thỏa thuận cung cấp nhiên liệu diesel với Nga trong nỗ lực hạ nhiệt giá dầu, đồng thời nới lỏng một số biện pháp trừng phạt liên quan đến Nga. Kiev bày tỏ quan ngại trước những động thái mà họ cho là có lợi cho Moskva, đồng thời cáo buộc Washington hạn chế chia sẻ thông tin tình báo và chậm bàn giao tên lửa đánh chặn cần thiết cho hệ thống phòng không Ukraine. Ukraine cũng phản ánh tốc độ kết nối của hệ thống vệ tinh phục vụ liên lạc quân sự và tác chiến bị suy giảm.

Theo các nguồn tin được truyền thông Mỹ dẫn lại, một số tên lửa đánh chặn Patriot do các nước châu Âu thanh toán vẫn chưa được chuyển giao do chờ sự chấp thuận từ phía Mỹ. Trong khi đó, các nước châu Âu đang tìm cách hỗ trợ Ukraine, đồng thời thúc đẩy đối thoại giữa Washington và Kiev nhằm tránh làm suy yếu sự phối hợp giữa các đồng minh phương Tây.

Dự kiến ngày 21/10, ông Witkoff sẽ tới thành phố St. Petersburg của Nga để gặp Tổng thống Vladimir Putin, chuyển tải các đề xuất được thảo luận tại Oslo và thúc đẩy nỗ lực tìm kiếm giải pháp chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài hơn 4 năm. Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb nhận định tiến trình ngoại giao đang đi đúng hướng, dù Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tuyên bố Moskva sẵn sàng lắng nghe các đề xuất mới của Mỹ nhưng không kỳ vọng sẽ có đột phá.

Trong khi đó, Tổng thống Zelensky nhấn mạnh, Ukraine phải được tham gia mọi cuộc đàm phán liên quan đến tương lai đất nước. Ông khẳng định các quyết định về Ukraine chỉ có thể được xem xét chấp nhận nếu Kiev có mặt tại bàn đàm phán. Nhà lãnh đạo Ukraine cũng cho biết các cuộc thảo luận tại Oslo đề cập đến những phương án bảo đảm an ninh, trong đó có cơ chế tương tự Điều 5 của Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) về phòng thủ tập thể.

Các cuộc tiếp xúc tại Na Uy diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump đang chịu sức ép chính trị trong nước trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11, trong khi giá nhiên liệu cao và những bất đồng về chính sách đối ngoại tiếp tục đặt ra thách thức đối với đảng Cộng hòa. Những diễn biến tiếp theo trong các cuộc tiếp xúc giữa Mỹ, Ukraine và Nga sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với triển vọng đàm phán cũng như mức độ hỗ trợ của Washington dành cho Kiev.