Myanmar hạn chế xe theo biển chẵn lẻ, bán xăng dầu qua mã QR
Giữa bối cảnh nguồn cung năng lượng biến động, Myanmar đang triển khai nhiều biện pháp chưa từng có: từ phân phối nhiên liệu bằng mã QR, giới hạn mức mua đến hạn chế đi lại và làm việc từ xa.
Mua bán nhiên liệu qua mã QR
Cuộc xung đột Trung Đông leo thang, cùng với việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, làm gián đoạn tàu chở dầu hướng tới các cảng châu Á, đẩy chi phí vận tải biển toàn cầu tăng vọt.

Người dân xếp hàng đổ xăng bên ngoài một trạm xăng ở Naypyidaw, Myanmar, ngày 29/3. Ảnh: AFP.
Myanmar phụ thuộc lớn vào nguồn nhiên liệu tinh chế nhập khẩu từ Singapore và Malaysia – các trung tâm chế biến dầu thô Trung Đông trong khu vực. Dù nước này vẫn có nguồn cung bổ sung từ Nga và nước láng giềng Thái Lan, nhưng những gián đoạn này vẫn gây ra tình trạng nghiêm trọng.
Theo hãng tin Reuters, giá nhiên liệu tăng cao, cộng với lo ngại thiếu hụt, đã khiến nhiều thành phố xuất hiện cảnh người dân xếp hàng dài tại trạm xăng. Ở thị trấn biên giới Myawaddy, có thời điểm trạm xăng phải tạm đóng cửa.
Để ứng phó, Myanmar áp dụng hệ thống mã vạch và mã QR trên toàn quốc để quản lý việc mua bán xăng dầu. Biện pháp này được áp dụng ở trạm xăng tại các thành phố lớn, bao gồm Yangon và Naypyidaw từ khoảng giữa tháng 3 và bắt đầu mở rộng ra toàn quốc vào cuối tháng 3.
Theo cơ chế này, mỗi phương tiện được xác định hạn mức nhiên liệu cụ thể dựa trên dung tích động cơ. Người dân chỉ được phép mua xăng dầu một hoặc hai lần mỗi tuần và toàn bộ quá trình giao dịch phải thông qua quét mã để xác thực.
Chỉ được mua theo hạn mức
Đối với các tài xế đường dài, nếu muốn mua nhiên liệu ngoài địa bàn phải xuất trình hóa đơn giao dịch trước đó. Cách làm này nhằm ngăn chặn tình trạng mua gom, tích trữ hoặc lợi dụng chênh lệch giá giữa các khu vực. Doanh nghiệp và cá nhân tích trữ nhiên liệu để bán lại với giá cao sẽ bị truy tố.
Theo Tân Hoa Xã, thực tế, tính đến đầu tháng 4, chính quyền đã xử lý 17 trạm xăng vi phạm và cảnh cáo nghiêm khắc 24 trạm khác. Chính quyền địa phương đã lập tức hành động khi xuất hiện khiếu nại liên quan đến trạm xăng đóng cửa, không quét mã vạch hoặc mã QR, bán vượt giá quy định và các hành vi kinh doanh trái phép.
Tại vùng Yangon, hạn mức nhiên liệu được áp dụng chặt chẽ: xe cá nhân và taxi chỉ được mua tối đa 15 lít/ngày; xe tải nhẹ tư nhân 25 lít; xe chở khách 50 lít; và xe tải nặng 150 lít/ngày.
Tuy nhiên, nhiều tài xế cho biết mức thực tế còn thấp hơn. Hai tài xế xe cá nhân tại Yangon cho hay họ chỉ được mua khoảng 12 và 13 lít tại một trạm xăng.
Ngoài ra, nhiều người gặp lỗi kỹ thuật trong quá trình quét mã như hệ thống không nhận diện được mã xe hoặc hiển thị sai rằng họ đã đạt hạn mức trong ngày.
Hạn chế đi lại, làm việc từ xa
Song song với kiểm soát nguồn cung, Myanmar cũng triển khai các biện pháp mạnh nhằm giảm nhu cầu tiêu thụ nhiên liệu.
Đáng chú ý, từ ngày 25/3, các cơ quan Nhà nước áp dụng chế độ làm việc từ xa vào mỗi thứ tư hàng tuần cho đến khi có thông báo mới. Mục tiêu là hạn chế tối đa việc di chuyển không cần thiết, qua đó giảm tiêu hao nhiên liệu.
Không chỉ khu vực công, chính quyền còn khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân và tổ chức xã hội áp dụng các hình thức làm việc linh hoạt tương tự.
Trước đó, một giải pháp khác cũng được áp dụng là hạn chế phương tiện cá nhân lưu thông theo nguyên tắc "chẵn - lẻ". Theo đó, xe biển số chẵn chỉ được lưu thông vào ngày chẵn và ngược lại nhằm trực tiếp cắt giảm lưu lượng phương tiện trên đường. Các phương tiện sử dụng điện được miễn áp dụng quy định này nhằm khuyến khích chuyển đổi sang năng lượng thay thế.
Ông Zaw Min Tun - người phát ngôn quân đội Myanmar và Hội đồng điều hành Nhà nước (SAC) khẳng định biện pháp trên mang tính phòng ngừa để đảm bảo sử dụng nhiên liệu có hệ thống hơn, không đồng nghĩa với việc quốc gia đã cạn kiệt dự trữ.
(Theo Xinhua, Strait Times, Reuters)











