Nà Tấu kiến tạo không gian phát triển mới

Sau sáp nhập, Nà Tấu có diện tích tự nhiên 200,06km², địa bàn rộng, không gian sản xuất và dân cư mở rộng. Việc hình thành xã mới mở cơ hội để địa phương đánh giá toàn diện những lợi thế sẵn có, sắp xếp lại các vùng sản xuất, hệ thống hạ tầng và các khu vực phát triển theo một định hướng thống nhất.

Nổi bật về vị trí, xã Nà Tấu thuộc Vùng kinh tế I - vùng kinh tế động lực của tỉnh. Trục quốc lộ 279 đi qua địa bàn, cùng với tuyến quốc lộ 279B tạo điều kiện kết nối thuận lợi với các khu vực phía Nam, phía Tây của tỉnh và trung tâm hành chính - chính trị, kinh tế của tỉnh là phường Điện Biên Phủ.

Từ lợi thế giao thông, Nà Tấu có điều kiện mở rộng liên kết sản xuất, hình thành các không gian phát triển mới gắn với hệ thống giao thông. Trong bối cảnh đó, Quy hoạch chung xã Nà Tấu đến năm 2045 có ý nghĩa như một bước cụ thể hóa tầm nhìn phát triển của xã sau sáp nhập. Quy hoạch hướng tới mục tiêu xây dựng Nà Tấu đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại, hình thành không gian nông thôn văn minh, đồng bộ nhưng vẫn giữ được bản sắc địa phương.

Xã Nà Tấu có vị trí giao thương thuận lợi, nằm trên trục quốc lộ 279.

Theo quy hoạch, trung tâm mới của xã được xác định tại khu vực bản Nà Cái và bản Nà Tấu. Một công viên cây xanh khoảng 10,88ha cũng được định hướng hình thành tại khu vực trung tâm, tạo thêm không gian sinh hoạt cộng đồng, góp phần xây dựng diện mạo trung tâm xã theo hướng hiện đại, xanh và đáng sống. Theo Chủ tịch UBND xã Trần Quang Trung, quy hoạch chung là cơ sở quan trọng để Nà Tấu định hình cấu trúc phát triển mới, gắn tổ chức không gian với khai thác lợi thế vị trí, hạ tầng và các vùng sản xuất. Qua đó, địa phương từng bước khẳng định vai trò của vùng động lực, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng chung của tỉnh.

Quy hoạch được công bố trong thời điểm Nà Tấu vừa trải qua một sự thay đổi lớn về địa giới, dân cư và tổ chức quản lý. Vì vậy, người dân rất quan tâm với quy hoạch mới.

Nà Tấu thuộc Tiểu vùng lòng chảo Điện Biên - Mường Thanh, được định hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa, nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ hậu cần nông nghiệp, gắn với các đô thị trung tâm và đô thị vệ tinh. Định hướng này phù hợp với những gì địa phương đang có và từng bước tạo dựng.

Người dân bản Pọng, xã Nà Tấu góp ý vào đồ án quy hoạch chung của xã.

Nông nghiệp vẫn là một trong những nền tảng quan trọng của kinh tế Nà Tấu. Trong 6 tháng đầu năm, tổng sản lượng lương thực cây có hạt của xã đạt 3.914 tấn, trong đó sản lượng lúa đạt 2.602 tấn, rau màu đạt 432 tấn. Cùng với duy trì cây lương thực, địa phương đang từng bước chuyển dịch cơ cấu cây trồng, hình thành những vùng sản xuất có lợi thế và giá trị kinh tế cao hơn. Cây cà phê là một trong những hướng đi được Nà Tấu chú trọng. Toàn xã hiện có 324ha cà phê. Thực hiện kế hoạch trồng mới cà phê và mắc ca, địa phương đã xuống giống 400ha cà phê. Đồng thời duy trì, chăm sóc trên 200ha mắc ca.

Từ những vùng sản xuất hiện hữu, Nà Tấu đang hướng tới một không gian nông nghiệp có tổ chức hơn. Các vùng sản xuất được định hướng phù hợp với Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp của xã và Quy hoạch tỉnh Điện Biên thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Vùng cây công nghiệp (mắc ca, cà phê…) được xác định tại các bản Nậm Chăn 3, Nậm Chăn 1, Nà Tấu 2, Hua Luống... với tổng diện tích dự kiến khoảng 150 - 200ha. Định hướng vùng chăn nuôi tập trung theo mô hình trang trại tại bản Co Hắm và Hua Rốm.

Cà phê là loài cây chủ lực trong định hướng phát triển nông nghiệp của xã Nà Tấu. (Ảnh C.T.V)

Với 54ha dong riềng hiện có, địa phương tiếp tục tận dụng những diện tích chưa phù hợp để chuyển đổi sang cây trồng khác nhằm duy trì vùng nguyên liệu. Sự phát triển của các cơ sở thu mua, chế biến miến dong trên địa bàn tạo thêm đầu ra cho sản phẩm, việc làm cho lao động địa phương và thúc đẩy sản xuất theo hướng gắn nguyên liệu với chế biến.

Đầu tư công nghiệp chế biến để nâng giá trị sản phẩm tại chỗ, quy hoạch Cụm công nghiệp Nà Tấu tại bản Nà Tấu 2 quy mô 25ha theo hướng công nghiệp sạch, chế biến nông, lâm sản, tiểu thủ công nghiệp và thúc đẩy phát triển làng nghề như mây tre đan, chế biến miến dong. Việc ưu tiên những ngành nghề sử dụng nguyên liệu tại chỗ sẽ tạo mối liên kết giữa vùng nguyên liệu, sản xuất, chế biến và thị trường, tạo cơ hội việc làm cho lao động địa phương. Hai dự án đang nằm trong danh mục kêu gọi đầu tư gồm trang trại chăn nuôi kết hợp trồng cây dược liệu quy mô 8,9ha và trang trại chăn nuôi lợn quy mô 20ha, nếu được triển khai phù hợp, sẽ góp phần đa dạng hóa sản xuất và tạo thêm động lực cho khu vực kinh tế nông thôn.

Không gian phát triển của Nà Tấu cũng được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với bảo vệ tài nguyên và cảnh quan. Môi trường đất trên địa bàn được đánh giá có chất lượng tự nhiên tương đối tốt, màu mỡ, phù hợp với phát triển lâm nghiệp và canh tác hoa màu. Để bảo vệ nguồn tài nguyên này, xã đã đưa khu vực cánh đồng trung tâm vào mạng lưới các điểm quan trắc môi trường định kỳ, theo dõi các chỉ tiêu cơ bản của đất, qua đó có cơ sở quản lý và sử dụng đất bền vững hơn.

Từ giao thông, sản xuất đến cảnh quan, quy hoạch Nà Tấu được tổ chức theo hai khu vực phát triển. Vùng 1 được xác định là vùng động lực, với hành lang phát triển chủ đạo là không gian phía Tây tuyến đường nối quốc lộ 279 và quốc lộ 279B. Quá trình phát triển được gắn với yêu cầu quản lý, gìn giữ cảnh quan đối với di tích Sở Chỉ huy chiến dịch ở hang Huổi Hẹ thuộc Khu di tích quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ. Đây là yếu tố giúp Nà Tấu kết nối phát triển kinh tế với bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa.

Vùng 2 được xác định là vùng kinh tế nông, lâm nghiệp kết hợp bảo tồn cảnh quan sinh thái. Cùng với chỉnh trang khu dân cư hiện hữu, xã quy hoạch những khu vực phát triển mới phục vụ nhu cầu dân số tăng thêm và phát triển du lịch tại bản Nặm Cứm - nơi có tiềm năng hình thành điểm du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn rừng Ban cổ, quy mô 10 - 15ha. Nếu được triển khai đồng bộ, đây sẽ là hướng khai thác giá trị cảnh quan bền vững, để vừa bảo tồn tài nguyên vừa có thêm sinh kế từ du lịch.

Cùng với những khu vực phát triển mới, 35 bản làng của đồng bào Thái, Mông, Hoa, Kinh... cũng được đặt trong định hướng cải tạo, chỉnh trang, đảm bảo phát triển hạ tầng với bảo tồn bản sắc văn hóa của cộng đồng dân tộc thiểu số.

Từ một xã mới được hình thành sau sáp nhập, Nà Tấu đang từng bước chuyển từ yêu cầu ổn định tổ chức, quản lý địa bàn sang chủ động kiến tạo không gian phát triển. Quy hoạch chung đến năm 2045 là cơ sở để địa phương lựa chọn thứ tự ưu tiên, huy động nguồn lực và tổ chức thực hiện các mục tiêu đã xác định phù hợp từng giai đoạn.

Với quyết tâm của cấp ủy, chính quyền và sự đồng thuận của người dân, Nà Tấu đang từng bước biến không gian mới thành động lực mới. Từ lợi thế của một vùng động lực, địa phương hướng tới xây dựng một không gian nông thôn hiện đại, sản xuất hiệu quả, hạ tầng đồng bộ, cảnh quan được gìn giữ và bản sắc văn hóa được phát huy, qua đó đóng góp thiết thực vào định hướng phát triển chung của tỉnh trong giai đoạn mới.