Năm 2025, toàn quốc giảm gần 1.300 vụ tai nạn lao động

Hội thi An toàn vệ sinh viên giỏi lần thứ 13, năm 2025 của Tập đoàn Công nghiệp Than- Khoáng sản Việt Nam (TKV). (Ảnh nhandan.vn)

Nhiều chuyển biến rõ nét về an toàn, vệ sinh lao động

Bà Chu Thị Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Việc làm (Bộ Nội vụ) cho biết, trong bối cảnh cuộc cách mạng sắp xếp, tinh gọn bộ máy diễn ra trên cả nước và tác động của các cuộc xung đột, chính sách thuế quan trên thế giới đến sự phát triển kinh tế trong nước, công tác an toàn, vệ sinh lao động cũng đứng trước những thách thức lớn. Tuy nhiên, với nỗ lực của cả hệ thống chính trị, công tác này đã ghi nhận những chuyển biến rõ nét trong năm 2025.

Cụ thể, đại diện Cục Việc làm thông tin, năm 2025 ghi nhận số vụ tai nạn lao động và số người bị tai nạn lao động giảm mạnh, đặc biệt là ở khu vực có quan hệ lao động, số vụ tai nạn lao động chết người và số người tử vong cũng như thiệt hại về vật chất.

Theo báo cáo tai nạn lao động của 34/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trên toàn quốc đã xảy ra 7.004 vụ tai nạn lao động (giảm 1.282 vụ, tương ứng với 15,47% so với năm 2024) làm 7.156 người bị nạn (giảm 1.316 người, tương ứng với 15,53% so với năm 2024). Số vụ tai nạn lao động chết người là 621 vụ, giảm 63 vụ, tương ứng 9,33% so với năm 2024 (trong đó, khu vực có quan hệ lao động là 475 vụ, giảm 60 vụ, tương ứng 11,21% so với năm 2024).

Số người tử vong vì tai nạn lao động trong năm qua là 658 người, giảm 69 người tương ứng 9,49% so với năm 2024 (trong đó, khu vực có quan hệ lao động: 508 người, giảm 76 người, tương ứng với 13,01% so với năm 2024). Thiệt hại vật chất do tai nạn lao động giảm mạnh từ hơn 42.565 tỷ trong năm 2024 xuống còn 14.026 tỷ trong năm 2025.

Điều kiện lao động cũng được cải thiện đáng kể ở nhiều yếu tố. Trong tổng số mẫu quan trắc môi trường 1.110.082 mẫu, có 36.655 mẫu không đạt tiêu chuẩn cho phép (chiếm tỷ lệ 3,3%), tỷ lệ đa số các yếu tố vượt tiêu chuẩn cho phép giảm, đặc biệt giảm mạnh đối với hơi khí độc, ánh sáng.

Trong năm 2025, khoảng 3 triệu lượt người lao động được khám sức khỏe định kỳ, tăng 70% so với cùng kỳ năm 2024. Số người lao động đạt sức khỏe tốt (loại I và II) chiếm 74%. Tỷ lệ đạt sức khỏe loại III là 21%. Người lao động có sức khỏe yếu (loại IV, V) chiếm tỷ lệ 5%, giảm 6% so với cùng kỳ năm 2024.

Trong Tháng hành động về an toàn, vệ sinh lao động năm 2025, nhiều hoạt động thiết thực đã được triển khai trên diện rộng.

Cụ thể, chính quyền các cấp, các đoàn thể, doanh nghiệp, đơn vị tổ chức thăm hỏi, động viên, tặng quà cho 9.611 nạn nhân, gia đình nạn nhân bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; tổ chức thanh tra, kiểm tra và tự kiểm tra 17.850 cuộc, trong đó có 16.400 cuộc tự kiểm tra được tiến hành, gần 30.000 nguy cơ, rủi ro về an toàn, vệ sinh lao động được phát hiện và có gần 11.000 nội quy, quy trình làm việc an toàn đã được các doanh nghiệp xây dựng, ban hành và niêm yết tại nơi làm việc.

Song song với đó, phong trào thi đua bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động tiếp tục được đẩy mạnh trong các cấp công đoàn. Hơn 32 nghìn công đoàn cơ sở phát động các phong trào thi đua về an toàn, vệ sinh lao động với 879.604 người tham gia, 12.674 sáng kiến. Mạng lưới an toàn, vệ sinh viên với hơn 210 nghìn người được thành lập tại 22.921 doanh nghiệp tiếp tục phát huy được vai trò duy trì và thực hiện tốt công tác an toàn vệ sinh lao động ở cơ sở sản xuất, đã phát hiện, kiến nghị xử lý kịp thời các nguy cơ gây mất an toàn lao động, phòng ngừa hiệu quả tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Đặc biệt, Công đoàn đã ban hành và đang triển khai Đề án “Thúc đẩy xây dựng văn hóa an toàn lao động tại nơi làm việc giai đoạn 2025-2030”, đồng hành cùng doanh nghiệp, tạo nền tảng chuyển từ “ý thức” sang “văn hóa”, từ “tuân thủ” sang “tự giác” trong mỗi người lao động và doanh nghiệp.

Các hoạt động thông tin, tuyên truyền an toàn, vệ sinh lao động được đẩy mạnh, lan tỏa, đa dạng các hình thức tiếp cận. Số lượt người được huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động khoảng hơn 4,5 triệu người và hơn 5,3 triệu máy, thiết bị được kiểm định kỹ thuật an toàn lao động.

Vẫn còn những thách thức

Tập huấn công tác phòng cháy, chữa cháy, cứu hộ, cứu nạn tại Công ty cổ phần Việt Nam Kỹ nghệ súc sản (VISSAN). (Ảnh CTV)

Phó Cục trưởng Cục Việc làm nhận định, tuy đã có nhiều cố gắng và đạt được một số kết quả, nhưng công tác an toàn, vệ sinh lao động đang đứng trước những thách thức lớn hơn, thể hiện qua những nội dung cụ thể sau.

Trước hết, số vụ tai nạn lao động, số người mắc bệnh nghề nghiệp, số sự cố nghiêm trọng vẫn ở mức cao, chưa có sự giảm đều bền vững.

Tai nạn lao động trong khu vực người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động vẫn gia tăng. Trong năm 2025 đã xảy ra 146 vụ tai nạn lao động chết người, tăng 6 vụ tương ứng 4,29% so với năm 2024, làm 150 người chết, tăng 7 người tương ứng với 4,9% so với năm 2024; số người bị thương nặng là 1.779 người, tăng 89 người tương ứng với 5,27% so với năm 2024 (tăng trong cả khu vực có quan hệ lao động và khu vực người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động).

Con số từ hệ thống y tế về số người đến sơ cấp cứu và điều trị lần đầu về tai nạn lao động từ các bệnh viện là 17.202 trường hợp.

Thống kê chưa đầy đủ cho thấy, tổng chi phí cho tai nạn lao động và thiệt hại tài sản là hơn 14.068 tỷ đồng. Trong đó, thiệt hại tài sản là hơn 25 tỷ đồng và hơn 126.220 ngày công. Các ngành có nhiều tai nạn lao động chết người là xây dựng, dệt may, da giày, điện, khai khoáng. Những địa phương có nhiều tai nạn lao động là Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng, Lào Cai.

Trong năm 2025, có 865.143 lượt người lao động tiếp xúc với yếu tố có hại được thực hiện khám phát hiện bệnh nghề nghiệp. Con số này tăng khoảng 51% so với năm 2024. Trong đó, chẩn đoán được 51 trường hợp mới mắc bệnh nghề nghiệp, chiếm khoảng 0,005% tổng số khám.

Cùng với đó, do biến động về tổ chức, sắp xếp bộ máy nên có sự sụt giảm về số lượng các đơn vị tham gia các phong trào thi đua về an toàn, vệ sinh lao động do công đoàn phát động giảm. Số sáng kiến cải thiện điều kiện lao động ghi nhận trong năm 2025 cũng giảm hơn so với năm 2024. Đội ngũ người làm công tác quản lý an toàn, vệ sinh lao động ở cả trung ương và địa phương cũng có biến động. Trong năm 2025, số lượng biên bản điều tra tai nạn lao động nhận được tại Bộ Nội vụ chỉ chiếm khoảng 10,73% tổng số vụ tai nạn lao động chết người xảy ra trên toàn quốc.

Nguyên nhân của tình trạng trên là do nhiều người sử dụng lao động chưa quan tâm, chú ý thực hiện quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động, cải thiện điều kiện lao động; lơ là và còn mang tính hình thức trong tổ chức quản lý, kiểm soát công tác an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc; nhiều người lao động chưa được huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động, thiếu kiến thức, kỹ năng làm việc an toàn đầy đủ và tác phong công nghiệp còn rất hạn chế, chủ quan. Chính quyền cơ sở ở một số nơi cũng chưa thực sự quan tâm, dành nguồn lực cho công tác an toàn, vệ sinh lao động.

Hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật an toàn, vệ sinh lao động

Phó Cục trưởng Chu Thị Hạnh nêu rõ, để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và Chỉ thị 31-CT/TW ngày 19/3/2024 của Ban Bí thư về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác an toàn, vệ sinh lao động trong tình hình mới, với bối cảnh những khó khăn, thách thức và nguy cơ trong công tác an toàn, vệ sinh lao động vẫn hiện hữu, cần tập trung vào thực hiện một số giải pháp, biện pháp dưới đây.

Trước mắt, hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật an toàn, vệ sinh lao động, thúc đẩy công tác an toàn, vệ sinh lao động trong tình hình mới theo hướng kiến tạo, phát triển, đặc biệt đối với Luật An toàn, vệ sinh lao động. Nghiên cứu đề xuất các cơ chế thúc đẩy chính sách phòng ngừa tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; xây dựng phong trào thi đua toàn quốc về an toàn, vệ sinh lao động. Tiếp tục rà soát, cắt giảm và đơn giản hóa các quy định về thủ tục hành chính trong lĩnh vực an toàn, vệ sinh lao động. Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền an toàn, vệ sinh lao động, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về an toàn, vệ sinh lao động. Chú trọng kiểm soát công tác an toàn, vệ sinh tại nơi làm việc và trong chuỗi cung ứng, góp phần thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa.

Cùng với đó, các cấp chính quyền cần thực sự quan tâm thúc đẩy thực hiện công tác an toàn, vệ sinh lao động tại địa phương, đặc biệt chính quyền cấp cơ sở, trong bố trí nguồn lực về nhân sự, tài chính cho triển khai công tác an toàn, vệ sinh lao động phù hợp với bối cảnh sắp xếp tổ chức, bộ máy của hệ thống chính trị. Tiếp tục dành sự quan tâm đối với khu vực không có quan hệ lao động, đặc biệt tuyên truyền tới các hộ sản xuất trong các làng nghề, trang trại, ngư dân, các ngành có nhiều nguy cơ, rủi ro cao như khai khoáng, xây dựng, hóa chất, cơ khí, điện.

Người sử dụng lao động cần chú ý thực hiện việc nâng cao hiệu quả quản lý công tác an toàn, vệ sinh lao động, ứng dụng chuyển đổi số trong công tác quản lý về an toàn, vệ sinh lao động; quan tâm cải thiện điều kiện lao động, kiểm soát nguy cơ, rủi ro tại nơi làm việc; rà soát quy trình, nội quy, hướng dẫn, cảnh báo an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc; tổ chức huấn luyện và học tập rút kinh nghiệm từ các vụ tai nạn lao động, sự cố.

Các tổ chức đoàn thể cần tuyên truyền, vận động hội viên, người lao động tích cực tìm hiểu và áp dụng các biện pháp cải thiện điều kiện lao động tại nơi làm việc trong doanh nghiệp, hộ gia đình và tuân thủ các quy định về an toàn, vệ sinh lao động.