Nam Dương phát triển cây ăn quả gắn với du lịch

Cùng với việc nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu cho vải thiều và các loại cây ăn quả khác, địa phương đang từng bước khai thác tiềm năng du lịch nông nghiệp, du lịch cộng đồng gắn với làng nghề.

Nâng tầm giá trị từ vùng cây ăn quả chủ lực

Những ngày này, khắp các vùng vải ở Nam Dương vào vụ thu hoạch. Niềm vui của người dân càng được nhân lên khi giá vải liên tục tăng cao. Hiện giá vải sớm đạt khoảng 75.000 đồng/kg, tăng 15.000 đồng/kg so với đầu vụ và cao gấp 4 - 5 lần so với vụ vải sớm năm 2025.

Vải thiều chín sớm ở xã Nam Dương đang được người dân bán với giá cao.

Tại thôn Bến Huyện, anh Trần Văn Bốn vừa bán hơn 3 tấn vải sớm, thu về hơn 200 triệu đồng. Gia đình anh có 2 ha vải thiều, trong đó khoảng 80% diện tích là các giống vải chín sớm như U hồng và lai Thanh Hà.

“Năm nay, những hộ nào có vườn vải đậu quả sẽ thắng lớn. Chúng tôi thồ vải chưa ra đến điểm cân đã có thương nhân hỏi mua ngay dọc đường”, anh Bốn chia sẻ. Dự kiến cả vụ, gia đình anh Bốn sẽ thu hoạch khoảng 10 tấn quả, thu gần 700 triệu đồng.

Nam Dương là vùng trọng điểm cây ăn quả của tỉnh với hơn 1 nghìn ha vải thiều, trong đó diện tích vải sớm đạt 645 ha, tập trung tại các thôn Tân Mộc, Hoa Quảng, Tân Thành, Tân Trung, Tân Đồng, Đồng Ía, Lâm, Cảnh, Nam Điện, Biềng, Cầu Meo... Đây cũng là vùng sản xuất vải sớm nổi tiếng của khu vực Lục Ngạn trước đây, được thị trường biết đến rộng rãi.

Từ những đồi vải thiều đỏ rực, những vườn nho trĩu quả đến làng nghề truyền thống và các điểm du lịch cộng đồng, sinh thái, xã Nam Dương đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch nông nghiệp.

Những năm gần đây, địa phương đẩy mạnh sản xuất theo hướng an toàn, nâng cao chất lượng và khả năng xuất khẩu. Hiện hơn 1.020 ha vải được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP; khoảng 30 ha đạt tiêu chuẩn GlobalGAP. Đặc biệt, có 26 vườn vải với diện tích khoảng 120 ha được cấp mã số vùng trồng đủ điều kiện xuất khẩu sang thị trường Mỹ và châu Âu.

Không chỉ chú trọng sản xuất bảo đảm an toàn thực phẩm, người dân Nam Dương còn chủ động cải tạo giống. Nhiều hộ dân ở thôn Đồng Quýt đã phát triển giống vải U trứng từ nền giống U hồng truyền thống. Giống mới có quả to, cùi dày, màu sắc đẹp, hương vị thơm ngon nên được thị trường đánh giá cao.

Ông Lê Tuấn Anh, Chủ tịch UBND xã Nam Dương cho biết, địa phương đang phối hợp với Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật nghiên cứu phát triển giống vải U trứng thành vùng sản xuất tập trung nhằm nâng cao giá trị kinh tế từ cây vải.

Năm 2026, mặc dù thời tiết không thuận lợi nhưng sản lượng vải toàn xã ước vẫn đạt trên 2.500 tấn, trong đó vải sớm hơn 2 nghìn tấn. Đây là cơ sở quan trọng để Nam Dương tiếp tục phát huy lợi thế vùng cây ăn quả hàng hóa quy mô lớn.

Mở hướng phát triển từ du lịch

Không chỉ là mùa thu hoạch vải, thời gian này Nam Dương còn bước vào mùa đón khách. Theo UBND xã từ đầu vụ vải thiều đến nay, địa phương đã đón khoảng 8.000 lượt khách đến tham quan, trải nghiệm tại các vườn cây ăn quả.

Sức hút của du lịch nông nghiệp được thể hiện rõ tại các mô hình sản xuất gắn với trải nghiệm. Dịp này, vườn nho hạ đen của gia đình chị Giáp Thị Tuyền ở thôn Thủ Dương thường xuyên đón khách đến tham quan, chụp ảnh và thu hái quả.

Chị Nguyễn Phương Lan, tổ dân phố Nam Giang, phường Bắc Giang, cùng gia đình đến trải nghiệm cho biết: “Các con rất thích thú khi được tự tay hái nho, tìm hiểu cách chăm sóc cây trồng. Đây là loại hình du lịch rất phù hợp với gia đình có trẻ nhỏ”.

Khách trải nghiệm, mua quả tại vườn nho hạ đen của gia đình chị Giáp Thị Tuyền, thôn Thủ Dương, xã Nam Dương.

Vườn nho của gia đình chị Tuyền bắt đầu hình thành từ năm 2021 với diện tích ban đầu khoảng 1.200 m². Nhờ áp dụng khoa học kỹ thuật và sản xuất theo hướng hữu cơ, đến nay diện tích đã mở rộng lên hơn 5.700 m2. Mỗi năm cho thu hoạch hai vụ, sản lượng gần 7 tấn quả, doanh thu đạt hơn 900 triệu đồng.

Bên cạnh vùng cây ăn quả, Nam Dương còn có làng nghề sản xuất mỳ Chũ Thủ Dương nổi tiếng; khu du lịch cộng đồng Bản Meo, đồi sinh thái Nature Hill với cảnh quan đẹp, khí hậu trong lành và không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số. Tại đây, du khách được thưởng thức các món ăn truyền thống, trải nghiệm bếp nhà sàn, nghe hát then, hát soọng cô và tìm hiểu những nét văn hóa bản địa độc đáo.

Cùng với đó, chùa Am Vãi - điểm du lịch văn hóa, tâm linh nổi tiếng đang tạo thêm sức hút cho các tour du lịch kết hợp giữa trải nghiệm nông nghiệp, văn hóa và tâm linh.

Từ những đồi vải thiều đỏ rực, vườn nho trĩu quả đến làng nghề truyền thống và các điểm du lịch cộng đồng, Nam Dương đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch nông nghiệp.

Nếu tiếp tục được đầu tư đồng bộ về hạ tầng, dịch vụ và quảng bá, địa phương hoàn toàn có thể hình thành những sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần nâng cao giá trị nông sản, tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho người dân. Đây chính là hướng đi triển vọng để địa phương phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế hướng tới phát triển bền vững.