Nam Phù siết quản lý điểm bán để ngăn thuốc lá tiếp cận giới trẻ

Thuốc lá và thuốc lá điện tử hiện không còn xuất hiện riêng trong các cửa hàng chuyên doanh mà đã len lỏi vào nhiều quán nước, tạp hóa, cửa hàng tiện lợi và các điểm kinh doanh nhỏ lẻ trong khu dân cư. Sự phổ biến này khiến việc tiếp cận thuốc lá trở nên dễ dàng hơn, đặc biệt đối với thanh thiếu niên nếu thiếu sự kiểm soát từ người bán.

Xã Nam Phù siết quản lý điểm bán. Ảnh: Bảo Thoa

Tại nhiều điểm bán, thuốc lá thường được bày ở vị trí dễ nhìn như gần quầy thanh toán hoặc treo thành từng dãy lớn cạnh các mặt hàng tiêu dùng thông thường. Không ít cơ sở vẫn chưa thực hiện đầy đủ quy định treo biển “Không bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi”.

Trước thực trạng đó, Nghị định 90/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/5/2026 được xem là bước siết chặt đáng chú ý trong quản lý hoạt động kinh doanh thuốc lá. Theo quy định mới, hành vi bán thuốc lá cho người chưa đủ 18 tuổi hoặc không treo biển thông báo theo quy định sẽ bị xử phạt từ 1 đến 3 triệu đồng. Những trường hợp vi phạm quy định về trưng bày, tem nhãn, cảnh báo sức khỏe còn có thể bị xử phạt nặng hơn hoặc đình chỉ kinh doanh có thời hạn.

Theo lãnh đạo UBND xã Nam Phù, địa phương đã thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành nhằm rà soát hoạt động kinh doanh thuốc lá tại khu vực đông dân cư, đặc biệt là quanh trường học và nơi tập trung nhiều thanh thiếu niên.

Phó Chủ tịch UBND xã Nam Phù Nguyễn Văn Sung cho biết, ngoài công tác kiểm tra, địa phương cũng đẩy mạnh tuyên truyền để các hộ kinh doanh hiểu rõ trách nhiệm của mình trong việc phòng, chống tác hại của thuốc lá.

“Trẻ vị thành niên là nhóm đối tượng dễ bị tác động bởi tâm lý tò mò và quảng cáo trực quan. Nếu các điểm bán thiếu kiểm soát, nguy cơ các em tiếp cận thuốc lá từ rất sớm là điều đáng lo ngại”, ông Nguyễn Văn Sung nhấn mạnh.

Theo ông Sung, các nội dung kiểm tra tập trung vào việc chấp hành quy định treo biển cảnh báo, nguồn gốc xuất xứ sản phẩm, tem nhãn cũng như hoạt động bày bán thuốc lá đúng quy định pháp luật. Đối với các trường hợp vi phạm, địa phương sẽ xử lý nghiêm theo quy định.

Cửa hàng tạp hóa ở Nam Phù treo biển không bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi. Ảnh: Phương Xuyến

Song song với công tác quản lý, hoạt động tuyên truyền tại cơ sở cũng đang được tăng cường thông qua hệ thống loa truyền thanh, mạng xã hội, các cuộc họp dân cư và phối hợp với nhà trường nhằm nâng cao nhận thức của phụ huynh, học sinh và các hộ kinh doanh.

Ở góc độ hộ kinh doanh, bà Trần Thị Kim Hoa, chủ một cửa hàng tạp hóa tại xã Nam Phù cho biết bản thân đã tìm hiểu các quy định mới liên quan đến việc bán thuốc lá cho người chưa đủ tuổi.

“Có những trường hợp trẻ nói mua hộ người lớn hoặc tò mò muốn thử. Tuy nhiên cửa hàng tôi sẽ từ chối bán nếu không có người lớn trực tiếp mua. Mình kinh doanh nhưng cũng phải có trách nhiệm với cộng đồng”, bà Hoa chia sẻ.

Theo bà Hoa, việc kiểm soát chặt từ các điểm bán sẽ góp phần hạn chế thuốc lá xâm nhập môi trường học đường ngay từ “cửa ngõ” đầu tiên.

Không chỉ thuốc lá truyền thống, thuốc lá điện tử hiện cũng đang là vấn đề khiến nhiều phụ huynh và nhà trường lo ngại bởi hình thức bắt mắt, mùi vị đa dạng và cách tiếp cận ngày càng tinh vi trên mạng xã hội. Nhiều sản phẩm được quảng bá như một trào lưu thời thượng, khiến không ít học sinh tò mò sử dụng mà chưa nhận thức đầy đủ về tác hại.

Theo các chuyên gia y tế, việc tiếp xúc với nicotine từ sớm có thể ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe thể chất, tâm lý và khả năng phát triển của thanh thiếu niên. Vì vậy, cùng với chế tài xử phạt, việc xây dựng ý thức trách nhiệm tại các điểm bán và trong cộng đồng vẫn được xem là giải pháp quan trọng lâu dài.

Hiện nay, xã Nam Phù đang tiếp tục phối hợp giữa chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và nhà trường để tăng cường giám sát, tuyên truyền phòng chống tác hại thuốc lá. Việc siết chặt quản lý tại điểm bán cùng nâng cao nhận thức cộng đồng được kỳ vọng sẽ tạo nên “lá chắn” hiệu quả, góp phần bảo vệ môi trường học đường không khói thuốc và sức khỏe của thế hệ trẻ.